Tại hội thảo, các đại biểu, chuyên gia và doanh nghiệp trong ngành dầu khí cho rằng việc sửa luật lần này là cần thiết nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, đồng thời mở rộng không gian phát triển mới cho lĩnh vực năng lượng ngoài khơi.
Trình bày tại hội thảo, ông Vũ Đào Minh, Phó tổng giám đốc Petrovietnam, cho biết sau hơn 2 năm triển khai, luật Dầu khí đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho hoạt động dầu khí, góp phần thúc đẩy đầu tư, khai thác và gia tăng nguồn thu ngân sách nhà nước.
Theo lãnh đạo Petrovietnam, cơ quan chức năng đã phê duyệt danh mục các lô dầu khí được hưởng chính sách ưu đãi, ưu đãi đầu tư đặc biệt; phê duyệt 4 đề án điều tra cơ bản về dầu khí giai đoạn 2026 - 2030; ký mới 5 hợp đồng dầu khí, gia hạn 3 hợp đồng; chấp thuận gia hạn giai đoạn tìm kiếm, thăm dò cho 26 hợp đồng dầu khí và phê duyệt 55 báo cáo, kế hoạch liên quan đến hoạt động dầu khí.
Toàn cảnh hội thảo góp ý dự án luật Dầu khí (sửa đổi) ngày 24.6
ẢNH: THÚY LIỄU
Trong giai đoạn 2023 - 2025, sản lượng khai thác dầu khí đạt 24,89 triệu tấn dầu và 19,83 tỉ m³ khí. Tổng doanh thu toàn Petrovietnam đạt khoảng 480.200 tỉ đồng.
Tuy nhiên, Petrovietnam cho rằng quá trình thực hiện luật vẫn còn nhiều điểm cần tiếp tục hoàn thiện. Trong đó có việc chưa quy định rõ vai trò của Petrovietnam khi thay mặt nước chủ nhà; chưa có cơ chế xử lý nghĩa vụ mà Petrovietnam đã thực hiện thay trước đây; chưa có quy định xem xét đề xuất của nhà thầu về mở rộng diện tích hợp đồng dầu khí sang khu vực liền kề đã hoàn trả.
Cần làm rõ vai trò Petrovietnam, tạo hành lang cho điện gió ngoài khơi
Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là đề xuất đưa điện gió ngoài khơi vào luật Dầu khí sửa đổi. Theo Petrovietnam, Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi rất lớn, khoảng 1.068 GW theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới. Quy hoạch điện VIII đặt mục tiêu phát triển khoảng 17 GW điện gió ngoài khơi vào năm 2035 và 113 - 139 GW vào năm 2050.
Petrovietnam cho rằng mô hình quản lý dầu khí ngoài khơi đã được kiểm chứng qua gần 40 năm vận hành, với hệ thống quản lý xuyên suốt từ điều tra cơ bản, phân lô, khảo sát, phát triển, khai thác đến thu dọn công trình. Do đó, có thể kế thừa mô hình này để quản lý điện gió ngoài khơi, tránh tình trạng phân tán thẩm quyền, khó triển khai dự án.
Tập đoàn đề xuất giao Bộ Công thương làm đầu mối quản lý nhà nước, điều phối thống nhất lĩnh vực điện gió ngoài khơi. Petrovietnam thực hiện các nhiệm vụ kỹ thuật như điều tra cơ bản, quản lý dữ liệu, xây dựng danh mục khu vực phát triển, hỗ trợ lựa chọn nhà đầu tư, giám sát triển khai và nghĩa vụ thu dọn.
Góp ý tại hội thảo, luật sư Trương Thị Hòa (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng dự thảo luật đã được chuẩn bị công phu nhưng cần tiếp tục rà soát phạm vi điều chỉnh để không bị giới hạn trong các hoạt động dầu khí truyền thống. Theo bà, không gian phát triển hiện nay không chỉ là đất liền, hải đảo, vùng biển mà cần tính đến cả vùng trời, nhất là khi các hoạt động năng lượng ngoài khơi ngày càng phát triển.
Luật sư Trương Thị Hòa đóng góp ý kiến tại hội thảo
ẢNH: THÚY LIỄU
Luật sư Trương Thị Hòa cũng đề nghị làm rõ hơn khái niệm chuỗi giá trị dầu khí, dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao, năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí. Bà lưu ý cần quy định rõ Quỹ bảo đảm nghĩa vụ thu dọn công trình dầu khí, bởi đây là nội dung liên quan trách nhiệm của nhà đầu tư, bảo đảm an toàn môi trường và quyền lợi của Nhà nước sau khi dự án kết thúc.
Cũng tại hội nghị, PGS-TS Trần Hoàng Ngân (Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM) đánh giá Petrovietnam là doanh nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Theo ông Ngân, trong bối cảnh biến động năng lượng toàn cầu, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách cho Petrovietnam không chỉ nhằm phát triển doanh nghiệp mà còn để giữ ổn định kinh tế vĩ mô và an ninh năng lượng.
Ông Trần Hoàng Ngân phát biểu tại hội thảo
ẢNH: THÚY LIỄU
Ông Trần Hoàng Ngân cho rằng sửa luật lần này cần làm rõ hơn lợi ích của việc mở rộng không gian phát triển ra biển, gắn với các nghị quyết của Đảng về kinh tế biển, năng lượng và vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực then chốt. Ông cũng đề nghị cân nhắc bổ sung nội dung về giám sát, kiểm toán và làm rõ cơ chế quản lý quỹ thu dọn công trình dầu khí.
Sửa luật Dầu khí cần hướng đến cơ chế linh hoạt
Ở góc độ doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật, ông Trần Hồ Bắc, Tổng giám đốc Tổng công ty CP dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam (PTSC), kiến nghị dự thảo luật cần có quy định rõ hơn về chính sách sử dụng dịch vụ trong nước và tỷ lệ nội địa hóa. Theo ông Bắc, nếu chỉ dừng ở mức "khuyến khích" mà không có tiêu chí cụ thể, doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, sẽ khó cạnh tranh với nhà thầu nước ngoài.
Ông Bắc cũng cho rằng với năng lượng tái tạo ngoài khơi, điểm nghẽn lớn hiện nay là chưa rõ đầu mối quản lý. Từ khảo sát, quy hoạch, cấp phép, triển khai, giám sát đến thu dọn công trình đang liên quan nhiều cơ quan khác nhau, khiến nhà đầu tư khó xác định quy trình thực hiện.
Ông Lê Ngọc Sơn, Chủ tịch HĐTV Petrovietnam phát biểu kết luận tại hội thảo
ẢNH: THÚY LIỄU
Kết luận thêm về các nội dung góp ý, ông Lê Ngọc Sơn, Chủ tịch HĐTV Petrovietnam, nhấn mạnh cần chuyển tư duy từ khai thác tài nguyên biển sang phát triển không gian biển quốc gia. Theo ông Sơn, các công trình dầu khí ngoài khơi không chỉ phục vụ khai thác tài nguyên mà còn gắn với chủ quyền, an ninh quốc gia và mở ra các lĩnh vực mới như điện gió ngoài khơi, dịch vụ kỹ thuật dầu khí, khoáng sản biển sâu.
Ông Lê Ngọc Sơn cho rằng nếu không kịp thời tháo gỡ vướng mắc pháp lý, nhiều tài nguyên trong lòng đất, ngoài biển có thể mất dần giá trị trong tương lai. Vì vậy, việc sửa luật Dầu khí cần hướng đến cơ chế đủ rõ, đủ linh hoạt để đẩy nhanh thăm dò, khai thác, phát triển năng lượng ngoài khơi và bảo đảm lợi ích quốc gia.
