Tình trạng thiếu nhiên liệu tại Nga gần đây khiến EN Cars - đại lý chuyên xe thương hiệu Trung Quốc - có thể bán 2-3 xe điện mỗi ngày.
Thị trường xe điện tại Nga vốn gặp nhiều rào cản, do quãng đường di chuyển dài, khí hậu khắc nghiệt và mạng lưới trạm sạc hạn chế. Tuy nhiên, khó khăn ngày càng lớn về nhiên liệu đang khiến nhiều người chuyển sang loại phương tiện này.
Cách đây vài tuần, EN Cars chỉ bán được 2-3 xe mỗi tháng, nhà sáng lập Yevgeniy Zabelin cho biết trên Reuters hôm 1/7. "Từ khi tình hình nhiên liệu trở nên phức tạp, nhu cầu đã tăng gấp nhiều lần", ông nói, cho biết người mua quan tâm cả xe bình dân lẫn cao cấp.
Tình trạng thiếu nhiên liệu đang khiến giá xăng tại Nga tăng vọt và nhiều tài xế phải xếp hàng dài ở các trạm. Việc này diễn ra sau nhiều tháng Ukraine liên tục tiến hành các đòn tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) vào hạ tầng năng lượng nằm sâu trong lãnh thổ Nga, trong đó có các nhà máy lọc dầu và kho chứa nhiên liệu. Giới lãnh đạo Ukraine gọi đó là "lệnh trừng phạt tầm xa", được triển khai nhằm gia tăng sức ép buộc Moskva chấp nhận đàm phán.
Ban đầu, giới chức Nga cho rằng tình trạng thiếu hụt xăng dầu chỉ là những điểm nghẽn cục bộ. Tuy nhiên, ngày 28/6, Tổng thống Vladimir Putin lần đầu thừa nhận nhiều khu vực đang đối mặt tình trạng thiếu nhiên liệu và cam kết có biện pháp ổn định thị trường.
Sản lượng xăng của Nga đã giảm khoảng 25% sau khi hàng loạt nhà máy lọc dầu phải dừng hoạt động. Việc nguồn cung bị gián đoạn khiến nhiều địa phương ở Nga bắt đầu áp dụng các biện pháp hạn chế bán nhiên liệu và giá xăng tại nhiều khu vực cũng tăng mạnh. Tính toán của Reuters cho thấy giá bán lẻ tại một số nơi thậm chí đã lên nhóm cao nhất châu Âu.
Tại thành phố Sevastopol ở bán đảo Crimea, giá xăng tăng 30% chỉ trong một tuần. Giá xăng trung bình toàn quốc ở Nga tuần trước là 72,38 ruble (gần 1 USD) mỗi lít. Tuy nhiên, Reuters ghi nhận giá tại một số khu vực thiếu nhiên liệu có thời điểm lên tới hơn 187 ruble (khoảng 2,42 USD) mỗi lít.
Xe trong showroom của EN Cars tại Moskva hôm 1/7. Ảnh: Reuters
Sergei Udalov - Giám đốc hãng phân tích Autostat nói rằng doanh số xe điện và xe hybrid (xe chạy điện-xăng) đang tăng, nhưng vẫn ở mức thấp. Vì các nhà sản xuất và hãng nhập khẩu chưa chuẩn bị cho tình trạng thiếu hụt xăng, dầu và cũng không có đủ hàng tồn kho. Tuy nhiên, ông cho rằng nếu thiếu thốn kéo dài, doanh số xe sẽ tăng mạnh trong tương lai gần và Trung Quốc sẽ là bên hưởng lợi lớn nhất.
Kể cả khi Nga chưa thiếu xăng như hiện tại, việc giá nhiên liệu tăng hơn 12% trong 5 tháng đầu năm so với năm ngoái cũng đã khiến nhu cầu xe điện nhích lên. Theo Autostat, các thương hiệu xe điện và xe hybrid bán chạy nhất tại Nga hiện đều của các hãng Trung Quốc như Geely, Dongfeng, GAC và Chery. Mẫu xe điện sản xuất tại Nga bán chạy nhất là Evolute, được lắp ráp từ bộ linh kiện do Dongfeng cung cấp.
Theo số liệu từ Autostat và Bộ Công Thương Nga, khoảng 24.600 xe hybrid mới đã được bán trong 5 tháng đầu năm, tăng 125% so với năm trước. Doanh số xe thuần điện mới tăng 19%, lên 4.460 chiếc.
Trong tháng 6, các số liệu này còn tăng nhanh hơn, khi tình trạng thiếu nhiên liệu lan rộng. Sergei Tselikov - một lãnh đạo khác của Autostat cho biết tuần trước, Nga ghi nhận 1.754 xe hybrid mới được đăng ký. Con số này tăng gần một phần ba so với tuần trước đó và cao hơn gần 50% so với tốc độ trung bình năm nay.
Theo dịch vụ bản đồ số 2GIS, số lượng trạm sạc tại Nga đã tăng 20% trong 12 tháng tính đến tháng 7/2026.
Tại EN Cars, ông Vasiliy cho biết hài lòng vì đã mua sẵn một xe hybrid và một xe điện. "Đặc biệt trong tình hình hiện nay, tôi hoàn toàn không gặp vấn đề gì", ông nói. Dù vậy, ông không nghĩ làn sóng quan tâm hiện tại sẽ kéo dài. "Tôi có nhà riêng ở ngoại ô, đã lắp trạm sạc và có thể sạc tại nhà. Nhưng ở Moskva thì việc này thực sự là một vấn đế đấy", Vasiliy giải thích.
Theo Autostat, xe điện và xe hybrid chỉ chiếm 4,3% tổng doanh số bán ôtô của Nga năm ngoái. Ngoài mua xe điện, nhiều người Nga gần đây còn lắp thêm thiết bị đặc biệt cho ôtô để chuyển sang dùng khí tự nhiên hóa lỏng. Loại nhiên liệu này sẵn có hơn và rẻ hơn so với xăng và dầu diesel.
Hà Thu (theo Reuters)
