Xác máy bay cháy đen gần thành phố Esfahan của Iran ngày 5-4 - Ảnh: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC)
Theo Đài CNN, một phi công Mỹ được giải cứu sau vụ tiêm kích F-15 bị bắn rơi trên bầu trời Iran hồi tháng 4 cho biết ông đã thấy hiện tượng lạ trước khi phóng khỏi máy bay: nhiều drone Iran bay đồng bộ, tạo hình giống một con sứa khổng lồ.
Thông tin này nhanh chóng gây tranh cãi trong cộng đồng tình báo Mỹ. Nếu được xác nhận, đây có thể là bước tiến đáng kể trong công nghệ drone của Tehran.
Nghi vấn năng lực drone mới của Iran
Thông tin này được phi công báo cáo với giới chức tình báo Mỹ, sau khi được lực lượng đặc nhiệm giải cứu.
Theo một nguồn tin am hiểu vụ việc, phi công mô tả các drone "kết nối với nhau, di chuyển như một thể thống nhất, với những chiếc nhỏ hơn nằm dưới những chiếc lớn hơn như các xúc tu của con sứa".
"Cứ như chuyện người ngoài hành tinh vậy", nguồn tin nói. Một nguồn tin khác cho biết phi công gọi cảnh tượng này là "bãi mìn drone trên không".
Nguyên nhân chính xác khiến chiếc F-15 bị bắn hạ vẫn đang được điều tra. Tuy nhiên các báo cáo ban đầu cho thấy đội hình drone này có thể đã góp phần giúp Iran hạ chiến đấu cơ Mỹ.
Đây cũng là lần đầu một máy bay quân sự Mỹ bị bắn rơi trong không phận Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Tình báo Mỹ tranh cãi dữ dội
Tuy vậy, lời kể của phi công F-15 gây nhiều tranh cãi trong giới tình báo Mỹ. Ông bị chấn động não sau vụ rơi và đây là lần thứ hai phải nhảy dù thoát hiểm trong xung đột.
Vì vậy các điều tra viên đặt câu hỏi liệu ông có thực sự nhìn thấy như mô tả, hay chỉ là ảo giác do chấn thương. Một số giả thuyết khác cũng được nêu ra, từ khả năng Iran đã phát triển công nghệ mới đến việc đây chỉ là một cuộc thử nghiệm.
Theo các nguồn tin, năng lực mà phi công mô tả được gọi là "mạng lưới kết nối dạng lưới một-nhiều" (one-to-many meshed networking), cho phép một người điều khiển chỉ huy cùng lúc nhiều drone.
Dù tình báo Mỹ trước đó chưa đánh giá Iran sở hữu năng lực này, Nga và Trung Quốc được cho là đã phát triển công nghệ tương tự.
Một số báo cáo cũng cho thấy Tehran đã nhận được hỗ trợ từ hai nước trong quá trình phát triển chương trình drone.
Giới chuyên gia cảnh báo nếu Iran thực sự làm chủ công nghệ này, đây sẽ là mối đe dọa đáng kể với Mỹ và các đồng minh trong khu vực.
Bà Emma Bates, chuyên gia về tác chiến drone và hiện đại hóa quốc phòng, nhận định một đàn drone có thể tự phối hợp đội hình, mang chất nổ và duy trì lực lượng dự bị để tiếp tục tấn công sẽ tạo ra phương thức tác chiến "cực kỳ đáng gờm".
"Chúng ta sẽ phải chi những khoản tiền khổng lồ, đánh đổi cả máu và tài sản để tự bảo vệ trước một hệ thống có khả năng phối hợp như vậy", bà nói.
