Mỗi lần đi mưa về tôi đều bị đau rát họng, sổ mũi, ho, sốt kèm mẩn ngứa chân tay, có phải do sức đề kháng kém? Cách nào phòng ngừa? (Đông, 30 tuổi, Hà Nội)
Trả lời:
Trong mùa mưa, nhiệt độ giảm, độ ẩm tăng cao, tạo điều kiện thuận lợi cho virus, vi khuẩn gây bệnh phát triển. Khi ướt mưa, nhiệt độ cơ thể giảm đột ngột khiến các mạch máu ở vùng mũi họng, phế quản co lại, làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng niêm mạc hô hấp. Khi đó, hệ miễn dịch tại chỗ bị suy yếu, không đủ khả năng ngăn chặn sự xâm nhập của virus và vi khuẩn từ môi trường, gây cảm lạnh, cảm cúm, viêm họng, viêm mũi dị ứng, viêm phế quản. Người mắc bệnh nền như tiểu đường, tăng huyết áp, hen suyễn, hoặc trẻ nhỏ, cao tuổi hệ miễn dịch yếu thường dễ mắc bệnh.
Nước mưa đi qua tầng không khí ô nhiễm chứa khói bụi, khí thải công nghiệp và phương tiện giao thông, mang theo chất độc hại như axit, sulfur dioxide, nitơ dioxide, bụi mịn. Khi rơi xuống, nước mưa còn cuốn theo bụi bẩn, rác thải và vi sinh vật. Cơ thể tiếp xúc với nguồn nước chứa nhiều vi khuẩn, virus và ký sinh trùng, dễ mắc nhiều bệnh leptospirosis (xoắn khuẩn vàng da từ nước tiểu chuột), đau mắt đỏ, nhiễm trùng đường tiết niệu, ngứa da, kích ứng, nổi mẩn, chốc lở, ghẻ lở.
Mặc quần áo ẩm, ngấm nước mưa cũng tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, nấm phát triển trên da gây hăm da, nấm kẽ, viêm da dị ứng... Nếu da bị trầy xước, có vết thương hở, tiếp xúc với nước bẩn có thể dẫn đến viêm da, mưng mủ, nhiễm trùng lan rộng.
Bác sĩ Bạch Nguyễn Trà My đang khám cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Để bảo vệ sức khỏe vào mùa mưa, bạn cần luôn mang theo áo mưa, ô dù, ủng, giày chống nước để giữ cho cơ thể khô ráo. Giữ ấm các vùng nhạy cảm như cổ, ngực, bàn chân để tránh nhiễm lạnh. Trường hợp trời mưa lớn, nên tìm nơi trú ẩn an toàn, tránh để cơ thể bị ướt. Bạn chú ý không đứng gần cột điện hoặc dưới gốc cây để phòng tránh rủi ro.
Ngay khi vừa đi mưa về, nên nhanh chóng rửa thật sạch chân tay với xà phòng diệt khuẩn, lau khô người bằng khăn sạch, thay quần áo khô và sấy tóc. Sau khi thấm khô nước mưa, nên tắm nước ấm để cơ thể điều hòa lại nhiệt độ và loại bỏ chất bẩn, virus, vi khuẩn bám trên da. Xịt rửa mũi họng, rửa mắt bằng dung dịch nước muối sinh lý ấm 0,9%. Uống nước ấm, trà gừng hoặc nước chanh mật ong ấm cũng giúp làm ấm cơ thể và tăng sức đề kháng. Không nên uống nước lạnh hoặc nước đá ngay vì sẽ dễ dẫn đến đau rát họng.
Nếu sau khi dính mưa có các dấu hiệu như sốt cao, đau đầu, ho kéo dài, tiêu chảy, phát ban hoặc tiểu ít, bạn nên đi khám. Do đây có thể là biểu hiện của cúm A, sốt xuất huyết..., cần điều trị theo phác đồ của bác sĩ để tránh biến chứng.
Để hạn chế nguy cơ ốm trong mùa mưa, bạn cần giữ nhà cửa khô thoáng. Mở cửa sổ khi trời nắng, dùng máy hút ẩm hoặc quạt gió để tránh nấm mốc. Giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Lau chùi bề mặt thường tiếp xúc trong nhà như tay nắm cửa, công tắc, bàn ghế, cầu thang. Tránh tiếp xúc với người ốm, đeo khẩu trang che kín mũi, miệng khi ra ngoài, thay mới sau 4-6 giờ hoặc khi ẩm ướt để tránh nguy cơ lây nhiễm bệnh qua đường hô hấp.
Lưu ý ăn chín uống sôi, tránh đồ sống hoặc nước mưa chưa qua đun nấu, lọc rửa. Ăn uống đủ chất, đủ bữa, ưu tiên rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin C, kẽm, ngủ đủ giấc và tập thể dục đều đặn. Tiêm ngừa vaccine cúm, phế cầu, sốt xuất huyết đúng lịch để tạo miễn dịch bảo vệ sức khỏe chủ động trước các tác nhân gây bệnh. Phòng chống muỗi đốt bằng cách dọn sạch vật chứa nước đọng, mắc màn khi ngủ, bôi kem chống muỗi, phun hóa chất diệt muỗi cũng là cách hiệu quả bảo vệ sức khỏe.
ThS.BS Bạch Nguyễn Trà My
Đơn vị Nội tổng hợp
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp
