Từ 1/7, ngân hàng phải định kỳ cung cấp thông tin tài khoản khách hàng, chia sẻ dữ liệu về số dư, thu nhập phát sinh và các giao dịch bất thường cho cơ quan thuế.
Nội dung nêu tại Nghị định 252 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7.
Theo đó, các ngân hàng (trong nước, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam), trung gian thanh toán và đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán quốc tế phải cung cấp thông tin tài khoản của người nộp cho cơ quan thuế. Họ cũng cần phối hợp với cơ quan thuế để kiểm tra khi phát hiện trường hợp giao dịch bất thường.
Thông tin cung cấp gồm tên chủ tài khoản, số, nơi mở, ngày mở - đóng tài khoản. Dữ liệu được gửi bằng phương thức điện tử, định kỳ trước ngày 10 hàng tháng cho cơ quan thuế.
Ngoài định danh tài khoản, các ngân hàng phải cung cấp dữ liệu về giao dịch, gồm số lượng, giá trị, nội dung chuyển tiền, thông tin người gửi - nhận (cả trong nước và xuyên biên giới), số dư và các khoản thu nhập phát sinh từ tài khoản.
Thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi, người được ủy quyền, đồng chủ tài khoản hay người thụ hưởng... cũng nằm trong diện phải cung cấp cho ngành thuế. Đồng thời, các tổ chức cũng cần chia sẻ thông tin về các giao dịch bất thường, đáng ngờ theo quy định về phòng, chống rửa tiền. Các dữ liệu này sẽ được chia sẻ định kỳ, hoặc theo thỏa thuận các bên, yêu cầu của cơ quan thuế.
Giao dịch tiền mặt tại một ngân hàng. Ảnh: Giang Huy
Như vậy, phạm vi thông tin ngân hàng cung cấp cho cơ quan thuế được mở rộng đáng kể so với trước. Theo quy định trước đây, ngân hàng chỉ định kỳ cung cấp thông tin về tên chủ tài khoản, số, nơi mở, ngày mở - đóng tài khoản cho ngành thuế. Các thông tin về giao dịch, số dư được nhà băng cung cấp cho bên thuế khi có yêu cầu nhằm thanh, kiểm tra, xác định nghĩa vụ hoặc cưỡng chế thuế.
Nghị định 252 cũng lần đầu nêu trách nhiệm cung cấp thông tin của báo chí cho cơ quan thuế. Theo quy định, khi được yêu cầu, các cơ quan báo chí cần cung cấp cho ngành thuế các thông tin có được trong quá trình tác nghiệp về hoạt động sản xuất, kinh doanh, giá bán, thị trường... của những tổ chức, cá nhân liên quan. Đồng thời, họ cũng cần phản ánh thông tin có dấu hiệu vi phạm hoặc rủi ro về thuế cho cơ quan thuế.
Bộ Tài chính cho biết thông tin giao dịch và dòng tiền là cơ sở quan trọng để đánh giá mức độ rủi ro thuế của cá nhân, hộ kinh doanh. Do đó, nhà điều hành yêu cầu các ngân hàng, trung gian thanh toán chủ động cung cấp dữ liệu đáng ngờ để phân tích rủi ro, thay vì rà soát thụ động theo danh sách cơ quan thuế gửi sang.
Bộ cũng cho biết, ngành thuế đang xây dựng hệ sinh thái dữ liệu kết hợp hóa đơn điện tử và thông tin từ ngân hàng, trung gian thanh toán để xác định chính xác nghĩa vụ của người nộp thuế.
Hiện ngành thuế nắm thông tin về khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó khoảng 200 triệu là tài khoản cá nhân. Theo cơ quan thuế, dữ liệu sẽ được phân tích bằng ứng dụng công nghệ, trong đó có AI, nhằm nhận diện các trường hợp có dấu hiệu rủi ro, giao dịch bất thường hoặc nghi vấn trốn thuế, rửa tiền.
Phương Dung
