Con tôi 9 tuổi, cận thị một độ, tôi lo độ cận sẽ tăng nhanh khi bé lớn lên. Trẻ cận bao nhiêu độ cần được kiểm soát? (Vân Anh, Hà Nội)
Trả lời:
Không có một mức độ cận cụ thể áp dụng cho tất cả trẻ để quyết định có cần kiểm soát cận thị hay không. Việc chỉ định kiểm soát phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ tuổi khi phát hiện cận, tốc độ tăng độ, chiều dài trục nhãn cầu, tiền sử gia đình và thói quen sinh hoạt của trẻ.
Cận thị là tình trạng ánh sáng hội tụ trước võng mạc thay vì đúng trên võng mạc, khiến trẻ nhìn xa không rõ. Ở trẻ em, cận thị thường liên quan đến sự phát triển chiều dài nhãn cầu. Khi nhãn cầu tiếp tục kéo dài, độ cận có thể tăng dần theo thời gian.
Thông thường, trẻ phát hiện cận thị càng sớm càng cần được theo dõi sát, đặc biệt ở nhóm dưới 12 tuổi do mắt vẫn đang trong giai đoạn phát triển. Trẻ tăng từ khoảng 0,5 diop (độ) mỗi năm trở lên thường được đánh giá là có cận thị tiến triển và cần được bác sĩ cân nhắc các biện pháp kiểm soát.
Bác sĩ Giang khám cho trẻ cận thị. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Tuy nhiên, không chỉ trẻ cận thị nặng mới cần kiểm soát. Chẳng hạn trẻ 7 tuổi mới cận một độ nhưng tăng nhanh sau một năm có thể cần can thiệp sớm hơn trẻ lớn hơn bị cận 2 độ nhưng ổn định trong thời gian dài. Vì vậy, bác sĩ không chỉ dựa vào độ cận hiện tại mà còn đánh giá tốc độ tiến triển và các yếu tố liên quan.
Trẻ có bố hoặc mẹ cận thị, đặc biệt khi cả hai phụ huynh đều cận, ít hoạt động ngoài trời hoặc thường xuyên nhìn gần trong thời gian dài có nguy cơ cận thị tiến triển nhanh hơn. Nếu không được kiểm soát, cận thị có thể tăng dần theo thời gian, làm tăng nguy cơ cận thị cao và các biến chứng như thoái hóa võng mạc do cận thị, bong võng mạc, tổn thương hoàng điểm, ảnh hưởng đến thị lực lâu dài.
Hiện nay, các phương pháp kiểm soát cận thị ở trẻ có thể gồm kính gọng, kính áp tròng chỉnh hình giác mạc ban đêm (Ortho-K), kính áp tròng đa tiêu cự hoặc thuốc nhỏ mắt trong một số trường hợp. Việc lựa chọn phương pháp nào cần dựa trên độ tuổi, tình trạng mắt, tốc độ tăng độ và khả năng phối hợp của từng trẻ.
Trẻ cần duy trì thói quen bảo vệ mắt như tăng thời gian hoạt động ngoài trời, hạn chế nhìn gần kéo dài, giữ khoảng cách phù hợp khi học tập và sử dụng thiết bị điện tử. Phụ huynh nên đưa trẻ khám mắt định kỳ để theo dõi sự thay đổi độ cận và phát hiện sớm nguy cơ tiến triển, từ đó có hướng kiểm soát phù hợp.
BS.CKI Lê Thị Hương Giang
Trung tâm Mắt Công nghệ cao
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp
