Thứ hai, 13/7/2026, 17:00 (GMT+7)
Ánh sáng xanh, nội tiết, chế độ dinh dưỡng, căng thẳng và viêm sau mụn góp phần thúc đẩy da sạm, tối màu, bên cạnh tác động từ tia UV.
Dược sĩ Đỗ Xuân Hòa, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết không phải mọi trường hợp da sạm đều bắt nguồn từ ánh nắng. Trên thực tế, bất kỳ yếu tố nào làm tăng sản xuất melanin hoặc thúc đẩy stress oxy hóa kéo dài đều có thể khiến làn da dần mất đi vẻ tươi sáng.
Ánh sáng xanh
Khi tiếp xúc với màn hình điện thoại, máy tính hay tivi trong thời gian dài, ánh sáng xanh có thể kích thích tế bào hắc tố sản xuất nhiều melanin hơn, đồng thời làm gia tăng các gốc tự do. Đây là những phân tử có khả năng thúc đẩy stress oxy hóa và đẩy nhanh quá trình lão hóa da.
Dù tác động của ánh sáng xanh không mạnh bằng tia UV, việc tiếp xúc nhiều giờ mỗi ngày trong thời gian dài vẫn có thể góp phần khiến da xỉn màu, kém rạng rỡ, đặc biệt ở người có làn da trung bình đến sẫm màu.
Ánh sáng xanh từ màn hình máy tính, điện thoại cũng khiến da bị sạm, xỉn màu. Ảnh: Công ty Cổ phần Dược phẩm Eco
Nội tiết thay đổi
Nhiều phụ nữ bắt đầu xuất hiện nám da hoặc sạm màu sau sinh, trong thai kỳ hoặc bước vào giai đoạn tiền mãn kinh. Nguyên nhân là sự thay đổi của các hormone trong cơ thể làm tế bào hắc tố trở nên nhạy cảm hơn và tăng sản xuất melanin. Khi tuổi tác tăng lên, estrogen suy giảm làm chậm quá trình sản sinh collagen và elastin, da dần mất độ đàn hồi và nhanh lão hóa.
Chế độ ăn uống
Chế độ ăn nhiều đường tinh luyện, thực phẩm chế biến sẵn, chất béo chuyển hóa hoặc lạm dụng rượu bia có thể làm gia tăng stress oxy hóa và phản ứng viêm trong cơ thể. Tình trạng này không chỉ kích thích sản sinh melanin mà còn làm suy giảm collagen và elastin, khiến da mất độ đàn hồi, kém phản xạ ánh sáng và dần trở nên xỉn màu, thiếu sức sống.
Căng thẳng kéo dài
Căng thẳng kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần mà còn tác động đến làn da. Khi cơ thể ở trong trạng thái stress, trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến thượng thận được hoạt hóa, làm tăng tiết cortisol và các chất trung gian gây viêm. Điều này có thể kích thích tế bào hắc tố sản xuất nhiều melanin hơn, đồng thời gia tăng stress oxy hóa và làm chậm quá trình phục hồi của da, khiến da dễ xỉn màu, nhanh lão hóa, vết thâm lâu mờ.
Mụn và các tổn thương
Mụn viêm, vết trầy xước hay các tổn thương trên da đều có thể để lại tình trạng tăng sắc tố sau viêm. Theo dược sĩ Hòa, trong quá trình da tự phục hồi, tế bào hắc tố có thể được kích thích sản xuất nhiều melanin hơn để bảo vệ vùng da tổn thương. Nếu melanin tích tụ quá mức, vùng da sau mụn hoặc vết thương sẽ trở nên sẫm màu và các vết thâm có thể kéo dài nhiều tháng.
Dược sĩ Hòa lưu ý chống nắng vẫn là bước quan trọng giúp hạn chế tác động của tia UV lên làn da. Tuy nhiên, để duy trì làn da đều màu và khỏe mạnh, mỗi người nên duy trì chế độ ăn cân đối, ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng, điều trị sớm các tình trạng viêm da. Tăng cường bổ sung tinh chất sakura (từ hoa anh đào), pomegranate (chiết xuất từ lựu), l-glutathione, p.leucotomos (từ dương xỉ)... hỗ trợ tái tạo hàng rào bảo vệ da, góp phần kiểm soát quá trình hình thành melanin, giúp làm mờ sạm nám và làm chậm quá trình lão hóa.
Đình Diệu
