Chiếc xe chở quan tài của cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei đi qua đám đông trong đám tang ở Tehran, Iran, vào ngày 6-7 - Ảnh: REUTERS
Ngày 7-7, tang lễ của cố lãnh tụ tối cao Iran Khamenei đã bước sang ngày thứ tư. Tang lễ được tổ chức sau hơn 4 tháng kể từ khi ông thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2-2026.
Theo phong tục Hồi giáo, người qua đời thường được tắm rửa theo nghi thức tôn giáo và chôn cất càng sớm càng tốt, lý tưởng nhất là thực hiện trong vòng 24 giờ.
Vì vậy, việc trì hoãn tang lễ suốt nhiều tháng được các chuyên gia đánh giá là điều "bất thường".
Trao đổi với Đài CNN, bà Rowena Abdul Razak, giảng viên lịch sử Trung Đông và châu Phi tại Trường Nghiên cứu phương Đông và châu Phi (SOAS) thuộc Đại học London, cho rằng có nhiều nguyên nhân dẫn đến quyết định này.
Theo bà, cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran khiến việc sơ tán diễn ra trên phạm vi cả nước, do đó quá trình tổ chức một lễ tang quy mô lớn gần như là không khả thi.
Trong khi đó, Chính phủ Iran lại kỳ vọng hàng triệu người sẽ tham dự sự kiện quốc tang lần này.
Ngoài ra, các lãnh đạo Iran khó có thể tham dự lễ tang nếu giao tranh vẫn tiếp diễn.
Giới quan sát cho rằng ban tổ chức có thể đã chờ đến khi đạt được lệnh ngừng bắn với Mỹ mới tổ chức quốc tang, nhằm bảo đảm an ninh và tạo điều kiện cho các đoàn đại biểu quốc tế tham dự.
Về thời điểm tổ chức, tang lễ của ông Khamenei được tổ chức trong tháng Muharram, tháng linh thiêng của người Hồi giáo dòng Shiite (Shia), mang ý nghĩa đặc biệt về sự hy sinh và tử vì đạo. Vì vậy, tang lễ diễn ra vào thời điểm này sẽ mang giá trị biểu tượng lớn.
Tang lễ của ông Ali Khamenei cũng khác đáng kể so với tang lễ của người tiền nhiệm Ruhollah Khomeini vào năm 1989.
Vào thời điểm đó, các nghi lễ kéo dài hai ngày và chỉ diễn ra trong lãnh thổ Iran, trong khi lễ tang lần này kéo dài sáu ngày (từ 4 đến 9-7) và dự kiến có thêm một phần nghi lễ tại Iraq.
Ông Khamenei cũng sẽ được an táng tại quê nhà Mashhad thay vì trong một lăng mộ riêng.
Trong khi đó, tờ New York Times cho biết việc trì hoãn chôn cất không chỉ phá vỡ thông lệ Hồi giáo mà còn gây ra nhiều đồn đoán trong dư luận Iran.
Chính quyền Tehran đã không đưa ra lời giải thích nào về việc tổ chức tang lễ cố lãnh tụ trong nhiều tháng, vì vậy nhiều người nghi ngờ ông Khamenei đã được chôn cất bí mật từ trước và chiếc quan tài được đưa đi trong lễ tang chỉ là quan tài tượng trưng.
Trước các tin đồn, người phát ngôn ban tổ chức tang lễ Iman Attarzade khẳng định linh cữu của ông Khamenei đã được bảo quản suốt thời gian qua theo đúng quy định tôn giáo và pháp luật.
Chính quyền Tehran kỳ vọng tang lễ sẽ trở thành biểu tượng cho thấy Cộng hòa Hồi giáo Iran vẫn đứng vững sau cuộc xung đột với Mỹ và các cuộc biểu tình trong nước.
Một số lãnh đạo quân sự và chính trị Iran còn mô tả tang lễ là "lời thề trung thành mạnh mẽ nhất" dành cho người kế nhiệm, lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei.
