Đại diện Bộ Công Thương cho rằng các thông tin về xe gặp sự cố sau khi đổ xăng E10 cần được xác minh nguyên nhân cụ thể, thay vì vội quy kết cho chất lượng nhiên liệu.
Tại tọa đàm về cung ứng xăng E10, ngày 5/6, ông Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) dẫn kinh nghiệm quốc tế và dữ liệu từ Cục Đăng kiểm Việt Nam cho thấy, phần lớn phương tiện sản xuất sau năm 2000 đều tương thích với xăng E10.
Ông Đào Duy Anh cho biết, hơn 141 triệu lít xăng sinh học E5 đã được tiêu thụ trong những ngày đầu loại xăng này thay thế hoàn toàn xăng khoáng trên thị trường. Mức này chiếm hơn 93% tổng lượng xăng bán ra toàn quốc.
"Chúng tôi chưa ghi nhận phản hồi tiêu cực từ người tiêu dùng", ông nói, thêm rằng với các thông tin trên mạng xã hội về xe gặp sự cố sau khi đổ xăng E10, "cần xác minh nguyên nhân cụ thể, thay vì vội quy kết cho chất lượng nhiên liệu".
Ông Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) phát biểu tại tọa đàm, ngày 5/6. Ảnh: Báo Tiền Phong
Ở góc độ doanh nghiệp phân phối, ông Đỗ Hoàng Hà, Trưởng ban Kinh doanh Petrolimex, cho biết sản lượng tiêu thụ xăng E10 ổn định, tăng dần từng ngày. "Người tiêu dùng đón nhận sản phẩm với tâm lý thận trọng, còn một số băn khoăn ban đầu. Tuy nhiên, phản ứng của người dùng dần tích cực hơn khi được tiếp cận đầy đủ thông tin", ông Hà nói.
Theo ông, câu hỏi khách hàng đặt ra nhiều nhất liên quan đến khả năng tương thích của E10 với xe đời cũ, mức tiêu hao nhiên liệu và việc có cần súc rửa bình xăng, thay thế phụ tùng khi chuyển đổi hay không.
Theo thống kê của Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA), phần lớn các dòng xe do các thành viên hiệp hội sản xuất, lắp ráp và phân phối tại Việt Nam hiện nay đều được thiết kế tương thích với nhiên liệu sinh học, gồm E10. Ông Đào Công Quyết, Trưởng tiểu ban truyền thông VAMA, cho biết các dòng xe đời mới sử dụng vật liệu có khả năng chống tác động của ethanol với hệ thống bơm, kim phun, đường ống dẫn và các chi tiết bằng cao su, nhựa chuyên dụng. Vì vậy, nguy cơ ăn mòn hoặc ảnh hưởng đến độ bền động cơ rất thấp, nếu nhiên liệu đạt chuẩn.
Với một số phương tiện sản xuất trước năm 2005 hoặc vẫn sử dụng bộ chế hòa khí, việc tương thích với xăng E10 cần được kiểm tra kỹ, do khi thiết kế nhà sản xuất chưa tính đến việc sử dụng nhiên liệu có tỷ lệ ethanol cao. VAMA khuyến nghị chủ xe nên đưa phương tiện đến đại lý hoặc trung tâm bảo dưỡng chính hãng để được đánh giá tình trạng kỹ thuật.
Người dân đổ xăng E10 trên phố Thái Thịnh, Hà Nội, tháng 5/2026. Ảnh: Phạm Chiểu
Liên quan đến mức tiêu hao nhiên liệu của E10, theo VAMA mức chênh lệch sau khi chuyển đổi nhiên liệu không đáng kể. Ngược lại, ethanol giúp quá trình đốt cháy nhiên liệu diễn ra sạch hơn, góp phần giảm phát thải và nâng hiệu quả bảo vệ môi trường.
Cùng quan điểm, PGS. TS. Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo kỹ thuật ôtô (Đại học Bách khoa Hà Nội), cho rằng vấn đề của E10 không nằm ở công suất hay mức tiêu hao nhiên liệu, mà là khả năng tẩy cặn của ethanol.
Theo ông, các phương tiện đã sử dụng 5-10 năm thường tồn tại lớp cặn tích tụ trong bình xăng và hệ thống dẫn nhiên liệu. Ethanol có khả năng hòa tan lớp cặn này, khiến chúng bong ra và có thể gây ra các lỗi vận hành. "Bản chất ethanol không gây lỗi, mà đóng vai trò như một liều thuốc thử với hệ thống nhiên liệu", ông nói.
Ông nói thêm, những lỗi tiềm ẩn vốn dĩ vài năm nữa mới bộc phát thì nay xảy ra sớm hơn do tốc độ tẩy cặn của E10 diễn ra nhanh và mạnh hơn. Do đó, theo ông, chủ xe nên chủ động kiểm tra bộ lọc xăng, trường hợp thấy đen và cáu bẩn cần có biện pháp súc rửa, bảo dưỡng kịp thời.
Chuyên gia cho biết thực tế ethanol có đặc tính hút ẩm, song cần đánh giá rủi ro này ở hai khâu, gồm phân phối và sử dụng. Ở khâu phối trộn và phân phối, việc kiểm soát chất lượng E10 phức tạp hơn nhiều so với xăng thông thường, đòi hỏi cơ quan quản lý phải siết chặt giám sát các cây xăng.
Với khâu tích trữ xăng trong xe của người dùng, cơ quan chức năng cần cung cấp số liệu nghiên cứu và khuyến cáo chính xác cho người dân. Ví dụ, với một bình xăng 80 lít, thời gian để xăng bắt đầu hút ẩm là 10 ngày hay 1 tháng? Trong điều kiện thời tiết sương mù như Mộc Châu (Sơn La), loại xăng này có tính hút ẩm khác ra sao so với khi được tiêu thụ ở Hà Nội?.
Giá bán và nguồn cung ethanol cũng là thách thức của lộ trình sử dụng xăng E10. Theo đại diện Mipec, việc xây dựng mức giá E10 vừa hấp dẫn người tiêu dùng vừa đảm bảo hiệu quả kinh doanh là "bài toán khó". Theo ông, các doanh nghiệp đầu mối đã phải đầu tư lớn cho hệ thống kho bể, trạm phối trộn, phương tiện vận chuyển cũng như cải tạo bồn chứa và cột bơm tại cửa hàng bán lẻ để phù hợp với nhiên liệu có chứa ethanol. Tuy nhiên, phần lớn chi phí này hiện chưa được tính đầy đủ vào giá bán lẻ.
Về nguồn cung ethanol trong nước, theo tính toán của Bộ Công Thương, với nhu cầu tiêu thụ xăng hơn 10 triệu m3 một năm, thị trường sẽ cần khoảng 1 triệu m3 ethanol để phối trộn. Trong khi đó, công suất các nhà máy trong nước mới đáp ứng khoảng 300.000 m3, tương đương 30% nhu cầu. Phần còn lại vẫn phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.
Liên quan vấn đề này, ông Đào Duy Anh cho biết Bộ Công Thương đang phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu các giải pháp về thuế, phí và cơ cấu giá nhằm tạo động lực cho thị trường nhiên liệu sinh học phát triển bền vững. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng định hướng khôi phục các nhà máy ethanol và phát triển vùng nguyên liệu trong nước để giảm phụ thuộc nhập khẩu.
Phương Dung
