Thị trưởng Mamdani cho biết ông đang cân nhắc liệu có nên bắt Thủ tướng Israel khi ông Netanyahu tham gia hội nghị của Liên Hợp Quốc tại New York hay không.
"Tôi tin rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phải bị đưa ra tòa ở The Hague. Ông ấy là tội phạm chiến tranh đã bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) phát lệnh bắt", Thị trưởng New York Zohran Mamdani nói trong cuộc phỏng vấn với NY Times đăng ngày 18/7.
Ông Mamdani, chính trị gia cánh tả từng chỉ trích Israel, nói thêm rằng "đây là quan điểm chung của nhiều người, xuất phát từ những hành động mà ông Netanyahu đã làm trong nhiều năm qua".
Ông cũng thừa nhận bản thân không chắc liệu có thẩm quyền ra lệnh cho Sở Cảnh sát New York bắt giam một lãnh đạo nước ngoài hay không, nhưng đang thảo luận vấn đề này với đội ngũ pháp lý của thành phố.
"Chúng tôi sẽ làm bất cứ điều gì luật pháp cho phép làm tại thành phố New York", ông nói.
Thị trưởng New York Zohran Mamdani phát biểu tại Brooklyn ngày 5/7. Ảnh: AFP
Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, cuộc họp lớn có sự tham gia của nhiều lãnh đạo thế giới, sẽ diễn ra tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York vào tháng 9.
Ông Mamdani từng tuyên bố sẽ ra lệnh cho cảnh sát New York thực thi lệnh bắt đối với những lãnh đạo nằm trong danh sách bắt giữ của ICC, trong đó có ông Netanyahu và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
ICC, có trụ sở tại The Hague, năm 2024 cho biết họ có cơ sở hợp lý để tin rằng ông Netanyahu phải chịu trách nhiệm về các cáo buộc tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người liên quan đến chiến dịch của Israel ở Gaza. Quân đội Israel đã tiến hành các hành động quân sự chống lại nhóm vũ trang Hamas ở Gaza để đáp trả cuộc tấn công của nhóm này vào Israel hồi tháng 10/2023.
Đại sứ của Israel tại Liên Hợp Quốc Danny Danon đã lập tức lên tiếng chỉ trích ông Mamdani. "Thay vì tập trung vào trách nhiệm của mình trên cương vị thị trưởng và đối phó với làn sóng bài Do Thái đang gia tăng trong thành phố, ông ta lại chọn cách kích động sự thù địch và tạo ra những tin giật gân trên mặt báo bằng cách nhắm vào Israel", ông Danon viết trên mạng xã hội X.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Jerusalem ngày 15/6. Ảnh: AFP
Ông Danon tuyên bố Thủ tướng Netanyahu sẽ đến New York, phát biểu trước Đại hội đồng LHQ và tuyên bố sự thật về Israel cùng quyền bảo vệ công dân bất khả xâm phạm của nước này. "Nếu có ai bị bắt, đó chính là Thị trưởng New York Zohran Mamdani", ông nhấn mạnh.
Phát biểu trên một chương trình phát thanh gần đây, ông Netanyahu cáo buộc Thị trưởng Mamdani ủng hộ Hamas. "Tôi nghĩ ông ta ghét nước Mỹ", ông nói.
Các chuyên gia pháp lý đã bày tỏ hoài nghi về tính hợp pháp nếu Thị trưởng New York ra lệnh bắt lãnh đạo Israel. Mỹ không phải là thành viên của ICC và không công nhận thẩm quyền của cơ quan này. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump gần đây thậm chí phát động chiến dịch vận động, gây sức ép các đồng minh rút khỏi ICC.
Harold Hongju Koh, giáo sư luật quốc tế tại Trường Luật Yale, cho hay Thủ tướng Israel sẽ không thể bị bắt khi ở trụ sở Liên Hợp Quốc nhờ quyền miễn trừ dành cho lãnh đạo quốc gia. Tuy nhiên, ông Netanyahu có thể gặp rủi ro khi đang di chuyển bằng ôtô trong phạm vi thành phố New York.
Koh ví tình huống này như "canh bạc liều lĩnh giữa một bên là Thị trưởng New York và bên kia là ông Trump cùng ông Netanyahu". "Câu hỏi hiện tại là liệu Thủ tướng Israel có sẵn sàng đối mặt với tình huống rủi ro đó hay không. Và Thị trưởng New York cũng đối mặt với câu hỏi tương tự", ông nói.
Thanh Tâm (Theo NY Times, AFP)
