Hình ảnh cận cảnh, đen trắng của chiếc cúp FIFA World Cup được đặt ở vị trí trung tâm trên nền lưới

World Cup 2026: Vì sao kinh tế khiến giải đấu này trở nên 'điên rồ' nhất lịch sử?

    • Tác giả, Faisal Islam
    • Vai trò, Biên tập viên kinh tế
  • Được đăng 4 phút trước

  • Thời gian đọc: 19 phút

Các kỳ World Cup hiếm khi hoàn toàn tách rời chính trị, nhưng chưa bao giờ môn thể thao vua phải xoay xở trong một thế cân bằng địa chính trị nguy hiểm như lần này.

Quốc gia chủ nhà chính đang trong tình trạng chiến tranh với một đội tuyển tham dự, khiến đội bóng đó phải di chuyển từ một quốc gia khác sang để thi đấu vào những ngày có trận đấu.

Thêm vào đó là sự trùng hợp đáng kinh ngạc khi ba nước đồng chủ nhà World Cup 2026 - Mỹ, Canada và Mexico - lại đang ở giữa một cuộc chiến thương mại quy mô lớn. Thực tế, trong khoảng thời gian từ lễ khai mạc tại sân Estadio Azteca cho đến trận chung kết tại sân MetLife ở New Jersey, ba quốc gia này sẽ tiến hành đàm phán lại USMCA, khu vực thương mại tự do Bắc Mỹ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tỏ ra đặc biệt quan tâm đến giải đấu và những nhà tài trợ, cũng như về tác động của việc ông trở lại Nhà Trắng vào năm ngoái. Ông thậm chí còn đùa rằng việc thất cử trước ông Joe Biden vào năm 2020 lại có "lợi ích lớn" là giúp ông có thể quay trở lại đúng vào thời điểm World Cup 2026 và Thế vận hội Los Angeles 2028.

Sau khi căng thẳng giữa Tehran và Tel Aviv leo thang trở lại, ông Trump đã kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công một cách khá trực diện. Và khi đồng hồ đếm ngược đến giờ khai mạc trận đấu vào tối 11/6, ông dường như đã tạm dừng kế hoạch không kích mới và đồng thời ám chỉ rằng một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh đang đến gần. Trước đó trong ngày, ông từng tuyên bố sẽ "đánh rất mạnh" vào Iran. Như thường lệ với ông Trump, tình hình có thể thay đổi rất nhanh.

Ông cũng từng gây tranh cãi khi chấp nhận Giải Hòa bình từ FIFA, trước khi cuộc chiến với Iran bùng phát, dẫn tới một cú sốc lớn về năng lượng và kinh tế toàn cầu. Thậm chí, có khả năng Mỹ và Iran sẽ gặp nhau ở vòng knock-out đúng vào tuần lễ kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Mỹ.

Ông Trump nhận một Giải Hòa bình từ FIFA trước thềm World Cup 2026

Nguồn hình ảnh, PA Wire

Chụp lại hình ảnh, Ông Trump nhận một Giải Hòa bình từ FIFA trước thềm World Cup 2026

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino từng kêu gọi các lệnh ngừng bắn trong thời gian diễn ra World Cup. Nếu giải đấu thực sự góp phần thúc đẩy giảm leo thang căng thẳng, nó có thể tạo ra tác động đáng kể tới giá năng lượng, nguồn cung và kinh tế thế giới.

Dù World Cup có thể ảnh hưởng đến các xung đột kinh tế toàn cầu hay không vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ, một điều có thể chắc chắn là đang có một phần khác của bức tranh kinh tế diễn ra ngay trước mắt người hâm mộ bóng đá toàn thế giới.

Đó là sự tái cấu trúc mạnh mẽ trong kinh tế bóng đá, đồng thời cũng là một trong những ví dụ rõ ràng nhất cho thấy các nền kinh tế lớn trên thế giới đang ngày càng đan xen và phức tạp.

'Vắt kiệt' người hâm mộ

"Bóng đá không là gì nếu thiếu người hâm mộ," ông Jock Stein, cố huấn luyện viên huyền thoại của Scotland tại World Cup, từng nói.

Tuy nhiên, tại bữa tiệc bóng đá lớn nhất hành tinh lần này, nhiều cổ động viên đã phải trả những mức giá chưa từng có tiền lệ cho các trận đấu có thể chỉ mang tính thủ tục, đồng thời vẫn phải chi thêm một khoảng tương đương giá vé thông thường chỉ để đi tàu đến sân vận động. Chẳng hạn như vé tàu New Jersey Transit - vốn chỉ khoảng 12,90 USD khứ hồi - nhưng trong thời gian giải đấu đã tăng lên 100 USD.

Người hâm mộ đang bị "vắt kiệt" hơn bao giờ hết vì đây là một mô hình kinh tế hoàn toàn khác so với các kỳ World Cup trước. Trước hết, phần lớn giải đấu diễn ra trong các sân vận động bóng bầu dục Mỹ được mượn (một phần tư số trận ở Canada và Mexico), khiến dấu ấn của môn thể thao bóng bầu dục Mỹ hiện diện rất rõ.

Giải đấu này biến môn thể thao vua thành môn thể thao sinh lợi khổng lồ đối với ban tổ chức FIFA. Đây có thể là kỳ World Cup có tác động kinh tế lớn nhất từ trước đến nay, nhưng không phải theo cách truyền thống như thúc đẩy kinh tế nước chủ nhà hay kích thích chi tiêu trong nước khi đội tuyển thi đấu thành công.

 "Bóng đá không là gì nếu thiếu người hâm mộ."

Nguồn hình ảnh, Daily Mirror/ Getty Images

Chụp lại hình ảnh, Ông Jock Stein, cựu huấn luyện viên đội tuyển Scotland, từng nổi tiếng với câu nói: "Bóng đá không là gì nếu thiếu người hâm mộ."

Thay vào đó, nó trở thành một nghiên cứu điển hình về cái gọi là "kinh tế hình chữ K" trong các nền kinh tế phát triển - các nhóm khác nhau trong xã hội có kết quả tài chính rất khác biệt: một nhóm đi lên (đường chéo hướng lên) và một nhóm đi xuống (đường chéo hướng xuống).

Mô hình này dựa trên một nỗ lực cách mạng kinh tế trong cơ chế định giá, rõ ràng đánh giá cao một nhóm khán giả nhất định - những người thuộc nhánh đi lên của chữ K. Tuy nhiên, cần nói rõ rằng FIFA có quan điểm rất khác và nhấn mạnh rằng nguồn thu vé khổng lồ này sẽ được phân phối lại theo kiểu "Robin Hood" để phát triển bóng đá ở các quốc gia nghèo nhất.

Giải đấu lớn nhất

Giải đấu lần này rất, rất lớn. Sân vận động lớn nhất, số trận đấu nhiều nhất từ trước đến nay (do mở rộng từ 32 lên 48 đội), có thể đạt lượng khán giả truyền hình toàn cầu cao nhất lịch sử, và trải dài trên không gian địa lý rộng nhất từng có - từ Vancouver đến Mexico City. Thậm chí, đội vô địch có thể phải di chuyển một quãng đường tương đương đường kính Trái Đất trong suốt giải.

Rồi tới giá vé. So với mọi giải đấu bóng đá đỉnh cao trước đây, mức giá lần này cao "không tưởng". Vé trận chung kết có thể lên tới hàng chục ngàn USD; các trận vòng bảng hấp dẫn cũng có giá khoảng 1.000 USD; ngay cả những vé rẻ nhất cũng vài trăm USD cho các trận không phải tâm điểm.

Đây đích thực là một mỏ vàng.

Và giải đấu này cũng là thử nghiệm quy mô lớn nhất từ trước đến nay về việc thay đổi cơ chế định giá cho các sự kiện thể thao. Cơ chế "định giá động" - tăng giá theo nhu cầu - từng xuất hiện trong concert âm nhạc hoặc một số sự kiện thể thao, nhưng chưa bao giờ ở quy mô lớn như vậy.

Dù ở Mỹ gọi là bóng đá là "soccer", nhưng về bản chất đây là mô hình kinh tế kiểu bóng bầu dục Mỹ (American football). Trong Giải Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL), giá vé được thiết kế theo nguyên tắc tối đa hóa doanh thu, ưu tiên tối đa hóa lợi nhuận hơn là việc "lấp đầy sân".

Thể thao Mỹ được định giá thuộc phân khúc xa xỉ, đến mức nhiều sân vận động còn giảm sức chứa, xây lại với chi phí hàng tỷ USD để ưu tiên phòng VIP và những khu dịch vụ cao cấp thay vì ghế ngồi thông thường.

Nhiều sân vận động của NFL áp dụng cơ chế định giá động, được thiết kế nhằm tối đa hóa doanh thu thay vì đơn thuần lấp đầy khán đài

Nguồn hình ảnh, Reuters

Chụp lại hình ảnh, Nhiều sân vận động của NFL áp dụng cơ chế định giá động, được thiết kế nhằm tối đa hóa doanh thu thay vì đơn thuần lấp đầy khán đài

Số lượng trận cũng giới hạn nguồn cung trải nghiệm – NFL chỉ có 9 trận sân nhà, ít hơn nhiều so với các giải bóng đá châu Âu – nên mỗi trận đấu càng có giá trị cao.

Định giá động giúp các đội tối đa hóa doanh thu, đặc biệt trong bối cảnh doanh thu truyền hình được chia đều hơn so với bóng đá. Với việc toàn bộ 11 sân vận động World Cup tại Mỹ đều là sân của NFL, mô hình bóng bầu dục Mỹ đang "in dấu" lên chính môn thể thao vốn rất khác này.

Điều này hoàn toàn khác với các kỳ World Cup trước. Trước đây, một phần lý do đăng cai là để thúc đẩy hạ tầng mới như sân vận động và giao thông.

World Cup 2026 lại được quảng bá như một giải đấu kiểu asset-light - mô hình không phải đầu tư lớn vào các tài sản cố định - tránh được lãng phí cơ sở vật chất như sân Miyagi (Nhật Bản), Green Point (Cape Town) hay sân Manaus trị giá 300 triệu USD giữa Amazon - những công trình không được sử dụng hiệu quả sau giải.

Những chi phí trước đây thường do ngân sách công của nước chủ nhà chi trả với lý do gia tăng giá trị "thương hiệu quốc gia". Tuy nhiên, nhiều sân sau đó không được khai thác tối ưu.

World Cup 2026 gần như đảo ngược logic này (ngoại trừ một phần ở Mexico). FIFA thuê sân, phần lớn chi phí hạ tầng do bóng bầu dục Mỹ "gánh", rồi tối đa hóa doanh thu theo mô hình giá kiểu Mỹ.

Trong khi các giải đấu trước đây có những khoản chi phí xây dựng lớn được chi trả bằng tiền thuế của người dân và vay nợ, thì chi phí của World Cup 2026 thay vào đó lại do chính những người tham dự (mua vé) chi trả.

Và nguồn doanh thu thu được sẽ tăng vọt, nhờ số trận đấu nhiều hơn, quy mô sân vận động lớn hơn và dĩ nhiên là mức giá vé "không tưởng".

Chưa rõ tổng doanh thu từ vé và dịch vụ cao cấp sẽ là bao nhiêu. Ban đầu, con số này được dự báo sẽ tăng hơn gấp ba lần, từ 929 triệu USD tại World Cup 2022 ở Qatar lên hơn 3 tỷ USD.

Giáo sư kinh tế Richard Sheehan, chuyên gia tài chính thể thao tại Đại học Notre Dame, cho rằng tổng doanh thu từ vé và dịch vụ cao cấp của giải đấu năm nay có thể vượt 7 tỷ USD, tức tăng gấp bảy lần.

Ông giả định rằng doanh thu vé trung bình mỗi trận không chỉ tăng gấp đôi so với mức 15 triệu USD ở kỳ World Cup trước, mà còn tăng gần gấp năm lần, lên tới 71 triệu USD mỗi trận.

