Trung Quốc đang phát triển hệ thống cảnh báo sớm kết hợp kính thiên văn mặt đất và vệ tinh trên quỹ đạo nhằm phát hiện các tiểu hành tinh có nguy cơ va chạm với Trái đất - Ảnh minh họa: Magnific
Báo SCMP ngày 16-7 dẫn lời nhà khoa học Lý Minh Đào, trưởng nhóm khoa học tại Trung tâm Nghiên cứu giám sát và cảnh báo sớm tiểu hành tinh, thuộc Cục Quản lý không gian quốc gia Trung Quốc (CNSA), cho biết nước này sẽ triển khai nhiều kính thiên văn mặt đất cùng một chùm vệ tinh trên quỹ đạo để theo dõi các thiên thể có khả năng gây nguy hiểm.
Hơn 95% các tiểu hành tinh gần Trái đất có đường kính lớn hơn 1km - đủ gây thảm họa toàn cầu - đã được nhận diện. Tuy nhiên chỉ khoảng 45% số tiểu hành tinh có đường kính khoảng 140m, có khả năng tàn phá một quốc gia nhỏ, được cho là đã được phát hiện.
Những tiểu hành tinh chưa được phát hiện mới là mối nguy lớn nhất vì chúng có số lượng nhiều, rất mờ trước khi tiến gần Trái đất và thậm chí có thể bất ngờ bay đến từ hướng Mặt trời.
"Chúng ta không thể xem nhẹ nguy cơ va chạm, nhưng cũng không cần quá lo lắng", ông Lý nói.
Theo kế hoạch, Trung Quốc sẽ lựa chọn các địa điểm phù hợp để xây dựng nhiều kính thiên văn quang học khẩu độ lớn nhằm mở rộng phạm vi quan sát và nâng cao độ chính xác trong đo đạc.
Hệ thống vệ tinh trên quỹ đạo sẽ khắc phục những hạn chế của đài quan sát mặt đất do ảnh hưởng của chu kỳ ngày - đêm và thời tiết, đồng thời phát hiện các tiểu hành tinh bay đến từ hướng Mặt trời.
Khi phát hiện một vật thể có nguy cơ, hệ thống sẽ đánh giá quỹ đạo và xác suất va chạm. Nếu mối đe dọa được xác định là đáng tin cậy và khẩn cấp, cơ quan chức năng sẽ được thông báo.
Năm ngoái, Trung Quốc bắt đầu tuyển dụng các nhà nghiên cứu về phòng thủ hành tinh sau khi tiểu hành tinh 2024 YR4 từng được Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đánh giá có xác suất 2,2% va chạm Trái đất vào năm 2032. Tuy nhiên, các nhà khoa học sau đó nhận định khả năng xảy ra vụ va chạm là rất thấp.
Ông Lý nhận định thêm biện pháp khả thi nhất hiện nay để ứng phó với tiểu hành tinh nguy hiểm là sử dụng tàu vũ trụ để đâm làm thay đổi quỹ đạo của thiên thể (va chạm động học), phương pháp đã được NASA chứng minh hiệu quả vào năm 2022. Trong khi đó, các phương án như laser, chùm hạt hay lực hấp dẫn được đánh giá kém hiệu quả hơn.
