Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng đồng tình với đề xuất nghiên cứu quy định bắt buộc về truy xuất nguồn gốc nhằm minh bạch quá trình sản xuất, tiêu thụ nông sản.
Phát biểu tại lễ công bố Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam ngày 30/6 ở Hà Nội, Phó thủ tướng cho rằng truy xuất nguồn gốc không còn là yêu cầu riêng của một số mặt hàng hay một vài thị trường xuất khẩu mà đã trở thành xu thế tất yếu trong quản lý chất lượng, minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
"Muốn nông nghiệp phát triển bền vững thì buộc phải xây dựng được thương hiệu và làm tốt công tác truy xuất nguồn gốc để chinh phục các thị trường khó tính", ông nói.
Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại lễ công bố, chiều 30/6. Ảnh: Gia Chính
Theo Phó thủ tướng, việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản vào vận hành là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số ngành nông nghiệp, góp phần minh bạch toàn bộ chuỗi sản xuất, truy xuất được nguồn gốc xuất xứ nông sản, qua đó nâng cao chất lượng, giữ vững uy tín và gia tăng giá trị nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Ông cho biết ngành nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ đỡ của nền kinh tế và là ngành duy nhất hoàn thành các chỉ tiêu đề ra trong 6 tháng đầu năm. Sau 5 tháng, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt hơn 31 tỷ USD. Với đà tăng trưởng hiện nay, mục tiêu xuất khẩu 74 tỷ USD trong năm 2026 hoàn toàn có khả năng đạt được.
"Mỗi USD xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đều gắn với sinh kế của hàng triệu nông dân, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và thúc đẩy phát triển đất nước", Phó thủ tướng nhấn mạnh.
Theo ông, Việt Nam hiện có khoảng 9 triệu hộ nông dân với quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, đây là thách thức lớn trong việc minh bạch hóa chuỗi sản xuất và tiêu thụ. Vì vậy, việc triển khai truy xuất nguồn gốc cần có trọng tâm, trọng điểm, trước mắt ưu tiên các ngành hàng chủ lực, sản phẩm có sản lượng lớn, giá trị kinh tế cao và phục vụ các thị trường xuất khẩu trọng điểm như Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ.
Giao diện trang truy xuất nguồn gốc của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tiêu chuẩn, hạ tầng dữ liệu và hệ thống truy xuất nguồn gốc để từng bước mở rộng đối với các nhóm sản phẩm có yêu cầu quản lý cao hoặc phải đáp ứng các quy định nghiêm ngặt của thị trường nhập khẩu.
Đồng tình với đề xuất nghiên cứu bắt buộc về truy xuất nhưng ông nhấn mạnh phải coi đây là công cụ để kiểm soát chất lượng, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh chứ không phải là một thủ tục hành chính phát sinh thêm.
Ông yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính; xây dựng cơ chế kết nối, chia sẻ và xác thực dữ liệu; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân tham gia hệ thống theo hướng đơn giản, thuận tiện và phù hợp với thực tế sản xuất.
Tại buổi lễ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chính thức công bố Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam sau thời gian thí điểm với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu. Hệ thống được xây dựng như nền tảng truy xuất nguồn gốc dùng chung cấp quốc gia, phục vụ người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc tra cứu, xác thực và chia sẻ dữ liệu về toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến, phân phối nông sản.
Hệ thống gồm ba hợp phần: cổng tra cứu dành cho người dân; hệ thống quản trị dành cho cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể trong chuỗi giá trị; cùng ứng dụng trên thiết bị di động. Nền tảng ứng dụng chữ ký số điện tử, công nghệ chuỗi khối (blockchain), mã định danh sản phẩm theo chuẩn GS1 quốc tế và mã QR GS1 Digital Link nhằm bảo đảm tính xác thực, minh bạch và toàn vẹn dữ liệu.
Hệ thống có khả năng xử lý khoảng 1.000 lượt tra cứu mỗi giây, đáp ứng 30.000 người quét mã truy xuất đồng thời và hơn 85 triệu lượt quét mỗi ngày. Đến nay, hệ thống đã tích hợp dữ liệu của hơn 18.500 sản phẩm thuộc 181 nhóm sản phẩm từ 170 doanh nghiệp tại 24 trong số 34 tỉnh, thành phố. Với chương trình thí điểm truy xuất nguồn gốc sầu riêng xuất khẩu, đã có 16 doanh nghiệp tham gia, trong đó 6 container được xuất khẩu thành công sang Trung Quốc thông qua hệ thống điện tử của Bộ.
Thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục mở rộng hệ thống đối với các nhóm nông, lâm, thủy sản chủ lực, sản phẩm xuất khẩu và các mặt hàng có yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và minh bạch nguồn gốc; đồng thời hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân tham gia, hướng tới hình thành hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp thống nhất phục vụ chuyển đổi số ngành nông nghiệp.
Gia Chính
