Tin tức thế giới 24-6: Thượng viện Mỹ yêu cầu chấm dứt chiến tranh với Iran; Alibaba kiện Chính phủ Mỹ

Mỹ nhất quyết phản đối Iran thu phí ở eo biển Hormuz

Theo Hãng tin AFP, Iran và Oman ngày 23-6 ra tuyên bố chung cho biết sẽ nghiên cứu cơ chế quản lý eo biển Hormuz và các khoản phí dịch vụ có thể áp dụng, nhấn mạnh chủ quyền của hai nước đối với eo biển.

Ngay lập tức, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio - người đang đến thăm UAE - tuyên bố Washington phản đối và sẽ không chấp nhận việc Iran áp dụng bất kỳ loại phí nào với hoạt động hàng hải tại Hormuz. 

Ông cho rằng đây là tuyến hàng hải quốc tế, không quốc gia nào được phép thu phí và các quốc gia trong khu vực đều sẽ đồng tình với quan điểm đó.

Những tuyên bố về eo biển Hormuz và hoạt động thanh sát hạt nhân ở Iran đang làm lộ ra các bất đồng giữa Washington và Tehran, trong quá trình đàm phán nhằm đạt được thỏa thuận lập lại hòa bình lâu dài.

Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) cùng ngày thông báo đang phối hợp với Iran, Oman và Mỹ tiến hành kế hoạch sơ tán hàng trăm tàu với 11.000 thủy thủ đang mắc kẹt do lệnh phong tỏa.

Iran sẽ không thỏa hiệp về chương trình tên lửa đạn đạo

Ngày 23-6, trong chuyến thăm đến Pakistan, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ra tín hiệu Iran sẽ không chấp nhận đàm phán về chương trình tên lửa đạn đạo của nước này.

"Nếu không có số tên lửa phòng thủ này, Mỹ và Israel đã đánh vào Iran giống như ở Gaza", ông tuyên bố và nhấn mạnh Tehran "sẽ không đàm phán với bất kỳ ai và trong bất cứ hoàn cảnh nào về năng lực phòng thủ".

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cũng xác nhận thỏa thuận sơ bộ Mỹ - Iran không đề cập đến tên lửa đạn đạo, đồng thời cho rằng không thể tồn tại "tiêu chuẩn kép" trong việc quốc gia nào được phép sở hữu loại vũ khí này.

Thượng viện Mỹ yêu cầu ông Trump chấm dứt chiến tranh với Iran

Theo Hãng tin Reuters, Thượng viện Mỹ ngày 23-6 thông qua nghị quyết về quyền hạn chiến tranh, yêu cầu Tổng thống Mỹ Donald Trump chấm dứt hoạt động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran, với tỉ lệ 50 phiếu thuận và 48 phiếu chống.

Bốn thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã bỏ phiếu ủng hộ cùng hầu hết các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ.

Biện pháp này sẽ buộc Tổng thống phải xin Quốc hội phê chuẩn trước khi sử dụng lực lượng quân sự để chống lại Iran.

Trước đó, Hạ viện cũng đã thông qua nghị quyết này. Đây là lần đầu tiên cả hai viện Quốc hội Mỹ cùng thông qua một nghị quyết nhằm yêu cầu Tổng thống rút quân khỏi một cuộc xung đột dựa trên Đạo luật Quyền hạn chiến tranh năm 1973 - cơ sở pháp lý bị ông Trump và các đồng minh Đảng Cộng hòa đặt câu hỏi về tính hợp hiến.

Nghị quyết này không cần Tổng thống ký ban hành. Nhà Trắng khẳng định dự luật này không hợp hiến và do đó không có tính ràng buộc. Cuộc bỏ phiếu này được xem là thách thức với ông Trump, dù chưa rõ động thái sẽ có tác động ra sao đến xung đột Mỹ - Iran.

Alibaba kiện Chính phủ Mỹ vì bị đưa vào danh sách liên quan quân đội Trung Quốc

Ngày 23-6, Alibaba - tập đoàn công nghệ và thương mại điện tử hàng đầu Trung Quốc - đã khởi kiện Chính phủ Mỹ, sau khi bị Bộ Chiến tranh (Quốc phòng) Mỹ đưa vào danh sách các doanh nghiệp bị cho là có liên hệ với quân đội Trung Quốc.

Mỹ lo ngại quân đội Trung Quốc có thể sử dụng khu vực tư nhân cho phát triển quân sự. Lầu Năm Góc cáo buộc Alibaba "là đơn vị tham gia chiến lược kết hợp quân sự - dân sự" cho cơ sở công nghiệp quốc phòng của Bắc Kinh, thông qua mối liên hệ với Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc. Bộ này cũng cho rằng Alibaba có liên hệ gián tiếp với Ủy ban Giám sát và Quản lý tài sản nhà nước Trung Quốc.

Alibaba bác bỏ và tuyên bố quyết định của Mỹ không có cơ sở về thực tế cũng như pháp lý. Tập đoàn tuyên bố Alibaba được điều hành bởi một hội đồng quản trị độc lập, không thành viên nào có liên hệ với quân đội. Các sản phẩm và dịch vụ nhằm phục vụ bán lẻ, logistics và công nghệ thông tin doanh nghiệp, không phải vũ khí, quốc phòng hay tình báo.

Trong đơn kiện nộp lên tòa liên bang tại San Jose, bang California, Alibaba yêu cầu được gỡ khỏi danh sách. Alibaba nói tập đoàn là cửa ngõ quan trọng để nhiều doanh nghiệp Mỹ tiếp cận thị trường Trung Quốc. Việc đưa công ty vào danh sách "đen" đồng nghĩa với việc coi tập đoàn này là mối đe dọa với an ninh quốc gia Mỹ, từ đó ảnh hưởng đến quan hệ kinh doanh của Alibaba ở Mỹ.

Ông Kim Jong Un: Triều Tiên đóng 2 tàu chiến mỗi năm trong 5 năm tới

Ngày 24-6, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đã dự lễ hạ thủy tàu khu trục đa năng 5.000 tấn Choe Hyon tại cảng Nampho. Ông tuyên bố nước này cần đóng hai tàu chiến có kích cỡ tương đương Choe Hyon mỗi năm trong vòng 5 năm tới.

Ông Kim cho biết Triều Tiên sẽ sớm đưa vào hoạt động thêm một tàu khu trục 5.000 tấn mang tên Kang Kon, cùng các tàu chiến chiến lược có lượng giãn nước 10.000 tấn.

Ông thừa nhận hải quân hiện là yếu nhất trong lực lượng quân sự của Triều Tiên, nhưng khẳng định năng lực của lực lượng này nay sẽ "vượt xa sức tưởng tượng". Ông nhấn mạnh yêu cầu cấp bách về việc xây dựng một căn cứ hải quân hiện đại hóa.