FIFA có doanh thu 929 triệu USD từ việc bán vé và ngành dịch vụ tại World Cup 2022 ở Qatar

Nguồn hình ảnh, Reuters

Chụp lại hình ảnh, FIFA có doanh thu 929 triệu USD từ việc bán vé và ngành dịch vụ tại World Cup 2022 ở Qatar

Đó có thể là một món hời cho các thành phố may mắn đăng cai, các chủ sân vận động, các đội bóng và cầu thủ – nhưng có lẽ thực tế sẽ không như vậy. Không giống như World Cup 1994 tại Mỹ, các thành phố lần này không được chia sẻ nguồn doanh thu tăng vọt từ vé. Các sân vận động được thuê với một khoản chi phí cố định. Tiền thưởng đã được ấn định sẵn. Trong khi đó, các thành phố phải tự gánh chi phí tổ chức.

Ông Alan Rothenberg, người từng dẫn dắt ủy ban tổ chức World Cup 1994, giải thích với BBC World Service rằng:

"Cấu trúc thì hoàn toàn khác nên không thể so sánh. Năm 1994, FIFA giữ toàn bộ doanh thu truyền hình và marketing quốc tế, sau đó giao toàn bộ giải đấu cho Liên đoàn Bóng đá Mỹ, đơn vị này lại tạo ra một thực thể riêng để điều hành giải.

"Vì vậy chúng tôi có một tổ chức duy nhất trong nước điều hành. Chúng tôi được trao một số hạng mục tài trợ hấp dẫn, các cơ hội cấp phép thương mại, cũng như quyền bán vé."

Ở World Cup 2026, một số thành phố đã tìm cách bù đắp chi phí an ninh và giao thông của giải đấu. Giá vé tàu điện từ New York đã tăng gấp mười lần trước khi giảm nhẹ xuống còn 98 USD. Tuyến tàu ở Boston có giá 80 USD. Còn phí đỗ xe hơi? Mức giá chính thức dao động lên tới 175 USD, thậm chí 225 USD.

Đây là một thế giới hoàn toàn khác so với việc cung cấp phương tiện di chuyển miễn phí cho người có vé tại các giải đấu ở Qatar 2022, Đức 2010, Nhật Bản 2002 và Pháp 1998.

Tại Nhật Bản, các tình nguyện viên địa phương còn đứng dọc các tuyến đường từ ga tàu cao tốc đến sân vận động, cúi chào người hâm mộ, phát đồ ăn, và trong một số trường hợp khi chuyến tàu cuối đã rời đi, họ còn trả tiền taxi cho khán giả về nhà.

Alan Rothenberg, người tổ chức World Cup 1994 tại Mỹ, cho biết mô hình tài chính của giải đấu khi đó rất khác so với hiện nay

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh, Alan Rothenberg, người tổ chức World Cup 1994 tại Mỹ, cho biết mô hình tài chính của giải đấu khi đó rất khác so với hiện nay

Sau làn sóng phản đối, FIFA cho biết họ đã tung ra một số vé với mức giá thấp hơn, khoảng 60 USD, để phân phối thông qua các liên đoàn quốc gia. Diễn biến đáng chú ý nhất là nỗ lực tích hợp thị trường thứ cấp – việc bán lại vé (hoặc "lướt sóng" như cách gọi ở Mỹ) – vào chính hệ thống bán vé của FIFA.

Gần như tất cả người hâm mộ đều có thể đăng bán lại vé mà không có mức trần giá, trong khi FIFA thu 15% phí từ cả người bán lẫn người mua. Ngoài ra, còn có các vé được phân bổ thông qua hệ thống "vật phẩm sưu tầm kỹ thuật số" liên kết tiền mã hóa, xây dựng trên blockchain của FIFA.

FIFA nói rằng họ đang thu hồi" phần lợi nhuận của hoạt động phe vé và giữ lại cho chính mình cũng như cho cộng đồng bóng đá toàn cầu.

