Còn 3 ngày chốt nguyện vọng, chưa biết chọn ngành phải làm sao?

Đến 17h ngày 14-7, thí sinh phải hoàn tất đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Dù được điều chỉnh nguyện vọng không giới hạn số lần, nhiều thí sinh vẫn chưa thể đưa ra quyết định chọn ngành cuối cùng.

Đừng chọn ngành chỉ vì "đang hot"

Trao đổi với phóng viên Báo điện tử Tuổi Trẻ, nhiều thí sinh cho biết càng gần thời điểm khóa hệ thống đăng ký nguyện vọng, các em càng lo lắng vì chưa biết chọn ngành nào để vừa phù hợp với sở thích, vừa có cơ hội trúng tuyển.

Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), mục tiêu của việc đăng ký nguyện vọng không đơn thuần là đậu vào một trường đại học, mà là lựa chọn được ngành học phù hợp với năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp.

Ông lưu ý thí sinh không nên chỉ đặt câu hỏi "mình có đỗ trường này không", mà cần tự hỏi "ngành học này có thực sự phù hợp với mình hay không". Một quyết định đúng sẽ giúp người học có động lực theo đuổi trong suốt quá trình học tập và phát triển nghề nghiệp sau này.

Theo các chuyên gia tuyển sinh, mỗi mùa tuyển sinh đều xuất hiện những ngành được nhiều người quan tâm vì được cho là có mức lương cao hoặc dễ xin việc. Tuy nhiên nhu cầu nhân lực luôn thay đổi theo thị trường lao động, vì vậy việc lựa chọn chỉ dựa vào xu hướng có thể khiến thí sinh gặp rủi ro trong tương lai.

Theo ThS Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM), ở thời điểm này, điều quan trọng nhất là bình tĩnh đánh giá lại bản thân, thay vì chạy theo ngành "hot" hay nghe theo số đông.

"Thí sinh nên dành thời gian tìm hiểu chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra, cơ hội thực tập và việc làm của từng ngành thay vì chỉ nhìn vào tên ngành hoặc mức điểm chuẩn", ông Tiến khuyến nghị.

Chọn ngành gần trong cùng lĩnh vực thay vì đua vào ngành "hot"

Nhiều thí sinh muốn theo ngành "hot" nhưng lo ngại không trúng tuyển do điểm chuẩn các ngành này thường khá cao. Theo ông Tiến, tùy theo sức học của mình, đặc biệt tùy theo sở trường và đam mê của mình, thí sinh hoàn toàn có thể chọn chuyên ngành nào đó để theo học.

Cụ thể như trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng không nhất thiết phải chọn đúng tên gọi ngành này, thậm chí có thể chọn học kế toán, kiểm toán vẫn có thể làm việc trong ngân hàng. Vì những khối kiến thức chung, kiến thức cơ sở ngành đều dựa trên nền tảng giống nhau. Trong quá trình học tập và làm việc sau này có thể tìm hiểu, cập nhật kiến thức cho mình.

"Như vậy trước hết, các bạn cần tìm hiểu sở trường, tính cách của mình phù hợp với định hướng nghề nghiệp nào, từ đó tìm hiểu các ngành học lĩnh vực liên quan, hơn là đi vào một ngành cụ thể. Còn nếu cứ đua vào các ngành có tên "hot" thì điểm chuẩn thường rất cao, cơ hội trúng tuyển sẽ ít hơn", ông Tiến nói.

TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM, khuyến cáo thí sinh không nên quyết định dựa trên những thông tin lan truyền trên mạng xã hội như "ngành dễ kiếm việc", "ngành lương cao" hay "ngành đang là xu hướng".

"Một ngành học phù hợp cần được cân nhắc trên nhiều yếu tố như năng lực học tập, sở thích, tính cách, giá trị nghề nghiệp mong muốn và cơ hội việc làm trong dài hạn. Mỗi ngành đều có cơ hội phát triển nếu người học có năng lực và sự đầu tư nghiêm túc", ông Nhân khẳng định.

Sắp xếp nguyện vọng theo mức độ yêu thích

Một lưu ý được các chuyên gia tuyển sinh nhiều lần nhấn mạnh là hệ thống xét tuyển sẽ xét theo thứ tự nguyện vọng từ trên xuống dưới. 

Khi đã trúng tuyển ở một nguyện vọng, các nguyện vọng phía sau sẽ không còn được xét. Vì thế, thí sinh nên xếp nguyện vọng theo đúng mức độ mong muốn theo học, không phải theo khả năng trúng tuyển.

ThS Lê Văn Hiển, phụ trách phòng đào tạo Trường đại học Luật TP.HCM, khuyên: "Thí sinh cần tham khảo điểm chuẩn các năm trước để xây dựng danh sách nguyện vọng có tính phân tầng, gồm nhóm nguyện vọng mơ ước, nhóm phù hợp với mức điểm hiện có và nhóm an toàn. Đồng thời cũng cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, lưu ý các điều kiện xét tuyển, tiêu chí phụ, phương thức quy đổi điểm nếu có".

TS Phạm Tấn Hạ, Giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho rằng thí sinh cần cân bằng giữa bốn yếu tố: năng lực học tập, sở thích, điều kiện gia đình và triển vọng nghề nghiệp. Nếu chỉ quan tâm đến một yếu tố, quyết định lựa chọn ngành học sẽ thiếu bền vững.

Nếu vẫn còn băn khoăn, thí sinh nên liên hệ trực tiếp bộ phận tuyển sinh của các trường đại học hoặc tham gia các kênh tư vấn chính thức để được giải đáp về chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra, học phí, học bổng và cơ hội việc làm.

Điều cần thiết nhất lúc này là mỗi thí sinh đưa ra lựa chọn dựa trên sự hiểu biết về bản thân và thông tin tuyển sinh chính thống, thay vì tâm lý đám đông hay áp lực từ bạn bè, gia đình.