Trình Quốc hội cắt giảm 58 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cấm kinh doanh bóng cười ngoài mục đích y tế

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh sự cần thiết sửa đổi luật nhằm phấn đấu tiếp tục cắt giảm tối thiểu 30% các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, 100% các điều kiện kinh doanh không cần thiết theo kết luận 18 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV và các nghị quyết liên quan. 

Cần thiết cấm kinh doanh bóng cười 

Bộ trưởng cho hay dù đã cắt giảm đáng kể số lượng điều kiện kinh doanh, song thực tiễn và phản ánh từ doanh nghiệp vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc. 

Điều kiện kinh doanh của một số ngành, nghề còn chồng chéo, phân tán, làm gia tăng chi phí tuân thủ. Vẫn tồn tại những ngành, nghề chưa thực sự cần thiết hoặc có thể chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm.

Một trong những nội dung đáng chú ý được sửa đổi tại dự luật là việc bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N₂O (bóng cười) để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế. 

Theo Bộ trưởng, việc lạm dụng khí N₂O để giải trí đã gây nhiều tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe, đặc biệt đối với hệ thần kinh, máu và khả năng sinh sản, nguy cơ dẫn đến lệ thuộc và sử dụng ma túy. 

Tình trạng mua bán, sử dụng N₂O diễn biến rất phức tạp, thường gắn với việc sử dụng trái phép chất ma túy, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và trật tự, an toàn xã hội. Mặc dù đã có quy định kiểm soát bóng cười trong một số lĩnh vực như y tế, công nghiệp, thực phẩm… nhưng chưa đủ ngăn ngừa việc lạm dụng khí N₂O, nên việc cấm kinh doanh là cần thiết. 

Việc sửa đổi này cũng nhằm phù hợp với Nghị quyết số 173 của Quốc hội đã thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025.

Để đảm bảo loại trừ, dự thảo quy định các trường hợp khí N₂O hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số hoạt động nghiên cứu khoa học, thực nghiệm, kiểm định, thực phẩm, dự thảo luật đã quy định cấm theo hướng loại trừ việc sử dụng khí N₂O trong hoạt động y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học.

Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo luật này được xây dựng trên cơ sở kế thừa danh mục tại Nghị quyết số 66.17 (cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi 14 ngành, nghề), nhưng thực hiện rà soát, cắt giảm 58 ngành, nghề. 

Ngoài ra, bổ sung ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là "Hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực". Quy định này nhằm tăng cường sự kiểm soát đối với hoạt động kinh doanh có nhiều nguy cơ phức tạp liên quan an ninh quốc gia và góp phần giải quyết các vấn đề bất cập, tồn tại trong quy định của pháp luật hiện hành.

Theo dự luật, với danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, dự kiến sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1-3-2027. 

Tuy nhiên, với quy định cấm kinh doanh khí N₂O, do tính chất cấp bách cần ngăn chặn ngay, Chính phủ quy định hiệu lực thi hành ngay kể từ ngày ký ban hành luật.

Đánh giá kỹ tác động cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Thẩm tra dự luật này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi thống nhất với sự cần thiết về việc tiếp tục cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, nhằm đảm bảo đi vào bản chất, chứ không chỉ cắt giảm số lượng. 

Song do phạm vi ảnh hưởng rộng nên cần tổng hợp, giải trình đầy đủ ý kiến các đối tượng, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện, văn bản đảm bảo thống nhất, đồng bộ ngay. 

Cơ quan thẩm tra cũng nhất trí với chủ trương tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N₂O để giải trí, nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên đề nghị tiếp tục rà soát, quy định rõ các trường hợp được loại trừ, bảo đảm tên gọi, phạm vi nhằm thống nhất các quy định, không gây ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh và các mục đích sử dụng hợp pháp khác.