Hàng tỷ USD tiền mặt bổ sung ban đầu sẽ được đưa vào quỹ dự trữ của FIFA, kèm theo lời hứa sẽ phân phối lại cho cộng đồng bóng đá toàn cầu.

FIFA dẫn chứng rằng các quỹ phát triển bóng đá cơ sở như vậy đã giúp Cape Verde giành quyền tham dự giải năm nay nhờ cải thiện cơ sở hạ tầng và phát triển bóng đá phong trào.

FIFA thường phân bổ các quỹ này đồng đều cho 211 liên đoàn thành viên, nghĩa là một quốc gia nhỏ như Montserrat nhận được khoản hỗ trợ tương đương 2,5% GDP hàng năm, hoặc khoảng 500 USD mỗi người dân. Mô hình phân bổ đồng đều này đã tồn tại từ những năm 1990 và được Chủ tịch Gianni Infantino đẩy mạnh như một phần trong cam kết tranh cử. Điều này được thúc đẩy bởi cơ chế "mỗi quốc gia một phiếu", cũng là cơ chế được sử dụng để chọn chủ nhà World Cup từ năm nay trở đi.

FIFA cho biết rằng việc đầu tư vào bóng đá phong trào đã góp phần giúp Cape Verde giành quyền tham dự World Cup 2026

Nguồn hình ảnh, Reuters

Chụp lại hình ảnh, FIFA cho biết rằng việc đầu tư vào bóng đá phong trào đã góp phần giúp Cape Verde giành quyền tham dự World Cup 2026

Tất cả những điều này diễn ra trước khi cơ chế định giá động thực sự bùng nổ. Nếu các ước tính của ông Needham là chính xác, doanh thu trung bình 3,9 tỷ USD mỗi năm của FIFA hiện còn vượt cả ngân sách của Tổ chức Y tế Thế giới và xấp xỉ ngân sách lõi của Liên Hợp Quốc.

"Những gì bạn đang thấy với World Cup có lẽ là lần đầu tiên định giá động được áp dụng ở mức độ mạnhh mẽ và hoàn chỉnh nhất… về cơ bản FIFA đang gom tất cả các cơ hội đầu cơ vé và đưa chúng vào hệ thống nội bộ."

Hiện tại, cơ chế giá vé khiến việc tính toán chính xác doanh thu chưa thể thực hiện, nhưng giá vé đang mang về một "kho tiền" rất lớn. Trên lý thuyết, nguồn tiền này sẽ được đa số các quốc gia nhỏ hoan nghênh – những nước gần như không bao giờ giành quyền dự World Cup hoặc có cổ động viên trả tới mức giá vé như vậy – nhưng lại là lực lượng cử tri tham gia bầu cử Chủ tịch FIFA và quyết định nước đăng cai.

Giá trị của "con gà đẻ trứng vàng" đang tỏa sáng.

Nhưng khi World Cup chính thức khai mạc, mô hình thương mại hóa cực hạn này cũng tiềm ẩn rủi ro.

Liệu các sân vận động có được lấp đầy? Liệu có đủ lượng cổ động viên từ 48 quốc gia để tạo nên bầu không khí như mong đợi của Jock Stein? Liệu FIFA có phải lặp lại điều họ đã làm ở Club World Cup năm ngoái, khi phải giảm giá vé xuống chỉ còn 11 USD để lấp kín khán đài? Trong bối cảnh này, điều chưa rõ là mô hình định giá động của FIFA đang ưu tiên tối đa hóa doanh thu hay đảm bảo bán hết vé.

Tháng trước, Chủ tịch Gianni Infantino nói tại một hội nghị kinh tế rằng "chúng ta phải áp dụng giá theo thị trường" và bóng đá phải thích ứng với "một thị trường rất đặc biệt". Tuy nhiên, việc cho phép giá bán lại không giới hạn và liên tục tăng giá theo nhu cầu rõ ràng là một lựa chọn có chủ đích.

