Quảng Ngãi: Lần theo hồ sơ cán bộ đi B, tìm được thân nhân sau 60 năm

3 giờ trước 15

Sau hơn 60 năm, từ những hồ sơ lưu trữ quốc gia, chính quyền địa phương cùng người Quảng Ngãi đã kiên trì lần tìm manh mối, xác định được thân nhân cán bộ đi B, mở ra cơ hội hoàn thiện hồ sơ liệt sĩ.

Một trong những trường hợp vừa được xác minh thành công là ông Lê Tài (bí danh Trung Liên), sinh ngày 15.10.1925, quê tại thôn Vạn An, xã Nghĩa Thương, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi (địa danh trước năm 1975), nay là xã Tư Nghĩa (Quảng Ngãi). Ông lên đường đi B ngày 28.12.1961. Trước đó, ông là cán bộ Cục Quản lý muối, Bộ Công nghiệp nhẹ.

Theo hồ sơ lưu trữ, cha ông Tài là ông Lê Tấn Huỳnh, mẹ là bà Nguyễn Thị Cái (tức Luật). Ông Tài có 2 người anh là Lê Dung, Lê Châu (tức Phổ), có 3 chị là Lê Thị An, Lê Thị Nghi, Lê Thị Tâm và em gái Lê Thị Hấn.

Rà soát từng gia đình, từng dòng họ

Ông Nguyễn Đăng Vinh, Bí thư Đảng ủy xã Tư Nghĩa, cho biết ngay sau khi tiếp nhận thông tin từ Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, địa phương xác định việc tìm kiếm thân nhân ông Lê Tài là trách nhiệm của chính quyền nên đã chỉ đạo cả hệ thống chính trị vào cuộc.

"Các cơ quan, đoàn thể phối hợp với các thôn rà soát từng hộ gia đình, từng dòng họ để truy tìm thông tin. Chúng tôi gặp nhiều cán bộ lão thành, các bậc cao niên trong họ tộc nhưng ban đầu vẫn chưa xác định được thân nhân", ông Vinh nói.

Không dừng lại ở đó, địa phương tiếp tục phát thông báo trên hệ thống truyền thanh, các nhóm Zalo của thôn, xã. Từ những thông tin được chia sẻ rộng rãi, một số người dân nghi ngờ có mối liên hệ với gia đình ông Lê Tài và nhanh chóng báo cho chính quyền.

Qua xác minh, chính quyền xác định thân nhân còn lại của ông Lê Tài là bà Hồ Thị Phó, cháu dâu đang sinh sống tại xã Nghĩa Thương cũ. Do cha mẹ và toàn bộ anh chị em ruột của ông Tài đều đã qua đời nên quá trình xác minh gặp không ít khó khăn.

Địa phương cũng đã phối hợp với Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi để hoàn thiện hồ sơ, làm căn cứ đề nghị công nhận liệt sĩ theo quy định.

Trong quá trình xác minh, lực lượng không chuyên trách ở thôn đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Di ảnh trùng khớp với thông tin trong hồ sơ lưu trữ quốc gia

Ông Nguyễn Minh Dũng, Bí thư kiêm Trưởng thôn Vạn An 3 (xã Tư Nghĩa), cho biết khi đến gia đình bà Phó, ông phát hiện trên bàn thờ có di ảnh cụ Lê Tấn Huỳnh (cha ông Lê Tài) hoàn toàn trùng khớp với thông tin trong hồ sơ lưu trữ quốc gia.

"Cùng với việc đối chiếu gia phả và hỏi thêm người thân trong gia đình, chúng tôi có đủ cơ sở để khẳng định đây chính là thân nhân của ông Lê Tài", ông Dũng cho hay.

Để củng cố thêm căn cứ xác minh, bà Hồ Thị Phó còn cung cấp thẻ căn cước của chồng là ông Lê Tấn Hòe. Trên giấy tờ ghi rõ cha của ông Hòe là Lê Dung trùng với tên người anh ruột của ông Lê Tài được lưu trong hồ sơ.

Bà Hồ Thị Phó xúc động cho biết khi về làm dâu từ năm 1960, bà từng nghe gia đình kể có người chú tên Lê Tài tập kết ra Bắc rồi mất thông tin từ đó.

"Tôi mừng lắm! Từ nay, gia đình biết được ngày mất của chú để hằng năm có ngày giỗ, thắp cho chú nén nhang. Trước đây cả nhà không ai biết chú còn sống hay đã hy sinh", bà Phó chia sẻ.

Việc tìm được thân nhân của ông Lê Tài không chỉ mở ra cơ hội trao lại hồ sơ, kỷ vật và tài sản mà ông gửi trước khi lên đường, mà còn góp phần nối lại những ký ức lịch sử đã bị ngắt quãng hơn 6 thập niên.

Mỗi bộ hồ sơ được trao trả không chỉ khép lại hành trình tìm kiếm của các cơ quan lưu trữ mà còn giúp nhiều gia đình hoàn thiện những mảnh ghép còn thiếu trong lịch sử gia đình mình.

Hơn 60 năm kể từ ngày lên đường đi B, thông tin về ông Lê Tài gần như rơi vào quên lãng khi cha mẹ, anh chị em ruột đều đã qua đời. Từ những tài liệu lưu trữ quốc gia, chính quyền địa phương và người dân đã kiên trì lần tìm manh mối để tìm được thân nhân, mở ra cơ hội trao lại hồ sơ, kỷ vật và hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận liệt sĩ.

Xác định việc trao trả hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B về đúng chủ nhân là nhiệm vụ mang ý nghĩa lịch sử và nhân văn sâu sắc.

Nhiều năm qua, Trung tâm Lưu trữ quốc gia III không ngừng phối hợp với các cơ quan, địa phương trên cả nước để tìm kiếm thân nhân của những cán bộ đi B.

Hiện trung tâm đang lưu giữ hơn 72.000 hồ sơ của cán bộ đi B cùng nhiều kỷ vật, trong đó có một lượng vàng được cán bộ gửi lại trước khi lên đường làm nhiệm vụ nhưng đến nay vẫn chưa thể trao trả do chưa xác định được chủ nhân hoặc thân nhân hợp pháp.

Đọc toàn bộ bài viết