Nestory Irankunda - người hùng của tuyển Úc ở World Cup 2026 - Ảnh: EPA
World Cup dành cho tất cả mọi người như FIFA nhận định, có nhiều cầu thủ mang trong mình những câu chuyện lịch sử về chiến tranh và di cư.
Từ người tị nạn trở thành người hùng
Nestory Irankunda đã trở thành cầu thủ trẻ nhất ghi bàn cho tuyển Úc tại một kỳ World Cup. Cầu thủ 20 tuổi này đã ghi bàn thắng mở tỉ số ở trận Úc thắng Thổ Nhĩ Kỳ 2-0 tại bảng D và góp công lớn giúp Úc giành vé vào vòng 32 đội.
Irankunda sinh ra trong một trại tị nạn Tanzania năm 2006 với cha mẹ là người Burundi. Là những người đã trốn khỏi quê hương vì nội chiến, Irankunda là một đứa trẻ khi họ chuyển đến Úc.
Cựu HLV tuyển Úc Ange Postecoglou nhận định Irankunda sẽ có một tương lai tươi sáng, sau những gì đã thể hiện ở World Cup 2026. Ông nói: "Đôi khi ở các kỳ World Cup, chỉ cần một vài tuần thi đấu tốt, cả thế giới của bạn có thể thay đổi. Hy vọng đó sẽ là sự khởi đầu tốt đẹp cho Irankunda".
Trong đội tuyển Úc, hai cầu thủ khác cũng có câu chuyện tương tự như Irankunda. Đó là tiền đạo Mohamed Toure và Awer Mabil. Họ đều là những đứa trẻ lớn lên từ trại tị nạn và trở thành những trụ cột của tuyển Úc ở World Cup 2026.
Các đội tuyển khác, cũng có những cầu thủ xuất thân là người tị nạn vươn lên trở thành ngôi sao. Họ đã góp công không nhỏ giúp đội nhà vượt qua vòng bảng. Trường hợp của tiền đạo Ermedin Demirovic ở đội tuyển Bosnia & Herzegovina là một minh chứng.
Demirovic sinh ra ở Đức - nơi cha anh định cư sau khi chạy trốn khỏi Bosnia trong cuộc chiến tranh Balkan. Dù vậy, Demirovic chọn khoác áo Bosnia & Herzegovina thay vì tuyển Đức. Hiện tiền đạo 28 tuổi này là cầu thủ đắt giá nhất của đội tuyển Bosnia & Herzegovina khi được Transfermarkt định giá 22 triệu euro.
Demirovic đá chính cả 3 trận cho Bosnia & Herzegovina ở vòng bảng với 266 phút ra sân. Dù chưa ghi bàn nhưng anh có vai trò quan trọng trong lối chơi chung của toàn đội và góp công lớn giúp đội bóng này giành vé đi tiếp ở bảng B.
Những cầu thủ còn lại trong "đội hình thay đổi cuộc chơi" của UNHCR gồm: Bernard Kamungo (tuyển Mỹ), Alphonso Davies (Canada), Antonio Rudiger (Đức)... Tất cả những đội tuyển mà các cầu thủ tị nạn này thi đấu đều đã giành vé góp mặt ở vòng 32 đội ở World Cup 2026. Điều này đồng nghĩa, tất cả họ đều còn cơ hội để tiếp tục tỏa sáng.
Sự phản ánh các mô hình di cư
Theo danh sách 1.248 cầu thủ gửi đến FIFA đăng ký tham dự FIFA World Cup tại Bắc Mỹ, có 289 người (23%) đại diện cho các quốc gia khác với nơi sinh của họ. Xu hướng này xuất phát từ các quy định linh hoạt của FIFA về việc lựa chọn quốc tịch cho các cầu thủ mang dòng máu lai và các cầu thủ nhập tịch. Tỉ lệ cầu thủ đại diện cho quốc gia nơi sinh của họ đã giảm dần qua mỗi kỳ World Cup.
Theo thống kê của tờ Le Parisien, Pháp dẫn đầu về số lượng cầu thủ tham dự World Cup khi có đến 99 cầu thủ sinh ra tại đất nước này góp mặt ở giải. Trong số này, 23 người chơi cho tuyển Pháp, trong khi 76 người còn lại (đủ để thành lập ba đội tuyển đầy đủ) đại diện cho các quốc gia khác. Một ví dụ đáng chú ý là Luka, con trai của huyền thoại bóng đá Pháp Zinedine Zidane, sinh ra ở Marseille nhưng chơi ở vị trí thủ môn cho tuyển Algeria. Desire Doue, một cầu thủ sinh ra ở Pháp, đại diện cho Pháp, trong khi anh trai của anh là Gela Doue, khoác áo đội tuyển Bờ Biển Ngà.
Sau Pháp là Hà Lan (67 cầu thủ), Đức (50) và Anh (49). Bỉ và Tây Ban Nha mỗi nước đóng góp 36 cầu thủ. Trong khi đó đội tuyển Curacao lần đầu tiên tham dự World Cup, chỉ có duy nhất một cầu thủ sinh ra ở Curacao trong đội hình 26 người, 25 cầu thủ còn lại đều sinh ra ở Hà Lan. Còn tuyển Qatar mang đến giải đấu các cầu thủ đến từ 10 quốc tịch khác nhau, từ châu Phi đến châu Âu và một người Nam Mỹ.
Giáo sư Gijsbert Oonk, một nhà sử học người Hà Lan và chuyên gia về nghiên cứu di cư và bản sắc tại Đại học Erasmus ở Hà Lan, cho biết xu hướng này phản ánh một thế giới đang thay đổi. Ông nói: "Gần 4% dân số thế giới sống ở một quốc gia mà họ không sinh ra. Con số này thậm chí còn cao hơn đối với những người lao động có tay nghề cao và các VĐV ưu tú. Đó là sự phản ánh của các mô hình di cư".
