Viêm nhiễm đường sinh dục, u xơ tử cung, u nang buồng trứng, polyp hoặc lạc nội mạc tử cung nên được kiểm tra, điều trị ổn định trước khi mang thai.
BS.CKII Nguyễn Thị Lương, Đơn vị Sản Phụ khoa, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết nhiều bệnh phụ khoa diễn tiến âm thầm, triệu chứng không rõ ràng nên phụ nữ dễ bỏ qua. Một số trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã mang thai. Lúc này, việc dùng thuốc, phẫu thuật hoặc can thiệp chuyên sâu thường cần cân nhắc kỹ hơn do liên quan đến an toàn của mẹ và thai nhi.
Khám phụ khoa trước thai kỳ giúp phụ nữ phát hiện sớm yếu tố có thể ảnh hưởng quá trình thụ thai, làm tổ, giữ thai hoặc gây khó khăn trong theo dõi thai kỳ.
Viêm nhiễm đường sinh dục
Viêm âm đạo, viêm cổ tử cung thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Tác nhân gây bệnh có thể là nấm, vi khuẩn, trùng roi hoặc một số tác nhân lây truyền qua đường sinh dục như Chlamydia, lậu cầu, giang mai, HPV, herpes sinh dục. Người bệnh có thể xuất hiện khí hư bất thường, ngứa rát vùng kín, đau khi quan hệ, tiểu buốt hoặc ra máu sau quan hệ. Một số trường hợp triệu chứng mờ nhạt, chỉ phát hiện khi khám.
Viêm nhiễm kéo dài có thể lan lên tử cung, vòi trứng, buồng trứng, gây viêm vùng chậu, ảnh hưởng khả năng thụ thai hoặc làm tăng nguy cơ thai ngoài tử cung.
Theo bác sĩ Lương, người bệnh cần được xác định đúng nguyên nhân trước khi điều trị. Nhiễm nấm, vi khuẩn, trùng roi, Chlamydia, lậu hoặc giang mai có thể điều trị bằng thuốc phù hợp. Với HPV hoặc herpes sinh dục, bác sĩ sẽ đánh giá mức độ, tư vấn theo dõi hoặc điều trị kiểm soát trước khi mang thai.
Bác sĩ tư vấn các vấn đề phụ khoa cho một phụ nữ khám tiền hôn nhân. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
U xơ tử cung
U xơ tử cung là khối u lành tính ở cơ tử cung, thường gặp trong độ tuổi sinh sản. Không phải u xơ nào cũng ảnh hưởng đến thai kỳ, nguy cơ phụ thuộc vào vị trí, kích thước và mức độ tác động đến buồng tử cung. U xơ tử cung to, u xơ dưới niêm mạc hoặc u làm biến dạng lòng tử cung có thể cản trở phôi làm tổ, tăng nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc ngôi thai bất thường.
Trước khi mang thai, bác sĩ đánh giá số lượng, vị trí, kích thước u và kế hoạch sinh con của người bệnh. Nếu u gây rong kinh nhiều, thiếu máu, đau, chèn ép hoặc ảnh hưởng buồng tử cung, người bệnh có thể được tư vấn điều trị nội khoa hoặc phẫu thuật trước thai kỳ.
U nang buồng trứng
U nang buồng trứng có thể là nang chức năng hoặc u nang thực thể. Nang chức năng thường liên quan hoạt động nội tiết, có thể tự thoái triển. U nang thực thể cần theo dõi kỹ hơn vì có thể lớn dần, gây đau hoặc biến chứng.
Nhiều u nang được phát hiện tình cờ khi phụ nữ khám trước mang thai hoặc siêu âm vì đau vùng chậu, rối loạn kinh nguyệt. U nang kích thước lớn có thể gây đau, xoắn hoặc vỡ trong thai kỳ, khiến việc xử trí khó khăn hơn do phải cân nhắc an toàn cho cả mẹ và thai nhi.
Phụ nữ dự định mang thai nên siêu âm kiểm tra buồng trứng. Bác sĩ dựa vào kích thước, tính chất nang, triệu chứng và nguy cơ ác tính nếu có để tư vấn theo dõi hoặc can thiệp trước thai kỳ.
Polyp tử cung và cổ tử cung
Polyp là tổn thương tăng sinh tại niêm mạc, xuất hiện ở buồng tử cung hoặc cổ tử cung. Phần lớn lành tính, nhưng có thể gây ra máu bất thường, rong kinh, ra máu sau quan hệ, khí hư kéo dài hoặc chậm có thai.
Polyp buồng tử cung có thể ảnh hưởng đến quá trình phôi làm tổ, nhất là khi polyp lớn hoặc ở vị trí bất lợi. Với phụ nữ đang mong con, bác sĩ có thể cân nhắc cắt polyp trước thai kỳ để loại bỏ yếu tố cản trở thụ thai hoặc làm tổ.
Lạc nội mạc tử cung
Lạc nội mạc tử cung dễ bị bỏ sót vì triệu chứng có thể giống đau bụng kinh thông thường. Bệnh xảy ra khi mô tương tự niêm mạc tử cung xuất hiện ngoài buồng tử cung, thường ở buồng trứng, vòi trứng, phúc mạc vùng chậu hoặc các vị trí lân cận. Các mô này vẫn chịu ảnh hưởng của nội tiết theo chu kỳ kinh, gây viêm, đau và có thể hình thành mô sẹo, dính vùng chậu. Khi tổn thương ảnh hưởng buồng trứng hoặc vòi trứng, khả năng thụ thai có thể giảm tùy mức độ.
Bác sĩ Lương cho biết trường hợp phát hiện lạc nội mạc tử cung trước mang thai có thể theo dõi hoặc điều trị kiểm soát triệu chứng. Nếu tổn thương lớn, gây dính vùng chậu, ảnh hưởng dự trữ buồng trứng, vòi trứng hoặc chậm có thai, người bệnh có thể được tư vấn phẫu thuật hoặc hỗ trợ sinh sản.
Bác sĩ khuyến cáo phụ nữ nên khám phụ khoa định kỳ 6-12 tháng một lần, ngay cả khi chưa có triệu chứng bất thường. Người dự định sinh con nên khám trước khi mang thai khoảng 3-6 tháng, điều trị viêm nhiễm, xử trí bệnh lý tử cung, buồng trứng nếu cần, đồng thời tiêm chủng, bổ sung vi chất.
Phụ nữ cần đi khám sớm hơn nếu có khí hư bất thường, ngứa rát vùng kín, đau vùng chậu, đau khi quan hệ, rong kinh, kinh nguyệt thất thường, ra máu sau quan hệ...
Vân Anh
Độc giả gửi câu hỏi về mang thai, sinh con tại đây để bác sĩ giải đáp
