Vảy cá bẩm sinh là bệnh cần được quản lý suốt đời

Cẩn trọng với triệu chứng bong vảy toàn thân

Điển hình là bé gái 5 tháng tuổi, sinh non 36 tuần, có biểu hiện đỏ da toàn thân, da căng bóng và lộn mi mắt ngay sau sinh. Sau khi xuất viện, trẻ vẫn bị khô da, bong vảy dày toàn thân. Một tuần trước khi nhập viện, tình trạng đỏ da và bong vảy tăng lên rõ rệt.

Tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, trẻ được điều trị nội trú với các biện pháp phục hồi hàng rào bảo vệ da như dưỡng ẩm tích cực, chăm sóc da nhẹ nhàng, thuốc bôi chống viêm và theo dõi phòng ngừa bội nhiễm.

Sau khoảng một tuần, tình trạng da cải thiện đáng kể, da mềm hơn, giảm đỏ, giảm bong vảy và trẻ bú tốt, sức khỏe ổn định.

Một trường hợp khác là nam bệnh nhân 14 tuổi đã được chẩn đoán vảy cá bẩm sinh từ nhỏ nhưng không duy trì tái khám và dưỡng ẩm thường xuyên.

Khi nhập viện, bệnh nhân bị đỏ da trên hơn 90% diện tích cơ thể, khô da lan tỏa, bong vảy trắng dày và ngứa nhiều. Sau một tuần điều trị kết hợp dưỡng ẩm, thuốc bôi chống viêm và chăm sóc da đúng cách, các triệu chứng cũng cải thiện rõ rệt.

Theo các bác sĩ, hai trường hợp này cho thấy việc điều trị chỉ đạt hiệu quả khi người bệnh được chăm sóc đúng và duy trì lâu dài, thay vì chỉ xử lý khi bệnh bùng phát.

Không đơn thuần là da khô

Theo bác sĩ Nguyễn Thế Mạnh và bác sĩ Vũ Thái Hà - khoa bệnh da di truyền hiếm gặp và ứng dụng công nghệ tế bào gốc, Bệnh viện Da liễu Trung ương, vảy cá bẩm sinh là bệnh da di truyền do bất thường các gene tham gia hình thành hàng rào bảo vệ da. Khi hàng rào này bị tổn thương, da liên tục mất nước, dày sừng và bong vảy.

Nếu bệnh nặng, da trẻ sơ sinh có thể bị căng bóng như được bọc bởi một lớp màng, gọi là màng collodion. Sau khi lớp màng bong ra, trẻ thường đỏ da, khô da và bong vảy toàn thân.

Với trẻ sơ sinh, những biến chứng như nhiễm trùng, suy dinh dưỡng hay suy hô hấp có thể đe dọa tính mạng nếu không được chăm sóc kịp thời.

Ở trẻ lớn và thanh thiếu niên, bệnh có thể gây nứt da, chảy máu, đau, ngứa, mất ngủ, hạn chế vận động, giảm thính lực do vảy bít ống tai, tổn thương mắt hoặc ảnh hưởng tâm lý vì mặc cảm ngoại hình.

Theo bác sĩ Hà, hiện nay chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn đối với đa số thể vảy cá bẩm sinh. Vì vậy mục tiêu điều trị là kiểm soát triệu chứng, phòng biến chứng và cải thiện chất lượng sống.

Người bệnh cần tắm bằng nước ấm, sử dụng sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, tránh chà xát mạnh. Sau khi tắm, nên lau khô nhẹ và thoa dưỡng ẩm ngay khi da còn ẩm.

Việc dưỡng ẩm cần thực hiện ít nhất hai lần mỗi ngày, thậm chí nhiều hơn nếu da quá khô. Các thuốc tiêu sừng hoặc điều hòa sừng hóa chỉ nên sử dụng theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt ở trẻ nhỏ do nguy cơ hấp thu thuốc qua da cao.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Các chuyên gia khuyến cáo cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa da liễu ngay khi trẻ có các dấu hiệu như đỏ da toàn thân, da căng bóng, bong vảy nhiều, lộn mi hoặc lộn môi ngay sau sinh; da khô, bong vảy kéo dài không cải thiện dù đã dưỡng ẩm; da nứt, chảy máu, rỉ dịch, có mùi hôi; trẻ sốt, bú kém, khó thở hoặc mắt đỏ, không nhắm kín.

Đối với trẻ lớn, nếu xuất hiện ngứa nhiều, mất ngủ, đau khi đi lại hoặc mặc cảm vì bệnh da cũng cần được khám để điều chỉnh điều trị.

Các bác sĩ nhấn mạnh vảy cá bẩm sinh là bệnh cần được quản lý suốt đời.