Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo số ca mắc ung thư mới trên toàn cầu sẽ chạm mốc 35 triệu vào năm 2050, tăng 77% so với mức 20 triệu ca của năm 2022.
Báo cáo mới của WHO hôm 8/7 cảnh báo những tiến bộ khoa học vượt bậc trong cuộc chiến chống ung thư hầu như chưa mang lại nhiều thay đổi cho hàng triệu bệnh nhân trên toàn cầu - những người đang phải đối mặt với các hệ lụy về thể chất, tinh thần lẫn tài chính sau khi nhận kết quả chẩn đoán, theo The Guardian.
"Khoảng cách giàu nghèo đang trực tiếp phân chia ranh giới sinh tử, khiến nhóm người yếu thế mất đi cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị cơ bản", báo cáo của cơ quan y tế Liên Hợp Quốc nêu.
Theo ước tính của WHO, cứ 5 người thì có 1 người sẽ mắc ung thư. Bệnh ảnh hưởng đến 92% dân số thế giới, khi chính họ được chẩn đoán mắc bệnh hoặc một thành viên trong gia đình mắc bệnh. Hiện mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 20,6 triệu ca mắc mới và 10 triệu ca tử vong do ung thư. Dự báo con số này sẽ tăng lên gần 35 triệu ca mắc vào năm 2050.
Ảnh minh họa: Gerry Broome/AP
Tiến sĩ Andre Ilbawi, Trưởng nhóm Kiểm soát Ung thư tại WHO, nhận định: "Trong nhiều năm qua, câu chuyện về ung thư luôn xoay quanh những bước tiến khoa học, các công nghệ mới, phương pháp điều trị mới và những niềm hy vọng mới. Câu chuyện đó đúng và xứng đáng được lan tỏa nhưng đó chưa phải là toàn bộ sự thật".
Thực tế khốc liệt hơn nằm ở tình trạng bất bình đẳng dai dẳng và ngày càng nới rộng trong việc tiếp cận dịch vụ chẩn đoán, chăm sóc y tế giữa các quốc gia.
Cụ thể, tại các quốc gia thu nhập cao, 85% trẻ em và phụ nữ mắc ung thư vú sống sót ít nhất 5 năm, nhưng tỷ lệ này lao dốc xuống dưới 30% ở các nước nghèo. WHO chỉ ra rằng nhóm nước thu nhập thấp chỉ sở hữu tối đa 54% các loại thuốc điều trị ưu tiên, trong khi con số này ở nước giàu lên tới 94%. Thậm chí, 23 quốc gia hiện hoàn toàn không có bất kỳ cơ sở xạ trị nào, khiến tỷ lệ tử vong tại khu vực châu Phi cận Sahara cao một cách bất cân xứng.
Rào cản tài chính trở thành "lưỡi hái tử thần" thứ hai khi 2/3 số quốc gia chưa đưa điều trị ung thư vào danh mục bảo hiểm y tế toàn dân. Chi phí đắt đỏ buộc 90% người bệnh ở nhiều khu vực phải buông xuôi và từ bỏ hy vọng sống.
Bà Abigail Simon-Hart, một nhà hoạt động tại Nigeria, từng chứng kiến nhiều phụ huynh phải cay đắng lựa chọn giữa việc chi trả tiền viện phí cho con hoặc để con tiếp tục đến trường. Ngoài áp lực kinh tế, định kiến xã hội cũng tước đi mạng sống của nhiều phụ nữ khi họ chọn cái chết thay vì thực hiện phẫu thuật cắt bỏ vú.
Dù bức tranh tổng thể còn nhiều mảng tối, cơ quan nghiên cứu của WHO ghi nhận những điểm sáng quan trọng khi 40% ca mắc mới liên quan đến các yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát. Việc hạn chế thuốc lá, rượu bia, béo phì và kiểm soát nhiễm trùng giúp giảm đáng kể gánh nặng bệnh tật.
Các chuyên gia kêu gọi chính phủ các nước nhanh chóng cấp ngân sách toàn diện cho dịch vụ y tế và trân trọng việc chăm sóc giảm nhẹ tương đương nỗ lực cứu chữa bệnh để thay đổi cục diện cuộc chiến chống ung thư trong tương lai.
Bình Minh (Theo The Guardian, WHO)
