Thí sinh tại điểm thi Trường THCS Phạm Văn Chiêu trong kỳ thi THPT 2026 - Ảnh: HỒ NHƯỠNG
Cụ thể, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề xuất tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học.
Theo ông, kỳ thi tốt nghiệp THPT nhằm đánh giá kết quả học tập của học sinh sau quá trình học phổ thông, đồng thời cung cấp phổ điểm để đánh giá chất lượng giáo dục của các địa phương và cơ sở giáo dục. Trong khi đó, tuyển sinh đại học nên là quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học, phù hợp với mục tiêu và yêu cầu đào tạo của từng trường.
Đa số bạn đọc đồng tình đề xuất này, cho rằng mỗi kỳ thi cần phục vụ đúng mục tiêu của mình thay vì "gánh" cùng lúc hai nhiệm vụ.
Nên trao quyền tuyển sinh cho đại học
Đồng tình với ý kiến trên, bạn đọc Lão Nông Tri Điền cho rằng Bộ GD-ĐT nên giao các địa phương xét công nhận tốt nghiệp THPT thay vì tổ chức một kỳ thi quy mô toàn quốc, qua đó giảm chi phí và áp lực không cần thiết.
Ngoài ra, đối với tuyển sinh đại học nên giao quyền tự chủ cho các trường để lựa chọn đúng thí sinh phù hợp. Bởi việc sử dụng chung một kỳ thi có thể dẫn đến tình trạng thí sinh đạt điểm rất cao nhưng chưa chắc đáp ứng yêu cầu của những ngành đặc thù của ngành.
Cùng quan điểm, bạn đọc Sao Xẹt đề xuất bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT, chỉ cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình phổ thông.
Theo bạn đọc này, việc tuyển sinh nên giao cho các trường đại học. Các trường có thể căn cứ kết quả học bạ để sơ tuyển, sau đó tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực bằng ngân hàng đề do Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng và thực hiện chấm thi theo quy định nhằm bảo đảm khách quan.
"Nếu chưa tuyển đủ chỉ tiêu, các trường có thể tổ chức thêm đợt tuyển sinh hoặc phối hợp điều chuyển thí sinh đạt yêu cầu giữa các trường.
Cách làm này sẽ giúp phân luồng học sinh hiệu quả, đồng thời giảm chi phí, áp lực thi cử và hạn chế tiêu cực trong tuyển sinh", bạn đọc này ý kiến.
Tương tự, bạn đọc Thiên Thanh cho rằng nên xét tốt nghiệp tương tự cấp THCS bởi nhiều năm qua tỉ lệ tốt nghiệp THPT luôn ở mức rất cao.
Theo đó, các trường đại học tổ chức thi đầu vào sẽ giúp nâng cao chất lượng tuyển chọn, đồng thời kết quả thi đại học cũng phản ánh khách quan hơn chất lượng đào tạo của từng trường phổ thông.
Lo tăng gánh nặng cho thí sinh
Ở chiều ngược lại, bạn đọc Nam không đồng tình với việc quay trở lại mô hình tổ chức hai kỳ thi như trước đây. Theo bạn đọc này, nếu giao từng trường đại học tổ chức kỳ thi riêng, những thí sinh đăng ký xét tuyển vào nhiều trường sẽ phải di chuyển nhiều nơi để dự thi, vừa tốn kém chi phí, vừa gây áp lực cho học sinh và gia đình.
Tương tự, bạn đọc Hoàng Gia cho rằng không nên tách thành hai kỳ thi vì sẽ gây tốn kém thời gian, công sức và tiền bạc. Thay vì thay đổi mô hình, chỉ cần siết chặt công tác coi thi để đảm bảo tính minh bạch và hạn chế tiêu cực.
Đồng tình quan điểm này, bạn đọc Pin cho rằng không cần phải thay đổi cách thi, chỉ cần thay đổi cách tổ chức giám sát, mỗi phòng thi trang bị camera ghi hình sẽ minh bạch hơn.
Bạn đọc Ngọc Hoàng cũng nhắc lại giai đoạn trước đây khi kỳ thi tốt nghiệp và kỳ thi đại học được tổ chức riêng. Thời điểm đó, nhiều học sinh đến các thành phố lớn dự thi phải phát sinh nhiều chi phí, thậm chí có em phải từ bỏ cơ hội học đại học vì hoàn cảnh kinh tế.
"Nếu tách kỳ thi thì cần có phương thức tổ chức mới như thi trên máy tính hoặc thi trực tuyến để giảm gánh nặng cho thí sinh, còn nếu vẫn tổ chức như trước thì không nên thay đổi", bạn đọc Hoàng nhấn mạnh.
Cần giải pháp tối ưu
Bên cạnh những ý kiến ủng hộ hoặc phản đối, nhiều bạn đọc cũng đề xuất các phương án nhằm giảm áp lực thi cử nhưng vẫn đảm bảo chất lượng tuyển sinh.
Bạn đọc Ngọc Hoàng cho rằng nếu quay lại mô hình tách kỳ thi như trước đây thì cần đổi mới cách tổ chức, chẳng hạn áp dụng thi trực tuyến hoặc thi trên máy tính với những môn phù hợp để giảm chi phí, thời gian đi lại cho thí sinh.
Trong khi đó, bạn đọc Trần Quốc Nam cho rằng không cần tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT nếu học sinh đã hoàn thành chương trình và đạt yêu cầu ở tất cả các môn học. Theo đó, ngành giáo dục cần tập trung quản lý từ gốc, từ quá trình dạy và học, chất lượng đào tạo của các cơ sở giáo dục đến đội ngũ quản lý, giáo viên, nhằm bảo đảm kết quả học tập phản ánh đúng năng lực thực chất của học sinh.
Diễn đàn: "Có nên tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học?"
Theo ông Nguyễn Đắc Vinh - Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, việc tổ chức kỳ thi "2 trong 1" (vừa xét tốt nghiệp THPT vừa lấy điểm xét tuyển đại học - PV) có thuận lợi là tiết kiệm công sức cho người dân, chi phí cho xã hội song cũng có bất cập.
"Trong kỳ thi THPT có động lực đạt kết quả cao hơn để được tuyển vào các trường đại học. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tiêu cực trong kỳ thi. Chúng tôi có suy nghĩ là nên chăng nghiên cứu tách ra 2 kỳ thi riêng" - ông Nguyễn Đắc Vinh nói.
Từ ý kiến này, Báo điện tử Tuổi Trẻ mở diễn đàn "Có nên tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học?" để lắng nghe những ý kiến, hiến kế, gợi mở giải pháp từ bạn đọc cho vấn đề này.
Bài viết tham gia diễn đàn mời gửi về địa chỉ thư điện tử [email protected]. Chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của quý vị.
