Hình ảnh Trạm vũ trụ Thiên Hòa được trình chiếu trong Ngày Không gian quốc gia tại Bảo tàng Khoa học và Công nghệ Trung Quốc - Ảnh: REUTERS
Báo South China Morning Post ngày 28-6 dẫn báo cáo của Quỹ Công nghệ và Đổi mới thông tin (ITIF) cho biết Trung Quốc đã vượt Mỹ trong một số lĩnh vực công nghệ không gian then chốt, gồm hệ thống định vị tương tự GPS, trinh sát vệ tinh và khả năng vô hiệu hóa vệ tinh trên quỹ đạo.
Báo cáo công bố ngày 8-6 nêu rõ: "Nếu Mỹ không sớm hành động quyết đoán, Trung Quốc có thể vươn lên dẫn đầu nền kinh tế không gian toàn cầu".
Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh quy mô nền kinh tế không gian toàn cầu được dự báo vượt mốc 1.000 tỉ USD trong thập kỷ tới. Tài liệu cũng cho thấy Trung Quốc đã vượt Nga, trở thành đối thủ cạnh tranh chính của Mỹ trong lĩnh vực không gian.
Tác giả báo cáo, chuyên gia chính sách không gian Ellis Scherer, nhận xét: "Ngành không gian Trung Quốc đã chuyển mình từ lĩnh vực non trẻ, phát triển chậm và chủ yếu do doanh nghiệp nhà nước dẫn dắt, thành một ngành thương mại năng động, sáng tạo, chỉ đứng sau Mỹ trên thị trường toàn cầu".
Trong sáu lĩnh vực được đánh giá, Mỹ vẫn giữ lợi thế rõ rệt về mạng Internet băng thông rộng quỹ đạo thấp (LEO).
Dịch vụ Internet vệ tinh Starlink của Công ty SpaceX và Project Kuiper của Công ty Amazon đang bỏ xa mạng Qianfan và Guowang của Trung Quốc. Các hệ thống này bị kìm hãm bởi năng lực phóng hạn chế và thiếu tên lửa tái sử dụng đã được kiểm chứng.
Tên lửa tái sử dụng vẫn là lợi thế vượt trội của Mỹ. Tên lửa Falcon 9 của Công ty SpaceX đã làm thay đổi kinh tế phóng vệ tinh nhờ thu hồi và dùng lại tầng đẩy - điều mà các công ty Trung Quốc vẫn đang theo đuổi.
Tuy nhiên Bắc Kinh lại dẫn đầu về định vị, dẫn đường và đo thời gian nhờ hệ thống Bắc Đẩu (BeiDou) phủ sóng toàn cầu.
Nước này cũng vượt Mỹ về viễn thám và chụp ảnh vệ tinh, với chương trình Gaofen kết hợp các chòm vệ tinh thương mại như Jilin-1, tạo thành một trong những hệ sinh thái ảnh vệ tinh lớn nhất thế giới.
Ở lĩnh vực trạm vũ trụ, cạnh tranh hai nước sát sao hơn khi Mỹ có lợi thế từ nhiều thập kỷ vận hành Trạm vũ trụ quốc tế (ISS), còn Trung Quốc phát triển nhanh trạm Thiên Cung. Báo cáo đánh giá năng lực hai bên hiện tương đương, dù đi theo con đường khác nhau.
Trung Quốc còn dẫn đầu về năng lực tác chiến không gian, với các khoản đầu tư liên tục vào tên lửa đánh chặn động năng, tác chiến điện tử và vũ khí năng lượng định hướng nhằm gây nhiễu hoặc vô hiệu hóa vệ tinh đối phương.
