Tôi 46 tuổi, tăng huyết áp hai năm, uống thuốc đều đặn. Bệnh có gây biến chứng suy tim không, dấu hiệu nào cần lưu ý? (Hạ Vy, Đồng Nai)
Trả lời:
Suy tim là tình trạng tim không đủ khả năng tiếp nhận hoặc bơm máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể, khiến người bệnh khó thở, giảm khả năng gắng sức, mệt mỏi, phù... Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ chính và phổ biến nhất gây suy tim, nhiều hơn cả yếu tố hút thuốc lá hay rối loạn chuyển hóa.
Tăng huyết áp khiến tim phải hoạt động quá mức trong thời gian dài, dẫn đến thay đổi về cấu trúc và chức năng. Khi huyết áp tăng cao, ban đầu tim phải bù trừ bằng cách co bóp mạnh hơn để đẩy máu vào động mạch, dẫn đến cơ tim dày lên. Tim phì đại, trở nên xơ hóa, kém đàn hồi và khó giãn nở hơn, lâu ngày suy giảm tính linh hoạt và khả năng bơm máu gây suy tim.
Siêu âm tim giúp phát hiện mức độ suy tim để điều trị kịp thời. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Áp lực cao liên tục còn gây tổn thương lên thành tim, đặc biệt là tâm thất trái, khiến tim càng trở nên cứng, làm giảm khả năng nhận máu từ hệ tuần hoàn, ảnh hưởng đến lưu lượng máu cung cấp cho các cơ quan. Tăng huyết áp kéo dài cũng thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, làm hẹp hoặc tắc nghẽn lòng mạch vành, giảm lưu lượng máu đến nuôi cơ tim. Tình trạng này khiến tim bị thiếu oxy và dinh dưỡng, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim. Nếu tăng huyết áp không được kiểm soát, tim dần yếu, khả năng bơm máu giảm dần dẫn đến suy tim.
Ở giai đoạn đầu, tăng huyết áp ảnh hưởng đến tim thường diễn biến âm thầm, chỉ được phát hiện tình cờ qua siêu âm tim, điện tim. Một số bệnh nhân có thể xuất hiện triệu chứng như khó thở nhẹ, hồi hộp, đau thắt ngực... Khi tăng huyết áp tiến triển nặng và bắt đầu gây suy tim, bệnh nhân cảm thấy khó thở, ho nhiều về đêm, phù ở chân hoặc mắt cá chân, tăng cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, giảm khả năng gắng sức...
Để phòng ngừa suy tim do tăng huyết áp, người bệnh cần dùng thuốc theo đúng chỉ định để kiểm soát huyết áp, không tự ý thay đổi liều lượng hoặc ngưng thuốc. Đo và ghi lại kết quả huyết áp thường xuyên để theo dõi sát sao, kịp thời báo với bác sĩ nếu thấy chỉ số bất thường.
Mỗi người nên thay đổi lối sống với chế độ ăn uống hợp lý (giảm muối trong khẩu phần ăn theo hướng dẫn của bác sĩ. Ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và cá béo, tránh thực phẩm nhiều chất béo bão hòa), tập thể dục đều đặn với bài tập phù hợp tình trạng sức khỏe, kiểm soát cân nặng trong giới hạn cho phép (18.5 < BMI < 23), không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia... Khám sức khỏe tim mạch định kỳ, xét nghiệm mỡ máu, đường huyết... giúp kiểm soát yếu tố nguy cơ có thể dẫn tới suy tim.
BS.CKI Nguyễn Thị Lệ Chi
Đơn vị Tim mạch
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp
