Hà NộiBé Kha 13 tháng tuổi, có khối phồng bất thường vùng bẹn trái, bác sĩ chẩn đoán thoát vị bẹn do còn ống phúc tinh mạc bẩm sinh.
ThS.BS Đào Văn Minh, khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết khối phồng thay đổi kích thước theo tư thế, hoạt động của trẻ (phồng khi trẻ khóc, thu nhỏ khi nằm yên). Thoát vị bẹn do còn ống phúc tinh mạc bẩm sinh phổ biến, khoảng 0,8-4,4% trẻ sinh đủ tháng 30% ở trẻ sinh non, thường gặp ở bé trai.
Trong thời kỳ bào thai, tinh hoàn di chuyển từ ổ bụng xuống bìu qua ống phúc tinh mạc. Trẻ sau sinh, ống này thường đóng lại và thoái hóa. Nếu không đóng hoàn toàn, đường thông còn tồn tại giữa ổ bụng và bìu, có thể khiến ruột hoặc mỡ chui xuống gây thoát vị bẹn.
Bệnh này cần điều trị sớm do nguy cơ nghẹt thoát vị trong năm đầu đời. Khi ruột bị kẹt trong túi thoát vị, trẻ có thể đau, quấy khóc, nôn, chướng bụng. Trường hợp nặng dễ dẫn đến tắc ruột, hoại tử, thủng ruột, viêm phúc mạc và ảnh hưởng tinh hoàn.
Bệnh nhi được phẫu thuật nhằm giải phóng tạng thoát vị, đóng kín ống phúc tinh mạc để ngăn các tạng trong ổ bụng tiếp tục chui xuống vùng bẹn - bìu. Trong lúc mổ, êkíp đặt dụng cụ nội soi kích thước 5 mm đi qua rốn để quan sát toàn bộ ổ bụng và vùng bẹn, phát hiện lỗ ống phúc tinh mạc bên trái còn thông. Bác sĩ rạch da khoảng 3 mm vùng bẹn, luồn chỉ dưới phúc mạc và khâu bít cổ ống phúc tinh mạc sát lỗ bẹn sâu.
Sau phẫu thuật, ống phúc tinh mạc được đóng kín, tinh hoàn bảo tồn tốt. Bé Kha được theo dõi nội trú, sử dụng kháng sinh, thuốc chống viêm kết hợp chế độ dinh dưỡng cá thể hóa, xuất viện sau một ngày.
Bác sĩ Minh khám cho bé Kha trước khi xuất viện. Ảnh: Hải Âu
Theo bác sĩ Minh, bệnh lý ống phúc tinh mạc có yếu tố nguy cơ gồm sinh non, dị tật đường tiết niệu hoặc thai phụ hút thuốc lá... Dấu hiệu điển hình của bệnh là khối phồng bất thường vùng bẹn hoặc bìu, có thể xuất hiện ngay sau sinh hoặc vài tháng, năm sau đó. Khối này thường lộ rõ khi trẻ khóc, ho, chạy nhảy hoặc rặn đi vệ sinh, xẹp bớt khi trẻ nằm nghỉ.
Sau 3 tháng tuổi, khả năng tự bít của ống phúc tinh mạc giảm, đến khoảng một tuổi thì rất ít trường hợp tự đóng hoàn toàn. Nếu lỗ thông lớn dẫn đến thoát vị bẹn bẩm sinh, lỗ nhỏ gây tràn dịch màng tinh hoàn.
Theo bác sĩ Minh, phẫu thuật là phương pháp điều trị hiệu quả nhất đối với bệnh lý tồn tại ống phúc tinh mạc. Hiện, phẫu thuật nội soi được ưu tiên nhờ vết mổ nhỏ, ít đau, tính thẩm mỹ cao, thời gian can thiệp và hồi phục nhanh.
Sau phẫu thuật, trẻ thường đau nhẹ hoặc khó chịu trong 1-2 ngày đầu. Phụ huynh cần cho bé dùng thuốc đúng chỉ định, giữ vệ sinh vết mổ, tránh tiếp xúc trực tiếp với nước, hạn chế vận động mạnh khoảng một tuần. Nếu trẻ đau nhiều không đáp ứng thuốc giảm đau, sốt cao kéo dài, vết mổ sưng đỏ, trẻ cần đến bệnh viện ngay.
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh nên đưa trẻ đi khám sớm khi phát hiện khối phồng bất thường vùng bẹn hoặc bìu, phòng tránh biến chứng.
Trịnh Mai
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp
