Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam không thu hút đầu tư bằng mọi giá mà có chiến lược lựa chọn, sàng lọc và đồng hành cùng nhà đầu tư để tạo các giá trị mới.
Sáng 30/6, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc triển khai Nghị quyết 10 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Hội nghị kết nối gần 35.000 điểm cầu với gần 2,1 triệu đại biểu tham dự.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết Nghị quyết 10 ban hành trên cơ sở tổng kết gần 40 năm mở cửa và thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam. Nghị quyết thể hiện sự thay đổi trong tư duy phát triển, không còn thuần túy mở cửa đón nhận dòng vốn mà chủ động lựa chọn và sử dụng nguồn lực quốc tế để tạo dựng năng lực cạnh tranh quốc gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại hội nghị quán triệt triển khai Nghị quyết 10 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, ngày 30/6. Ảnh: VGP
Ông nhắc lại, kể từ khi ban hành Luật Đầu tư nước ngoài năm 1987 và qua nhiều lần sửa đổi, Việt Nam từ một nền kinh tế thiếu vốn, khép kín và phụ thuộc nhiều vào viện trợ đã thành nền kinh tế có độ mở cao và hội nhập sâu rộng. Từ chỗ thương mại quốc tế chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ, Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi thương mại toàn cầu. Hiện, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm hơn 180% GDP, trong đó FDI chiếm khoảng 75%.
Tuy nhiên, bối cảnh quốc tế hiện nay đã thay đổi. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, các lợi thế truyền thống như ưu đãi thuế dần thu hẹp khi chính sách thuế tối thiểu toàn cầu được triển khai, trong khi cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng chuyển sang các lĩnh vực công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh. Vì vậy, Việt Nam cần đầu tư mạnh hơn vào hạ tầng, đặc biệt là năng lượng sạch và các điều kiện nền tảng để đón dòng vốn chất lượng cao.
Ông yêu cầu các cấp, ngành và địa phương thống nhất nhận thức và đổi mới tư duy, coi khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là bộ phận quan trọng của nền kinh tế, được cạnh tranh bình đẳng và tạo điều kiện phát triển lâu dài. Song song, Việt Nam cần sàng lọc chặt chẽ các dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, tiêu tốn tài nguyên hoặc tiềm ẩn rủi ro với quốc phòng, an ninh và hạ tầng trọng yếu. Nhà điều hành cũng cần nâng năng lực dự báo, hoàn thiện thể chế và rà soát các quy định để đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.
Tổng Bí thư cũng gửi lời cảm ơn các nhà đầu tư nước ngoài đã lựa chọn Việt Nam là điểm đến đầu tư. Ông cho biết, Nghị quyết 10 mới được ban hành hơn ba tuần, nhưng qua tiếp xúc đã nhận thấy nhiều nội dung đáp ứng đúng những kiến nghị và mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp FDI.
Ông đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương phối hợp triển khai nhanh các giải pháp nhằm hiện thực hóa các chủ trương của nghị quyết, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư để doanh nghiệp yên tâm mở rộng hoạt động tại Việt Nam.
"Việt Nam không thu hút đầu tư bằng mọi giá mà có chiến lược lựa chọn, sàng lọc và đồng hành cùng nhà đầu tư để tạo ra các giá trị mới. Thu hút đầu tư nước ngoài không nhằm thay thế nội lực mà để làm mạnh hơn nội lực, nâng cao tự chủ của nền kinh tế", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Sau gần 40 năm mở cửa, Việt Nam đã thu hút gần 550 tỷ USD vốn FDI đăng ký với hơn 46.000 dự án còn hiệu lực. Theo mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam sẽ thu hút 200-300 tỷ USD vốn FDI đăng ký, trong đó vốn thực hiện đạt 150-200 tỷ USD.
Khoảng 75% vốn đăng ký mới sẽ đến từ các nền kinh tế phát triển, có thế mạnh về công nghệ, vốn và quản trị hiện đại. Đồng thời, tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành công nghiệp chủ lực được kỳ vọng đạt 40-50%, với khoảng 10.000 doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI.
Nghị quyết cũng đặt mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán lên thị trường mới nổi trước năm 2030 nhằm thu hút mạnh hơn dòng vốn đầu tư gián tiếp quốc tế.
Đến 2045, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được định hướng đóng góp khoảng 30% GDP và chiếm khoảng 25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Việt Nam định hướng trở thành trung tâm sản xuất, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và điều hành khu vực của nhiều tập đoàn đa quốc gia.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, theo Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc, Nghị quyết 10 tập trung vào 7 nhóm giải pháp đột phá.
Đầu tiên là đổi mới tư duy, chuyển từ quản lý sang kiến tạo phát triển. Theo đó, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được xác định là một bộ phận hữu cơ của nền kinh tế, động lực quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
"Nghị quyết yêu cầu khắc phục tình trạng các địa phương cạnh tranh thu hút đầu tư chạy theo số lượng, kiên quyết không đánh đổi môi trường, tài nguyên, an sinh xã hội và an ninh kinh tế để lấy tăng trưởng đơn thuần", ông nói.
Nhóm đột phá thứ hai là hoàn thiện thể chế với mục tiêu xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và có sức cạnh tranh quốc tế. Chính sách ưu đãi sẽ được đổi mới theo hướng gắn với hiệu quả và thực hiện các cam kết của dự án, thay vì chỉ dựa trên quy mô vốn.
Theo Phó thủ tướng, Việt Nam sẽ xây dựng cơ chế lựa chọn, hỗ trợ và quản lý nhà đầu tư chiến lược. Đồng thời, nhà điều hành áp dụng quy trình đầu tư đặc biệt và cơ chế ưu đãi cho các dự án công nghệ chiến lược quy mô lớn, có tác động liên vùng, khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng hoặc cam kết chuyển giao công nghệ. Mô hình thể chế vượt trội sẽ được thí điểm tại một số khu vực.
Nghị quyết cũng định hướng quản trị đầu tư trên nền tảng, dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, nhà điều hành không áp dụng hồi tố theo hướng bất lợi cho doanh nghiệp, trừ trường hợp liên quan quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng hoặc bảo vệ môi trường.
Ngoài ra, các nhóm giải pháp còn lại hướng đến phát triển đồng bộ hạ tầng, nguồn nhân lực, thu hút đầu tư thế hệ mới, tăng sức lan tỏa của khu vực FDI và nâng cao hiệu quả quản lý, điều phối.
Phương Dung
