Thứ sáu, 12/6/2026, 14:00 (GMT+7)
Khớp gối phải chịu áp lực lớn mỗi ngày khi đi lại, leo cầu thang, mang vác hay chơi thể thao khiến sụn khớp dần bào mòn, tăng nguy cơ thoái hóa theo tuổi tác.
Thoái hóa khớp gối là tình trạng tổn thương sụn khớp và xương dưới sụn, kèm theo phản ứng viêm, giảm chất lượng dịch khớp, gây đau nhức, sưng tấy, khó khăn vận động. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có khoảng 365 triệu người trên toàn cầu bị thoái hóa khớp, trong đó khớp gối bị ảnh hưởng thường xuyên nhất.
Bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chỉ ra những lý do dẫn đến thoái hóa khớp gối.
Trước hết, khớp gối chịu tải trọng lớn nhất và là "trụ cột" nâng đỡ gần như toàn bộ cơ thể. Mỗi bước đi, chạy, nhảy, leo cầu thang hay mang vật nặng đều tạo áp lực trực tiếp lên sụn và xương dưới sụn.
Bác sĩ Tiến dẫn nghiên cứu cho thấy khớp gối chịu 80% trọng lực cơ thể khi đứng yên và có thể tăng lên 150% khi di chuyển. Khi áp lực này lặp đi lặp lại trong nhiều năm, sụn khớp dần bào mòn, dịch khớp suy giảm và khớp bắt đầu thoái hóa. Nguy cơ thoái hóa khớp gối ở người thừa cân, béo phì cao thường tăng cao do khớp phải chịu tải trong thời gian dài.
Hình ảnh mô tả khớp bình thường (trái) và khớp bị tổn thương (phải). Ảnh: Công ty Cổ phần Dược phẩm Eco
Khớp gối có cấu trúc phức tạp được tạo thành từ xương đùi, xương chày, xương mác và xương bánh chè. Các cấu trúc này phối hợp với hệ thống dây chằng, sụn chêm và dịch khớp để duy trì sự ổn định và giúp cử động linh hoạt. Tuy nhiên, do phải chịu tải trọng lớn và tham gia hầu hết các hoạt động vận động, khớp gối cũng dễ bị tổn thương khi té ngã, chơi thể thao, vận động sai tư thế, ngồi xổm kéo dài hoặc lao động nặng.
Bác sĩ Tiến cho biết chấn thương ở khớp gối đôi khi không gây đau dữ dội ngay lập tức nhưng có thể âm thầm để lại tổn thương ở sụn hoặc cấu trúc cơ - gân bao quanh khớp gối. Theo thời gian, các tổn thương tích lũy làm tăng ma sát giữa các đầu xương, khiến sụn khớp mòn nhanh hơn và thúc đẩy thoái hóa sớm.
Tuổi tác cũng là yếu tố quan trọng thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp gối, khiến sụn khớp mất dần tính đàn hồi và chịu lực. Khác với các mô khác, sụn khớp hầu như không có mạch máu nuôi dưỡng trực tiếp nên khả năng tự phục hồi sau tổn thương cũng khá thấp, từ đó âm thầm làm suy yếu cấu trúc khớp.
Thoái hóa khớp thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Không ít người chỉ phát hiện bệnh khi đã chịu đựng cơn đau khớp kéo dài hoặc khớp đã biến dạng. Các dấu hiệu ban đầu có thể chỉ là đau âm ỉ khi vận động nhiều hoặc khớp kêu lạo xạo, lục khục khi leo cầu thang.
Để phòng ngừa nguy cơ thoái hóa khớp gối, bác sĩ Tiến khuyến cáo mỗi người cần duy trì cân nặng hợp lý, lựa chọn các bài thể dục phù hợp với thể trạng và tránh một số hoạt động làm nặng triệu chứng như leo cầu thang, ngồi xổm, mang vác nặng... Bổ sung những dưỡng chất như Collagen Type II không biến tính, Collagen Peptide thủy phân, Eggshell Membrane (màng vỏ trứng), Chondroitin Sulfate và Turmeric Root (tinh chất nghệ) có thể hỗ trợ bảo vệ sụn khớp, tăng độ linh hoạt và góp phần làm chậm quá trình thoái hóa khớp.
Đình Diệu
