Giám đốc Sở Y tế TP HCM đề xuất tài xế xe cứu thương phải là cấp cứu viên được đào tạo bài bản, tiệm cận mô hình đang áp dụng tại nhiều nước nhằm tăng khả năng cứu người tại hiện trường.
Đề xuất được PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP HCM, nêu tại buổi làm việc của Bộ Y tế về công tác cấp cứu ngoại viện, ngày 3/8. Theo đó, lực lượng cấp cứu ngoại viện cần được chuẩn hóa theo hướng chuyên nghiệp, nhân lực trên xe cứu thương phải đảm nhiệm được nhiều vai trò.
"Ở nhiều nước, tài xế xe cứu thương đều được đào tạo để tham gia cấp cứu chứ không tách biệt tài xế và cấp cứu viên riêng như Việt Nam", ông nói.
Theo người đứng đầu ngành y tế TP HCM, tài xế chỉ ngồi sau vô lăng trong khi êkíp y tế xử trí người bệnh là sự lãng phí nguồn lực, nhất là ở những phút đầu quyết định khả năng sống còn của bệnh nhân. Khi được đào tạo bài bản, tài xế có thể cùng tham gia ép tim, hỗ trợ hồi sức, vận chuyển người bệnh an toàn hoặc chuẩn bị các thiết bị cấp cứu, giúp tăng hiệu quả xử trí tại hiện trường.
Nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho cấp cứu ngoại viện, thành phố cũng đề xuất ban hành thông tư quy định hoạt động cấp cứu ngoài bệnh viện; cập nhật tiêu chuẩn các loại xe cứu thương như xe hai bánh, xe chuyên dụng cho cấp cứu viên, tàu cứu thương; phân biệt rõ xe cấp cứu khẩn cấp với xe chỉ vận chuyển người bệnh để tránh lạm dụng còi, đèn ưu tiên.
Ông Thượng đồng thời kiến nghị quy định mọi bệnh viện có khoa cấp cứu đạt chuẩn đều phải tham gia mạng lưới cấp cứu ngoại viện, thay vì chỉ khuyến khích, kêu gọi như hiện nay.
BS.CK2 Nguyễn Duy Long, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM, cho biết thành phố hiện có 73 trạm vệ tinh phủ khắp địa bàn sau khi mở rộng mạng lưới đến Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. TP HCM đang phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện theo hướng chuyên nghiệp với nhiều loại hình phương tiện như tàu cứu thương phục vụ xã đảo Thạnh An, cấp cứu đường không kết nối Bệnh viện Quân y 175, đồng thời xây dựng chương trình đào tạo dành riêng cho tài xế xe cứu thương.
"Lực lượng cấp cứu hiện trường còn mỏng nên tài xế cần được đào tạo để tham gia hỗ trợ sơ cứu, bảo đảm an toàn cho người bệnh trong quá trình vận chuyển", ông Long nói.
Ngoài nhân lực, TP HCM cũng đề xuất cơ chế tài chính để bảo hiểm y tế chi trả cho dịch vụ cấp cứu ngoại viện, ban hành tiêu chuẩn riêng cho từng loại xe cứu thương và xây dựng quy định pháp lý bảo vệ người dân tham gia sơ cứu, tương tự Luật Good Samaritan ở nhiều nước, cho phép người dân đã được huấn luyện sử dụng AED tại cộng đồng.
Tài xế lái xe Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM. Ảnh: Hoàng Việt
TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, đánh giá TP HCM là địa phương có hệ thống cấp cứu ngoại viện phát triển tốt nhất cả nước, với nhiều mô hình thực tiễn có thể nhân rộng. Bộ Y tế dự kiến giao TP HCM làm đầu mối đào tạo tổng đài viên cấp cứu cho khu vực phía Nam từ năm 2027.
Đề án cấp cứu ngoại viện quốc gia được Bộ Y tế trình Chính phủ cuối tháng 7, hướng tới hình thành 34 trung tâm cấp cứu khẩn nguy trên cả nước, xây dựng mạng lưới liên thông giữa các cơ sở y tế và đào tạo chính quy lực lượng paramedic (chuyên viên cấp cứu ngoại viện). Hệ thống tổng đài sẽ quy về một đầu mối duy nhất là 113 do Bộ Công an điều hành chung còn Bộ Y tế chịu trách nhiệm điều phối mạng lưới y tế sau khi nhận thông tin từ tổng đài này.
Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn đánh giá cao những kinh nghiệm TP HCM chia sẻ trong xây dựng mạng lưới cấp cứu ngoại viện, đặc biệt là mô hình huy động các bệnh viện tham gia hệ thống 115.
"Đề án cấp cứu ngoại viện có ý nghĩa quan trọng trong giảm tử vong, giảm tàn tật và nâng cao khả năng tiếp cận cấp cứu của người dân", Thứ trưởng nói. Bộ Y tế sẽ sớm hoàn thiện cơ chế tài chính, tiêu chuẩn phương tiện, quy định chuyên môn và các thông tư hướng dẫn để tạo hành lang pháp lý thống nhất cho các địa phương triển khai mạng lưới cấp cứu ngoại viện trên toàn quốc.
Lê Phương
