Nho, táo, cam nhập khẩu ngày càng đa dạng và có giá dễ tiếp cận hơn, trong bối cảnh Việt Nam chi 1,3 tỷ USD nhập khẩu rau quả trong 5 tháng đầu năm, tăng 31% so với cùng kỳ.
Mùa trái cây nhiệt đới trong nước đang vào cao điểm thu hoạch nhưng tại các chợ, siêu thị và cửa hàng trái cây, hàng nhập khẩu vẫn xuất hiện dày đặc với chủng loại ngày càng đa dạng.
Chị Loan, ở phường Gia Định, cho biết những năm trước muốn mua nho Mỹ chỉ có vài lựa chọn phổ biến, còn nay có đủ nho xanh, nho đỏ, nho đen với nhiều mức giá khác nhau. Giá bán cũng thấp hơn trước, dao động 130.000-250.000 đồng một kg, giảm 10-15% so với cùng kỳ năm ngoái.
Không chỉ nho, các loại táo, cam nhập khẩu từ Mỹ, Trung Quốc, Australia hay New Zealand cũng xuất hiện ngày càng nhiều tại các chợ, siêu thị và cửa hàng trái cây.
Trái cây ngoại chiếm đa số trên sạp trái cây trên đường Lê Đức Thọ, phường An Hội Đông (TP HCM). Ảnh: Thi Hà
Tại chợ Phạm Văn Hai, phường Tân Sơn Hòa, bà Hồng, chủ một sạp trái cây, cho biết hàng nhập khẩu hiện chiếm khoảng một nửa lượng hàng bày bán. Theo bà, nhu cầu với trái cây ngoại tăng đều trong những năm gần đây, đặc biệt vào các dịp lễ, Tết hoặc mùa quà tặng.
"Phần lớn khách làm giỏ quà biếu đều chọn hàng nhập khẩu vì mẫu mã đồng đều, màu sắc bắt mắt và bảo quản được lâu hơn", bà nói. Nhờ nguồn cung dồi dào và chủng loại đa dạng hơn trước, trái cây ngoại hiện không chỉ xuất hiện ở các cửa hàng chuyên doanh mà còn phủ rộng tại siêu thị, cửa hàng tiện lợi và các sàn thương mại điện tử.
Không chỉ ở chợ truyền thống, trái cây nhập khẩu còn phủ rộng tại siêu thị, cửa hàng tiện lợi và các sàn thương mại điện tử, giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận hơn trước.
Sức tiêu thụ tăng cùng nguồn cung dồi dào đã đẩy kim ngạch nhập khẩu rau quả tăng mạnh. Theo số liệu Hải quan, 5 tháng đầu năm, Việt Nam chi 1,3 tỷ USD nhập khẩu rau quả, tăng 31% so với cùng kỳ năm ngoái. Tốc độ này cao hơn đáng kể mức tăng 20% của xuất khẩu rau quả.
Trong 10 thị trường cung ứng lớn nhất, hầu hết đều ghi nhận tăng trưởng mạnh. Trung Quốc tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch hơn nửa tỷ USD, tăng 49% so với cùng kỳ. Mỹ đứng thứ hai với 325 triệu USD, tăng 32%. Các thị trường như Campuchia, Australia, Thái Lan, New Zealand và Ấn Độ cũng tăng 26-70%. Chỉ Chile và Hàn Quốc ghi nhận mức giảm.
Trái cây ngoại chiếm phần lớn trong giỏ quà biếu tại các cửa hàng trái cây. Ảnh: Farmers Market
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, xu hướng này phản ánh mức độ hội nhập ngày càng sâu của Việt Nam với thị trường toàn cầu. Khi nhiều hiệp định thương mại tự do được thực thi, hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra theo hướng hai chiều nhằm tận dụng lợi thế thương mại của mỗi bên.
"Nhiều FTA được ký kết thì hàng nhập khẩu cũng tăng lên. Đây là nguyên tắc cùng có lợi giữa các bên tham gia", ông nói.
Theo tính toán của hiệp hội, nhập khẩu rau quả 6 tháng đầu năm ước đạt gần 1,6 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Nếu duy trì đà tăng trưởng hiện nay, nhập khẩu rau quả cả năm có thể đạt gần 4 tỷ USD, mức cao nhất từ trước tới nay.
Theo các doanh nghiệp nhập khẩu, một trong những nguyên nhân khiến trái cây ngoại ngày càng phổ biến là thuế nhập khẩu giảm mạnh. Việc thực thi các hiệp định thương mại tự do như EVFTA, CPTPP hay ACFTA đã kéo thuế nhiều mặt hàng về mức thấp, thậm chí 0%.
Từ năm 2025, thuế nhập khẩu cherry Mỹ giảm từ 10% xuống 5%, táo Mỹ từ 8% xuống 5%. Trong khi đó, phần lớn trái cây Trung Quốc được hưởng thuế nhập khẩu 0% nếu đáp ứng quy tắc xuất xứ theo Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc.
Bên cạnh yếu tố thuế, hệ thống logistics lạnh ngày càng hoàn thiện và sự cạnh tranh giữa các nhà nhập khẩu cũng giúp giảm chi phí phân phối. Nhờ đó, nhiều loại trái cây từng thuộc phân khúc cao cấp nay trở nên phổ biến hơn, xuất hiện rộng rãi từ siêu thị đến các sàn thương mại điện tử.
Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh của trái cây nhập khẩu cũng tạo áp lực cạnh tranh đáng kể lên sản phẩm trong nước, đặc biệt ở phân khúc trung cấp. Nhiều loại trái cây nội địa gặp khó trong cạnh tranh về mẫu mã, khả năng bảo quản và tính ổn định của nguồn cung.
Theo ông Nguyên, trái cây các tỉnh phía Nam năm nay được mùa, nguồn cung dồi dào trong khi lượng hàng nhập khẩu tiếp tục tăng, khiến giá nhiều mặt hàng trên thị trường giảm mạnh so với các năm trước.
Thi Hà
