Trung Quốc phóng thành công tên lửa đẩy nhiên liệu rắn Gravity-1 từ vùng biển ngoài khơi Thượng Hải, đưa 9 vệ tinh lên quỹ đạo Trái Đất hôm 22/7.
Theo Global News, tên lửa Gravity-1 do công ty Orienspace phát triển phóng vào 10h54 ngày 22/7 giờ địa phương (9h54 cùng ngày giờ Hà Nội) đánh dấu lần đầu tiên một tên lửa thương mại tư nhân phóng ngoài khơi xa. Gravity-1 cất cánh từ tàu phóng vận hành bởi Cảng hàng không vũ trụ Phương Đông ở Hải Dương, Yên Đài, tỉnh Sơn Đông, dưới sự chỉ đạo của Trung tâm phóng vệ tinh Thái Nguyên. Đây là căn cứ phóng hàng hải thương mại duy nhất của Trung Quốc và cũng là nơi lắp ráp tên lửa.
Nhiệm vụ này chủ yếu kiểm tra hoạt động của Gravity-1 trong điều kiện ngoài khơi, xác nhận khả năng thích nghi của cấu hình tầng đẩy tăng cường nhiên liệu rắn giữa môi trường phức tạp trên biển cũng như duy trì trạng thái sẵn sàng phóng trong thời gian dài trước khi cất cánh.
Tên lửa Gravity-1 cất cánh từ tàu phóng. Ảnh: Trung tâm phát triển công nghiệp hàng không vũ trụ Hải Dương
Gravity-1 là tên lửa đẩy sử dụng nhiên liệu rắn mạnh nhất thế giới hiện nay. Theo Space, tên lửa dài 30 m, nặng 405 tấn và có lực đẩy cất cánh 600 tấn. Phương tiện có thể chở 6,5 tấn hàng lên quỹ đạo thấp của Trái Đất (LEO) và 4,2 tấn lên quỹ đạo đồng bộ Mặt Trời. So với nó, tên lửa đẩy nhiên liệu lỏng Falcon 9 của SpaceX có thể chở tối đa 22,8 tấn hàng lên LEO.
Cụm vệ tinh mà Gravity-1 chở lên quỹ đạo bao gồm các vệ tinh Dongpo-13, Dongpo-14, Dongpo-17 đến 20, Xiguang-2 01, Tianyi-49 và Lilac-3. Sáu vệ tinh dòng Dongpo bao gồm hai vệ tinh quang học và bốn vệ tinh radar khẩu độ tổng hợp (SAR). Theo Science and Technology Daily, sau khi tiến vào quỹ đạo, chúng sẽ kết hợp với bốn vệ tinh Dongpo đang hoạt động để tạo thành chòm tích hợp, nâng cao hiệu quả thu thập dữ liệu và phạm vi không gian, hỗ trợ các ứng dụng viễn thám ở khu vực tây nam Trung Quốc như khảo sát và lập bản đồ đất đai, ứng phó khẩn cấp, cứu trợ thiên tai, nông nghiệp, lâm nghiệp và quản lý tài nguyên nước.
Các vệ tinh Xiguang-2 01 và Tianyi-49 được thiết kế để tích hợp trí tuệ nhân tạo, công nghệ không gian thương mại và viễn thám định lượng, cung cấp dịch vụ quan sát Trái Đất cho khách hàng trong lĩnh vực thăm dò khoáng sản, nông nghiệp và lâm nghiệp, giám sát môi trường và quy hoạch đô thị.
Xiguang-2 01 là vệ tinh tính toán AI đầu tiên của công ty Xiopm Space, tích hợp viễn thám định lượng siêu phổ với xử lý dữ liệu thông minh theo thời gian thực. Thay vì truyền dữ liệu viễn thám đến trạm mặt đất để xử lý, vệ tinh sẽ thu thập dữ liệu, xử lý và ra quyết định trực tiếp trên quỹ đạo. Trong khi đó, Lilac-3 sẽ thử nghiệm công nghệ trên quỹ đạo. Đây là nền tảng vệ tinh siêu phẳng tích hợp chức năng kiểm soát nhiệt và công nghệ điều khiển hướng thế hệ mới.
Theo CGTN, khác với hai lần phóng trước chỉ cách bờ biển vài kilomet, lần này tàu phóng di chuyển đến khu vực cách Thượng Hải khoảng 170 km về phía đông. Xu Guoguang, nhà thiết kế chính của Gravity-1, chia sẻ: "Phóng ngoài khơi có nghĩa chúng tôi phải đối mặt với điều kiện hoàn toàn khác biệt. Biển động ngay cả khi không có gió. Chúng tôi phải lên kế hoạch hỗ trợ cho toàn bộ hành trình từ trước".
Tên lửa Gravity-1 phóng thành công lần thứ ba. Video: SciNews
Lựa chọn phóng trên biển xuất phát từ ba lợi thế chính. Đầu tiên là độ an toàn, đường bay của tên lửa và vùng rơi của mảnh vỡ đều nằm trên đại dương, ít dân cư và tài sản. Tiếp theo là hiệu quả, tên lửa phóng từ đất liền phải tránh các thành phố và không phận, dẫn tới tiêu tốn năng lượng và giảm tải trọng, trong khi phóng từ biển cho phép phương tiện bay trực tiếp đến quỹ đạo tối ưu. Thứ ba là linh hoạt về quỹ đạo, những tên lửa khác nhau đòi hỏi quỹ đạo khác nhau và phóng từ biển cho phép tự do lựa chọn điểm phóng dựa trên yêu cầu nhiệm vụ.
Theo Xu, phóng tên lửa nhiên liệu rắn trên biển sẽ mở đường cho việc phóng tên lửa nhiên liệu lỏng trong tương lai. Các kỹ sư cũng đang xem xét một số phương pháp khác như phóng từ giàn khoan.
An Khang tổng hợp
