Số dầu Iran lênh đênh trên biển đang ngày càng tăng, khi Tehran đẩy mạnh xuất khẩu nhưng khách Trung Quốc lại giảm mua.
Tận dụng thời gian Mỹ tạm gỡ trừng phạt sau thỏa thuận ngừng bắn tháng trước, Iran đã chất lên tàu khoảng 30 triệu thùng dầu, tương đương 1,35 triệu thùng một ngày giai đoạn 15/6-6/7, theo hãng dữ liệu Vortexa Analytics. Kpler thì ước tính 34,5 triệu thùng dầu Iran đã đi qua Hormuz trên 21 tàu giai đoạn 14/6-10/7.
Tuy nhiên, doanh số bán dầu của Iran đang chậm lại, do Trung Quốc - khách mua chính của sản phẩm này - chuyển sang mua dầu thô rẻ hơn từ Iraq, UAE và Qatar. Theo dữ liệu của Kpler, lượng dầu Iran được Trung Quốc nhập khẩu từ đầu tháng chỉ đạt 556.000 thùng một ngày - thấp nhất kể từ tháng 1/2023.
Việc này khiến số dầu Iran lênh đênh trên biển ngày càng nhiều. Việc Mỹ tuần này tái áp đặt các lệnh trừng phạt có thể càng khiến Iran phải gấp rút tìm người mua khi các tàu chuẩn bị cập cảng châu Á.
Tàu hàng và tàu dầu tại vịnh Oman, chuẩn bị di chuyển qua eo biển Hormuz hôm 21/6. Ảnh: AFP
Giới buôn dầu cho biết vài tuần qua, các nhà máy lọc dầu tư nhân tại Sơn Đông (Trung Quốc) đã mua 16-20,5 triệu thùng dầu thô từ Qatar, Iraq và UAE. Đây là đợt mua dầu Trung Đông không bị trừng phạt lớn nhất của nước này kể từ khi xung đột bùng phát.
Các nhà máy này vốn tiêu thụ phần lớn lượng dầu thô Iran mà Trung Quốc nhập khẩu. Nguyên nhân là các nhà máy lọc dầu quốc doanh Trung Quốc đã né nhập trực tiếp dầu Iran từ khi Mỹ khôi phục lệnh trừng phạt năm 2018.
Dầu từ các nước Trung Đông khác đang lấn át nhu cầu với dầu Iran. Các nước sản xuất trong khu vực đã nhanh chóng khôi phục xuất khẩu sau khi eo biển Hormuz được mở lại cuối tháng 6.
Các lô dầu này hiện được chào bán với mức chiết khấu 5-8 USD một thùng so với giá dầu Brent, dự kiến giao tháng 8-9. Trong khi đó, chiết khấu với dầu thô nhẹ của Iran lại chỉ là 2-3 USD so với Brent, không đổi so với trước.
Trên Reuters, hai nhà buôn dầu cho rằng bên bán phía Iran hành động "chậm chạp" và "cứng nhắc". "Buồn cười là dầu Iran giờ lại đắt nhất", một người nói.
Các thương nhân cho biết tuần quốc tang cũng khiến hoạt động bán dầu chậm lại, vì các văn phòng đóng cửa trong thời gian để tang. Lưu lượng tàu qua Hormuz tuần này cũng giảm sút sau các cuộc tấn công trả đũa lẫn nhau giữa Mỹ và Iran.
Dù vậy, giới buôn kỳ vọng doanh số bán dầu Iran sẽ cải thiện từ tuần tới. Các nhà máy lọc dầu tư nhân của Trung Quốc dự báo mức chiết khấu sẽ là 4-5 USD một thùng với các lô hàng giao trong tháng 8-9.
Hà Thu (theo Reuters)