Một mô hình rất khác

Mô hình châu Âu, như của câu lạc bộ vô địch Champions League nhiều lần là Paris Saint-Germain, thường là vé mùa giá rẻ ở hai đầu khán đài phía sau khung thành, trong khi các ghế gần giữa sân có giá cực cao dành cho doanh nghiệp.

Kỳ vọng là nhóm khách doanh nghiệp sẽ bị thu hút một phần bởi bầu không khí từ các cổ động viên nhiệt thành ở khu giá rẻ. Rủi ro của World Cup là yếu tố đó có thể bị mất đi.

Đã có dấu hiệu phản ứng ngược với mô hình giá vé của World Cup năm nay. Giá vé bán lại cho các trận ít nhu cầu đã giảm mạnh – hai vé có mệnh giá 620 USD có thể mua lại trên hệ thống FIFA chỉ với 171 bảng Anh, tức giảm 64%.

Không nhiều vé 98 USD được bán trên tuyến tàu ở New Jersey. Giới chức tại New York, New Jersey, California và cả Liên minh châu Âu đã bắt đầu xem xét các khiếu nại về chiến lược bán vé.

"Một mê cung của sự rối loạn, khan hiếm giả và giá cả vô lý," Tổng chưởng lý bang New Jersey Jennifer Davenport, người đứng đầu cơ quan công tố tại bang đăng cai trận chung kết tháng tới, nhận định.

Việc bang này có thẩm quyền đối với một tổ chức "phi lợi nhuận" có trụ sở tại Thụy Sĩ hay không vẫn còn là câu hỏi.

Câu hỏi bỏ ngỏ hiện tại là liệu FIFA đã đẩy thử nghiệm định giá này đến giới hạn hay chưa. Có vẻ không chắc rằng người hâm mộ tại các thành phố đăng cai World Cup 2030 ở Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Morocco sẽ chấp nhận mức giá như vậy. Các cơ quan quản lý tại Anh và Ireland cũng đã loại bỏ khả năng áp dụng mô hình này khi họ đăng cai Euro 2028.

Điều này diễn ra trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo có thể mở ra bước tiến tiếp theo trong định giá dịch vụ – giá cả được cá nhân hóa dựa trên dữ liệu của từng người.

Một số câu lạc bộ Ngoại hạng Anh đã bắt đầu thử nghiệm định giá động cho một số ghế nhằm tăng doanh thu. Điều này đi ngược lại mô hình truyền thống, nơi người hâm mộ trung thành mua vé cả mùa với giá cố định. Nếu thử nghiệm của FIFA thành công, điều đó có thể khuyến khích các chủ sở hữu CLB châu Âu – nhiều người liên quan đến giải NFL – áp dụng cách định giá tương tự, đặc biệt để tài trợ cho các sân vận động mới.

Kinh tế hình chữ K

Mô hình kinh tế của giải NFL Mỹ đã được áp dụng cho một sự kiện thuộc sở hữu của toàn thế giới.

Mô hình kinh tế chữ K của Mỹ – trong đó nhóm 10% giàu nhất tạo ra tới khoảng một nửa tổng chi tiêu tiêu dùng, theo các nhà phân tích của Moody's – nhưng các tầng thu nhập khác lại rơi vào tình trạng trì trệ hoặc thu hẹp – điều có thể sẽ được thể hiện ngay trên các khán đài.

Định giá động là một kỹ thuật nhằm "nhắm trúng" nhóm 10% đó, và biến một trải nghiệm từng mang tính đại chúng dành cho người lao động thành một sản phẩm ngách nhắm tới tầng lớp giàu lên từ công nghệ.

Kỳ vọng lớn hơn của nhiều quốc gia chủ nhà là sẽ có hiệu ứng lan tỏa tích cực theo kiểu truyền thống, giúp tăng niềm tin tiêu dùng và đầu tư nhờ bóng đá.

Một số nghiên cứu cho thấy những tác động nhất định, đặc biệt với các quốc gia chủ nhà có thành tích tốt, và cũng có tác động tiêu cực lên thị trường chứng khoán khi đội tuyển bị loại.

