Tiêm phòng vắc xin phòng viêm não Nhật Bản - Ảnh minh họa: T.P.
Các chuyên gia cảnh báo viêm não Nhật Bản vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hàng đầu ở trẻ em với tỉ lệ tử vong và di chứng cao.
Cụ thể, CDC Hà Nội thông tin trên địa bàn vừa ghi nhận bệnh nhi 13 tuổi ở xã Hưng Đạo, Hà Nội (huyện Quốc Oai trước đây) mắc viêm não Nhật Bản. Cộng dồn năm 2026, Hà Nội ghi nhận 1 trường hợp, chưa ghi nhận ca tử vong, số ca mắc tăng so với cùng kỳ năm 2025 (0/0).
Qua khai thác bệnh sử, bệnh nhi được phát hiện mắc bệnh khoảng một tuần trước và hiện vẫn đang được điều trị tích cực. Đáng chú ý, dù đã hoàn thành 3 mũi vắc xin cơ bản, trẻ chưa được tiêm mũi nhắc lại theo khuyến cáo.
Các bác sĩ cho hay viêm não Nhật Bản, căn bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút viêm não Nhật Bản gây ra và lây truyền sang người thông qua muỗi. Bệnh thường xuất hiện vào mùa hè, thời điểm muỗi phát triển mạnh, trong đó trẻ em là nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất.
Điều khiến viêm não Nhật Bản trở thành nỗi lo của ngành y tế là bệnh thường khởi phát với các dấu hiệu khá giống cảm cúm hoặc sốt vi rút thông thường như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, nôn, mệt mỏi.
Tuy nhiên chỉ sau một thời gian ngắn, vi rút có thể tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương, gây viêm não, phù não, co giật, rối loạn ý thức, hôn mê và suy đa cơ quan.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đa số người nhiễm vi rút không có triệu chứng, nhưng cứ khoảng 250 ca nhiễm thì có một ca tiến triển nặng.
Khi vi rút tấn công hệ thần kinh trung ương, bệnh có thể diễn tiến nhanh, gây viêm não cấp, suy hô hấp hoặc tổn thương não không hồi phục.
Tỉ lệ tử vong có thể lên tới 30%, trong khi gần một nửa số bệnh nhân sống sót phải chịu di chứng thần kinh kéo dài như động kinh, rối loạn vận động, suy giảm trí nhớ hoặc mất khả năng lao động.
Tại Việt Nam, trước khi có vắc xin, mỗi năm ghi nhận hàng nghìn ca mắc. Nhờ tiêm chủng mở rộng, số ca đã giảm mạnh, nhưng vẫn xuất hiện rải rác ở những người chưa tiêm đủ liều hoặc bỏ mũi nhắc.
Theo khuyến cáo, trẻ cần tiêm 3 mũi cơ bản và tiêm nhắc lại mỗi 3 - 4 năm đến 15 tuổi để duy trì miễn dịch. Tuy nhiên nhiều phụ huynh thường chỉ nhớ mũi cơ bản mà quên mũi nhắc, khiến khả năng bảo vệ suy giảm theo thời gian. Các chuyên gia nhấn mạnh, đây là "khoảng trống miễn dịch" khiến trẻ vẫn có nguy cơ mắc bệnh dù từng tiêm vắc xin.
Theo bác sĩ Nguyễn Tuấn Hải, chuyên gia trong lĩnh vực y tế dự phòng, hiện biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm não Nhật Bản vẫn là tăng tỉ lệ bao phủ vắc xin phòng bệnh.
Việc tiêm chủng đầy đủ giúp cơ thể tạo miễn dịch chống lại vi rút, từ đó ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh hoặc giảm đáng kể khả năng diễn tiến nặng và tử vong.
Bên cạnh tiêm chủng đầy đủ, người dân cần phòng muỗi đốt bằng cách ngủ màn, vệ sinh môi trường, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, đặc biệt trong mùa cao điểm từ tháng 5 đến tháng 9.
