Tàu thăm dò New Horizons của NASA khôi phục hoạt động trong tình trạng tốt khi đang ở cách Trái Đất gần 9,5 tỷ km sau gần một năm ngủ đông.
Theo Space, khi phải bay qua khoảng cách lớn giữa những thiên thể xa xôi nhất trong hệ Mặt Trời, tàu New Horizons thường thu thập dữ liệu một cách thụ động suốt nhiều tháng. Trong khoảng thời gian đó, tàu thăm dò chuyển sang chế độ ngủ đông và tắt phần lớn hệ thống.
Sau khi các chuyên viên điều khiển bay ở Phòng thí nghiệm Vật lý ứng dụng Johns Hopkins chuyển tàu sang chế độ ngủ đông vào ngày 7/8/2025, New Horizons tự "thức giấc" thông qua chuỗi lệnh tự động hôm 23/6. Tàu thăm dò hoạt động trở lại trong tình trạng tốt và bắt đầu truyền dữ liệu thu thập trong 321 ngày qua. Hiện nay, con tàu bay cách Trái Đất 9,5 tỷ km, xa đến mức tín hiệu vô tuyến mất khoảng 9 giờ để truyền từ tàu tới ăngten trên mặt đất.
New Horizons là tàu vũ trụ đầu tiên và duy nhất bay qua hệ thống sao Diêm Vương năm 2015. Bốn năm sau, tàu nghiên cứu vật thể xa nhất từng được khám phá trong hệ Mặt Trời là vi thể hành tinh hình người tuyết Arrokoth, khi bay qua Sao Diêm Vương 1,6 tỷ km. Từ sau đó, tàu thăm dò này khám phá rìa hệ Mặt Trời và nghiên cứu các thiên thể trong vành đai Kuiper, vùng không gian hình bánh vòng khổng lồ chứa hàng triệu thiên thể băng giá nằm ngay sau quỹ đạo Sao Thiên Vương.
Mô phỏng tàu New Horizons tiếp tục hành trình đến rìa hệ Mặt Trời. Ảnh: NASA
Theo NASA, tàu New Horizons đang bay ngày càng xa Trái Đất ở tốc độ 483 triệu km mỗi năm. Sau 3 tuần nữa, con tàu sẽ bắt đầu thực hiện nghiên cứu hydro trong vùng ngoại vi của nhật quyển, khu vực không gian bị ảnh hưởng bởi gió mặt trời. Dữ liệu mà tàu thăm dò đang thu thập có thể giúp các nhà khoa học tìm hiểu những gì xảy ra ở ranh giới giữa vùng ảnh hưởng của Mặt Trời và không gian liên sao. Trước đây, chỉ có hai tàu vũ trụ từng vượt qua ranh giới đó là bộ đôi tàu Voyager 1 và 2 của NASA. Chế tạo sau tàu Voyager nhiều thập kỷ, New Horizons trang bị nhiều thiết bị hiện đại độ nhạy cao, có thể phân tích dữ liệu mà các tàu tiền nhiệm không thể thực hiện.
Theo Cnet, từ năm 2007, tàu New Horizons đã ngủ đông 23 lần, mỗi lần kéo dài từ vài ngày tới nhiều tháng. Ngủ đông là một giải pháp giúp kéo dài tuổi thọ tàu vũ trụ và giảm chi phí vận hành nhiệm vụ. Trong khi ngủ đông, ba thiết bị khoa học trên tàu vẫn tiếp tục thu thập dữ liệu khoa học.
Theo Geekspin, dự kiến tàu vũ trụ New Horizons sẽ tiếp tục hoạt động đến thập niên 2030 dù ngày kết thúc nhiệm vụ chính xác phụ thuộc vào tốc độ cạn điện và cách NASA quản lý các hệ thống trên tàu. Tàu thăm dò sử dụng nguồn năng lượng từ máy phát nhiệt điện đồng vị phóng xạ, loại pin hạt nhân sản xuất điện ít dần theo thời gian khi nhiên liệu plutonium phân rã.
An Khang tổng hợp