Trong dữ liệu việc làm mới nhất của Mỹ, cũng có dấu hiệu tạo thêm hàng chục ngàn việc làm, đặc biệt trong lĩnh vực khách sạn và dịch vụ, có liên quan đến World Cup. Tuy nhiên, tác động tổng thể đối với nền kinh tế sẽ bị hạn chế bởi quy mô quá lớn của nền kinh tế Mỹ và làn sóng bùng nổ đầu tư AI.

Những trận như Jordan gặp Algeria khó có thể khiến San Francisco rời mắt khỏi vai trò trung tâm tạo ra các đợt IPO công nghệ AI trị giá hàng ngàn tỷ USD.

Một số nhà kinh tế cho rằng giá vé World Cup phản ánh sự gia tăng phân hóa giữa nhóm người tiêu dùng thu nhập cao và thu nhập thấp tại Mỹ

Nguồn hình ảnh, IMAGN IMAGES/Reuters Connect

Chụp lại hình ảnh, Một số nhà kinh tế cho rằng giá vé World Cup phản ánh sự gia tăng phân hóa giữa nhóm người tiêu dùng thu nhập cao và thu nhập thấp tại Mỹ

Ông Rahm Emanuel, Thị trưởng Chicago – thành phố lớn của Mỹ từng từ bỏ vai trò đăng cai World Cup – dường như cảm thấy quyết định đó là hợp lý. FIFA đã thu toàn bộ doanh thu vé từ các nước chủ nhà, và cũng có những phàn nàn rằng lượng đặt phòng khách sạn ở một số thành phố đăng cai thực tế đang giảm đáng kể. Nhiều sân vận động lẽ ra đã có thể chật kín khán giả nhờ các buổi hòa nhạc rock, nếu không bị dành cho bóng đá.

Nhìn bề ngoài, tác động kinh tế của giải đấu tại Mỹ – với việc các sân vận động được thuê lại và phần lớn mức tăng mạnh của doanh thu vé bị chuyển về cho FIFA – có thể là khá hạn chế.

Lợi ích kinh tế tiềm năng chủ yếu nằm ở việc thúc đẩy niềm tin tiêu dùng. Tại Anh, nếu đội tuyển Anh và Scotland có thành tích tốt, điều đó có thể trở thành một "liều thuốc tinh thần" sau nhiều năm khủng hoảng chính trị và kinh tế kéo dài. Các nhà bán lẻ và ngành dịch vụ khách sạn chắc chắn đang chuẩn bị cho một mùa doanh thu bùng nổ.

Trong kỳ World Cup 2018 tại Nga, các nhà phân tích của Kantar ước tính đã có thêm 13 triệu lượt ghé siêu thị khi người dân tích trữ hàng hóa để xem bóng đá tại nhà.

Tuy nhiên, cũng có khả năng rằng vấn đề năng suất lao động của Anh sẽ không được cải thiện, do các trận đấu diễn ra vào khung giờ rất muộn. Riêng thứ Hai tới đã được Scotland tuyên bố là ngày nghỉ lễ, nhằm hỗ trợ người dân cho trận đấu lúc 2 giờ sáng của "Tartan Army" (cách gọi những người hâm mộ đội tuyển Scotland) gặp Haiti.

Với nhiều người, đây sẽ là một sự thoát ly dễ chịu khỏi sự dồn dập của tin tức, dù những diễn biến khó lường của Nhà Trắng dưới thời ông Trump thực tế cũng có thể mang lại một cơ hội kinh tế rộng hơn.

Đây là một nền kinh tế thế giới rất khác, và nó định hình bối cảnh cho "bữa tiệc bóng đá" này.

FIFA đang tiến hành một thử nghiệm định giá mang tính hệ quả lớn và gây tranh cãi, có thể làm thay đổi cuộc chơi. Trong khi đó, một kỳ World Cup khá bất thường có thể phần nào làm dịu đi những rối loạn của trật tự thế giới mới. Đó là một hy vọng hơn là một kỳ vọng – nhưng cũng là cảm giác quen thuộc với bất kỳ người hâm mộ bóng đá Anh hay Scotland nào.