Bất an trước các rủi ro địa chính trị, nhiều ngân hàng trung ương dự kiến bán bớt USD và tăng mua vàng, theo khảo sát của tổ chức nghiên cứu độc lập trụ sở tại Anh.
Lần đầu tiên kể từ 2023, số lượng các ngân hàng trung ương trên thế giới có kế hoạch giảm tỷ trọng nắm giữ USD nhiều hơn nhóm có ý định tăng tỷ trọng trong 10 năm tới, theo báo cáo mới công bố của Diễn đàn các tổ chức Tiền tệ và Tài chính Chính thức (OMFIF) - tổ chức nghiên cứu độc lập trụ sở tại London (Anh).
Khảo sát 2026 được OMFIF thực hiện trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5, với sự tham gia của 74 ngân hàng trung ương. "Năm nay, yếu tố địa chính trị toàn cầu đã vượt qua môi trường chính trị nội bộ của Mỹ trong nguyên nhân làm giảm sức hấp dẫn của USD", báo cáo của OMFIF, nhận định.
Ngược lại, rủi ro địa chính trị tăng và những nghi ngờ ngày càng lớn về sự ổn định của hệ thống tiền tệ quốc tế đang thúc đẩy nhu cầu với vàng. Tỷ lệ ngân hàng trung ương có kế hoạch tăng đầu tư kim loại quý này cao kỷ lục, bất chấp giá đã tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.
Những thỏi vàng nặng một kg tại nhà máy tinh luyện và sản xuất vàng thỏi Argor-Heraeus ở Mendrisio, Thụy Sĩ, ngày 13/7/2022. Ảnh: Reuters
Theo báo cáo, vàng đã trở thành trọng tâm trong chiến lược quản lý dự trữ quốc gia của nhiều ngân hàng trung ương (82%). Có 51% đơn vị tham gia khảo sát xem vàng là công cụ phòng vệ trước rủi ro, tăng 11 điểm phần trăm so với năm 2024.
Trong ngắn hạn, vàng là loại tài sản mà các ngân hàng trung ương có kế hoạch tăng lượng nắm giữ nhiều nhất, với 30% được hỏi dự định tăng tỷ trọng phân bổ trong vòng một đến hai năm tới.
Trước đó, trung tuần tháng 6, kết quả khảo sát thường niên của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), với sự tham gia của hơn 70 ngân hàng trung ương, cho biết 90% dự báo tổng vàng dự trữ năm tới của họ tăng.
WGC cho hay các ngân hàng trung ương đã mua trung bình 1.000 tấn vàng mỗi năm trong 4 năm qua - gấp đôi trung bình của thập kỷ trước đó. Trong khi, tỷ trọng nắm giữ USD trong dự trữ ngoại hối của họ đã xuống mức thấp nhất trong hai thập kỷ vào năm ngoái, theo JPMorgan.
Tuy nhiên, báo cáo của OMFIF nhấn mạnh USD vẫn giữ vai trò thống trị trong danh mục dự trữ và nhiều khả năng duy trì vị thế trong tương lai gần. Theo Andrea Correa, Trưởng bộ phận nghiên cứu của OMFIF, tỷ trọng USD trong dự trữ của các ngân hàng trung ương duy trì quanh 58% suốt 5 năm qua.
Dẫu vậy, quá trình phi USD hóa vẫn đang diễn ra dần, với các ngân hàng trung ương chuyển một phần dự trữ sang euro và nhân dân tệ. Có 29% định tăng nắm giữ euro trong dài hạn, so với 22% một năm trước.
Theo Karsten Stroborn, Tổng giám đốc phụ trách thị trường của Bundesbank (Ngân hàng Trung ương Đức), lượng trái phiếu quốc tế phát hành bằng đồng euro đã đạt mức cao kỷ lục trong năm 2025. Euro cũng trở thành đồng tiền được sử dụng nhiều nhất trên thị trường trái phiếu xanh.
Cùng với đó, gần như tất cả ngân hàng trung ương được OMFIF khảo sát cho rằng nhân dân tệ giúp đa dạng hóa danh mục hiệu quả. Nhu cầu đối với đôla Singapore, won Hàn Quốc và rand Nam Phi cũng đang tăng.
Phiên An (theo Reuters, CNN)
