Thị thực du học sinh sẽ bị giới hạn lưu trú còn 4 năm - Ảnh: TNS
Theo Hãng tin Reuters, ngày 16-7, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đẩy mạnh siết chặt thời hạn hiệu lực thị thực (visa) đối với du học sinh, khách trao đổi văn hóa và nhà báo nước ngoài. Quy định này có thể được áp dụng sớm nhất từ tháng 9-2026.
Quy định khắt khe hơn với du học sinh
Quy định mới của Bộ An ninh nội địa Mỹ (DHS) sẽ áp dụng thời hạn lưu trú cố định đối với các diện visa F (du học sinh), J (trao đổi văn hóa) và I (báo chí).
Khác với trước đây khi thời gian ở lại Mỹ gắn với chương trình học hoặc hợp đồng làm việc, quy định mới ấn định mức trần lưu trú là 4 năm, bất kể thời gian đào tạo.
Những trường hợp cần ở lại lâu hơn phải nộp đơn xin gia hạn lên Cục Di trú và Nhập tịch Mỹ, kèm theo quy trình kiểm tra sinh trắc học, xác minh lý lịch và rà soát gian lận. Quyền quyết định gia hạn theo đó được chuyển từ các trường đại học sang chính phủ liên bang.
Quy định cũng rút ngắn thời gian ân hạn sau tốt nghiệp. Sinh viên diện F-1 chỉ còn 30 ngày (thay vì 60 ngày) để rời Mỹ, chuyển trường hoặc thay đổi tình trạng lưu trú.
Bên cạnh đó, sinh viên đại học bị cấm đổi trường hoặc ngành trong năm đầu, còn sinh viên cao học không được thay đổi "mục tiêu giáo dục" tại bất kỳ thời điểm nào hoặc chuyển trường nếu chưa được chấp thuận.
Thay đổi này còn ảnh hưởng đến chương trình thực tập không bắt buộc.
Thời gian làm việc sau tốt nghiệp - vốn kéo dài 1 năm, hoặc tối đa 3 năm với khối ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật - nay sẽ được tính vào giới hạn 4 năm. Khi hết hạn, sinh viên phải xin gia hạn nếu muốn tiếp tục làm việc.
Những người đã ở Mỹ trước khi quy định có hiệu lực cũng phải tuân thủ mốc 4 năm, bất kể thời điểm nhập cảnh. Nhóm chịu ảnh hưởng lớn gồm nghiên cứu sinh tiến sĩ, bác sĩ nội trú, sinh viên học song bằng hoặc liên cấp.
Người ở quá hạn mà chưa được chấp thuận gia hạn có thể bị cấm nhập cảnh trở lại trong 3 đến 10 năm, đồng thời đối mặt với các rủi ro pháp lý về sau.
Chính sách này được dự báo ảnh hưởng mạnh đến sinh viên từ Ấn Độ, Trung Quốc và Hàn Quốc - những quốc gia có đông du học sinh tại Mỹ.
Siết chặt do số lượng thị thực tăng mạnh
Một hành khách đi qua sân bay quốc tế Ronald Reagan ở Arlington, bang Virginia, Mỹ - Ảnh: REUTERS
DHS cho biết quyết định được đưa ra trong bối cảnh số lượng thị thực du học tăng nhanh, với hơn 1,8 triệu lượt cấp trong năm 2024, tăng hơn 11% so với năm trước.
Theo Bộ trưởng An ninh nội địa Markwayne Mullin, việc cho phép lưu trú không giới hạn trước đây đã tạo kẽ hở để một số người kéo dài thời gian ở lại bằng cách liên tục đăng ký các khóa học.
Ông cho rằng việc áp dụng giới hạn rõ ràng, cố định sẽ giúp Mỹ khôi phục năng lực sàng lọc, giám sát trong phạm vi biên giới, đồng thời buộc du học sinh tập trung vào mục tiêu chính là hoàn thành chương trình học và trở về nước.
Tuy vậy, quy định này vấp phải nhiều chỉ trích. Ông David J. Bier, Giám đốc nghiên cứu nhập cư tại Viện Cato (tổ chức nghiên cứu chính sách công), nhận định các hạn chế về học tập và chuyển trường đang thiếu cơ sở pháp lý.
"Nhiều du học sinh quốc tế đã sống nhiều năm tại Mỹ, nhưng giờ chỉ có vỏn vẹn 30 ngày để tìm nhà tuyển dụng bảo lãnh, nếu không sẽ lập tức trở thành người nhập cư bất hợp pháp. Phải chăng những người đưa ra quy định này không hiểu thực tế cuộc sống vận hành ra sao?", ông nói.
Quy định mới của DHS sẽ chấm dứt chính sách đã được áp dụng từ năm 1978, vốn cho phép sinh viên nước ngoài được lưu trú theo toàn bộ thời gian của chương trình học.
Đây cũng là động thái mới nhất trong chuỗi biện pháp của chính quyền Tổng thống Trump nhằm hạn chế du học sinh nước ngoài.
Trước đó, chính quyền đã mở rộng việc kiểm duyệt mạng xã hội đối với người nộp đơn xin thị thực - yêu cầu sinh viên chuyển tài khoản sang chế độ công khai - đồng thời ban hành lệnh cấm đi lại nhằm hạn chế nhập cảnh từ hàng chục quốc gia.
