Dùng duy nhất một loại dầu cho mọi cách chế biến dễ gây biến chất, sinh chất độc ở nhiệt độ cao và làm giảm giá trị dinh dưỡng.
Nhiều gia đình có thói quen dùng duy nhất một loại dầu ăn cho mọi hình thức chế biến từ chiên, xào đến trộn salad. Tuy nhiên, việc chọn sai dầu ở nhiệt độ cao không chỉ làm thất thoát dinh dưỡng mà còn tạo ra các hợp chất gây hại cho sức khỏe.
Mọi người thường cho rằng cứ là dầu thực vật thì sẽ tốt cho sức khỏe và thoải mái dùng một chai dầu duy nhất từ đầu đến cuối. Thực tế, mỗi loại dầu lại phù hợp với một phương pháp chế biến riêng. Nếu dùng sai, không những giá trị dinh dưỡng bị giảm sút nghiêm trọng, việc đun nấu ở nhiệt độ cao còn có thể sản sinh ra các chất có hại, làm tăng nguy cơ đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc chọn đúng loại dầu phù hợp với từng cách chế biến quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ nhìn vào giá tiền hay thương hiệu.
3 loại dầu ăn được chuyên gia khuyến nghị hàng đầu
Chuyên gia dinh dưỡng Shi Xin (Phòng khám Resun Nội Hồ, Đài Loan, Trung Quốc) chia sẻ rằng với việc nấu nướng thường ngày trong gia đình, 3 loại dầu đáng đầu tư nhất là dầu hoa trà (dầu hạt trà), dầu bơ và dầu ôliu.
Do các món xào nấu thông thường đều thuộc nhóm chế biến ở nhiệt độ trung bình đến cao, 3 loại dầu này sở hữu độ bền nhiệt rất cao nên cực kỳ ổn định. Trong đó, dầu hoa trà chứa polyphenol từ trà, còn dầu ôliu lại rất giàu polyphenol ôliu - đây đều là các chất chống oxy hóa mạnh mẽ, rất thích hợp để làm dầu ăn sử dụng hàng ngày.
Bên cạnh đó, thời gian gần đây nhiều người cũng bắt đầu quan tâm xem liệu dầu hướng dương giàu axit oleic (High Oleic Sunflower Oil) có đáng mua hay không.
Chuyên gia Shi Xin giải thích: dầu hướng dương giàu axit oleic thực chất là phiên bản cải tiến của dầu hướng dương truyền thống. Dầu hướng dương truyền thống chứa hàm lượng omega-6 khá cao, trong khi phiên bản cải tiến này đã gia tăng tỷ lệ axit béo không bão hòa đơn omega-9, đồng thời hạ hàm lượng omega-6 xuống chỉ còn khoảng 10%. Nhờ đó, khả năng chịu nhiệt của nó tốt hơn hẳn, trở thành một lựa chọn vừa túi tiền lại có tính ứng dụng cao cho các gia đình.
Không nên dùng một loại dầu ăn cho mọi cách chế biến. Ảnh minh họa: Bùi Thủy
Nhận diện các loại dầu cần cẩn trọng khi dùng
Liên quan đến các xu hướng ăn uống đang rầm rộ trên mạng như dùng dầu dừa hay uống cà phê Bulletproof, chuyên gia Shi Xin đưa ra lời cảnh báo: Có khoảng 70-80% thành phần trong dầu dừa là chất béo bão hòa. Những người có tiền sử mắc bệnh tim mạch, mỡ máu cao hay cholesterol cao tuyệt đối không nên tiêu thụ lượng lớn, tránh làm tăng nguy cơ tai biến như nhồi máu cơ tim.
Đối với mỡ heo, dù có khả năng chịu nhiệt cao nhưng vẫn cần sử dụng với lượng vừa phải. Còn đối với bơ thực vật/bơ động vật, do điểm bốc khói tương đối thấp nên hoàn toàn không thích hợp cho các món chiên xào ở nhiệt độ cao để tránh bị biến chất sau khi đun nóng.
Nguyên tắc "2 chai dầu" cho căn bếp gia đình
Thói quen dùng một chai dầu duy nhất cho tất cả khâu từ xào rau, rán thịt cho đến trộn salad là cách làm chưa lý tưởng. Chuyên gia khuyến nghị mỗi gia đình nên chuẩn bị ít nhất 2 loại dầu ăn:
-
Chai thứ nhất (Dùng cho nhiệt độ cao): Phục vụ các món chiên, xào, rán. Ưu tiên các loại có độ bền nhiệt cao như dầu hoa trà, dầu bơ hoặc dầu hướng dương giàu axit oleic.
-
Chai thứ hai (Dùng cho nhiệt độ thấp/ăn trực tiếp): Phục vụ các món trộn salad hoặc chế biến ở nhiệt độ thấp. Lựa chọn tối ưu là dầu ôliu ép lạnh nguyên chất (Extra Virgin) hoặc dầu hạt lanh.
Sự phân loại này giúp giữ trọn vẹn giá trị dinh dưỡng vốn có của từng nhóm chất béo.
Chuyên gia Shi Xin đặc biệt lưu ý: Nếu trong quá trình xào nấu thấy dầu bắt đầu bốc khói, điều đó có nghĩa là nhiệt độ đã vượt quá điểm bốc khói của loại dầu đó. Lúc này, chất lượng dầu không chỉ sụt giảm nghiêm trọng mà còn có thể sản sinh ra acrolein - một chất độc hại gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Vì vậy, tuyệt đối không nên chờ dầu bốc khói mới cho thực phẩm vào chảo.
Sau cùng, dù là loại dầu tốt đến đâu thì việc kiểm soát liều lượng sử dụng vẫn là yếu tố quyết định. Tốt nhất, bạn chỉ nên mua các chai dầu có dung tích vừa đủ dùng hết trong khoảng 1 đến 2 tháng. Tránh để dầu ăn quá lâu khiến dầu bị oxy hóa, biến chất mới đảm bảo tiêu chí ăn uống lành mạnh và an tâm cho cả gia đình.
Mỹ Ý (Theo HK01)
