Tôi thường xuyên làm việc ngoài trời nắng nóng. Nhiệt độ cao có làm giảm chất lượng tinh trùng và ảnh hưởng khả năng sinh sản không? Tôi nên lưu ý gì? (Mạnh Quân, TP. HCM)
Trả lời:
Nhiệt độ môi trường không trực tiếp làm giảm chất lượng tinh trùng. Tuy nhiên, nếu nhiệt độ tinh hoàn tăng cao trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh. Không giống các cơ quan khác nằm trong ổ bụng, tinh hoàn nằm ngoài cơ thể nhằm duy trì nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt khoảng 2-4 độ C - điều kiện cần để các tế bào sinh tinh hoạt động bình thường.
Bạn làm việc nhiều giờ dưới trời nắng, môi trường nhiệt độ cao hoặc thường xuyên tiếp xúc với nguồn nhiệt mà không có phương pháp điều nhiệt hiệu quả có thể khiến nhiệt độ tại tinh hoàn tăng lên. Chỉ cần nhiệt độ tăng kéo dài vài độ C cũng đủ ảnh hưởng đến hoạt động của các tế bào lertoli và leydig - hai loại tế bào đóng vai trò nuôi dưỡng tế bào mầm, hỗ trợ quá trình sinh tinh và sản xuất testosterone. Nếu các tế bào này hoạt động kém hiệu quả có thể làm giảm số lượng tinh trùng được sản xuất.
Tiếp xúc nhiệt độ cao kéo dài có thể làm giảm chất lượng tinh trùng. Ảnh minh họa tạo bởi AI
Nhiệt độ cao còn làm gia tăng stress oxy hóa - tình trạng các gốc tự do được tạo ra nhiều hơn khả năng trung hòa của hệ thống chống oxy hóa trong cơ thể. Gốc tự do có thể tấn công màng tế bào, ty thể và DNA của tinh trùng, làm giảm khả năng di động, tăng tình trạng dị dạng bất thường, thậm chí làm tổn thương vật chất di truyền, nguy cơ vô sinh nam.
Nhiều nghiên cứu cho thấy khi tinh hoàn thường xuyên phải chịu nhiệt độ cao, quá trình tạo tinh trùng có thể bị ảnh hưởng, khiến số lượng, khả năng di chuyển suy giảm. Tuy nhiên, bạn không cần quá lo lắng nếu chỉ trải qua một vài ngày nắng nóng. Cơ thể luôn có cơ chế điều hòa nhiệt để bảo vệ tinh hoàn, đồng thời quá trình tạo ra một tinh trùng hoàn chỉnh cần khoảng 2-3 tháng. Vì vậy, những ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng thường được ghi nhận khi tinh hoàn bị nóng kéo dài hoặc lặp lại trong một thời gian dài.
Bạn nên hạn chế tiếp xúc với nguồn nhiệt khi có thể, uống đủ nước, mặc quần áo thoáng mát và nghỉ giải nhiệt hợp lý. Bổ sung các tinh chất thiên nhiên như eurycoma longifolia, chiết xuất thông biển Pháp và tinh chất hàu đại dương có thể hỗ trợ tăng sản xuất testosterone nội sinh, giúp duy trì hoạt động của tế bào sertoli tại tinh hoàn, cải thiện chất lượng tinh trùng.
Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Vĩnh Bình
Trung tâm Thông tin Y khoa
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM
