Điều gì xảy ra với tim mạch khi uống trà mỗi ngày?

Uống 2-4 tách (500-1000 ml) trà không đường mỗi ngày giúp bảo vệ tim mạch và giảm hiệu quả nguy cơ tử vong do các bệnh lý liên quan.

Trà là thức uống không thể thiếu trong cuộc sống của nhiều người, từ những người trẻ yêu thích sự tiện lợi của trà sữa/trà đóng chai cho đến thế hệ trung niên có thói quen pha trà hàn huyên tại nhà. Việc uống trà từ lâu đã ăn sâu vào đời sống thường nhật của người dân. Bên cạnh giá trị văn hóa, thói quen này thực chất còn liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Những năm gần đây, lợi ích tiềm năng của lá trà đối với sức khỏe cũng thu hút sự chú ý lớn từ giới y học, đặc biệt là trong việc phòng ngừa các bệnh lý về tim mạch.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh tim mạch từ lâu đã là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn cầu, cướp đi sinh mạng của khoảng 17,9 triệu người mỗi năm. Các vấn đề như tăng huyết áp, bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim và đột quỵ thường liên quan mật thiết đến chế độ ăn uống, thói quen sinh hoạt và tình trạng viêm mãn tính. Hiện nay, ngày càng có nhiều nghiên cứu phát hiện ra rằng uống trà điều độ có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, nhưng mấu chốt nằm ở chỗ "uống bao nhiêu" và "uống như thế nào".

Các nghiên cứu y học chỉ ra rằng trà - thứ thức uống chúng ta dùng hàng ngày, chính là vũ khí bảo vệ tim đơn giản và hiệu quả nhất.

Tại sao trà được coi là có khả năng bảo vệ tim mạch?

Lá trà rất giàu các hợp chất thực vật (phytochemicals), bao gồm catechin, theaflavin, flavonoid và polyphenol. Các chất này có tác dụng chống oxy hóa và chống viêm mạnh mẽ, giúp giảm thiểu tác hại của các gốc tự do đối với mạch máu. Khi mạch máu phải chịu áp lực oxy hóa trong thời gian dài, lớp nội mạc mạch máu dễ bị rối loạn chức năng, khiến cholesterol dễ tích tụ trên thành mạch và hình thành mảng xơ vữa động mạch.

Trong khi đó, các hoạt chất polyphenol trong trà có thể hỗ trợ cải thiện độ đàn hồi của mạch máu, thúc đẩy tuần hoàn máu, từ đó làm giảm tỷ lệ mắc bệnh tim mạch. Nói một cách đơn giản, uống trà không trực tiếp chữa khỏi bệnh tim, mà giúp bảo vệ hệ tim mạch bằng cách cải thiện sức khỏe mạch máu và giảm viêm mãn tính.

Uống 2-4 tách (500-1000 ml) trà không đường mỗi ngày giúp bảo vệ tim mạch. Ảnh: Bảo Bảo

Uống bao nhiêu trà mỗi ngày là tốt nhất?

Nhiều người cho rằng vì trà tốt cho sức khỏe nên uống càng nhiều càng tốt, nhưng kết quả nghiên cứu lại không cho thấy như vậy. Một phân tích tổng hợp từ 14 nghiên cứu tiền cứu trên hơn 510.000 người cho thấy, uống trà có liên quan đến việc giảm nguy cơ đột quỵ.

Cụ thể, mỗi ngày uống thêm 3 tách trà giúp giảm trung bình khoảng 13% nguy cơ đột quỵ, trong đó hiệu quả bảo vệ đối với đột quỵ do thiếu máu cục bộ là rõ rệt nhất. Hầu hết các nghiên cứu cũng ủng hộ việc uống 2-4 tách (khoảng 500-1000 ml) trà không đường mỗi ngày là phạm vi lý tưởng để cân bằng giữa lợi ích sức khỏe và tính an toàn.

Đáng chú ý, các nghiên cứu về mối liên hệ giữa lượng trà tiêu thụ với nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân đã phát hiện ra rằng, cứ tăng thêm 1 tách trà thì:

• Nguy cơ tử vong do tim mạch giảm khoảng 4%.

• Nguy cơ đột quỵ giảm khoảng 4%.

• Tỷ lệ gặp biến cố tim mạch giảm khoảng 2%.

• Tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân giảm khoảng 1,5%.

Một nghiên cứu quy mô lớn công bố năm 2020 trên tạp chí European Journal of Preventive Cardiology đã theo dõi hơn 100.000 người trưởng thành. Kết quả cho thấy những người duy trì thói quen uống trà lâu dài (trên 3 lần/tuần) có nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong thấp hơn so với những người không có thói quen này (dưới 3 lần/tuần). Mối tương quan này thể hiện rõ nhất ở việc giảm nguy cơ đột quỵ, đồng thời những người uống trà có thể trì hoãn việc khởi phát bệnh tim mạch trung bình muộn hơn 1,4 năm.

Mặc dù vậy, các nghiên cứu hiện tại mới chỉ ra mối liên hệ tương quan giữa việc uống trà và giảm nguy cơ tim mạch, chứ chưa thể chứng minh uống trà trực tiếp là nguyên nhân làm giảm nguy cơ bệnh tật. Hơn nữa, việc uống bao nhiêu và loại trà nào mang lại hiệu quả tốt nhất vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu lâm sàng để chứng minh. Do đó, chúng ta nên coi việc uống trà là một phần của lối sống lành mạnh, chứ không phải là phương pháp duy nhất để phòng ngừa bệnh tim mạcḥ.

Trà xanh, trà đen hay trà ô long bảo vệ tim tốt nhất?

Dù trà xanh có nhiều bằng chứng nghiên cứu hơn, nhưng hiện tại vẫn chưa có đủ cơ sở để khẳng định một loại trà nào vượt trội hoàn toàn so với các loại còn lại.

Đối với người dân nói chung, việc lựa chọn một loại trà không đường phù hợp với sở thích để có thể duy trì uống lâu dài quan trọng hơn nhiều so với việc cố gắng theo đuổi một loại trà cụ thể. Thực tế, trà xanh, trà đen và trà ô long đều bắt nguồn từ cùng một loại cây - cây trà (Camellia sinensis), sự khác biệt giữa chúng chủ yếu đến từ mức độ lên men khác nhau:

• Trà xanh: Không lên men, giữ lại nhiều chất catechin hơn, là loại trà được nghiên cứu nhiều nhất hiện nay.

• Trà ô long: Lên men bán phần, mang đặc tính của cả trà xanh và trà đen, rất được người dân ưa chuộng.

• Trà đen: Lên men toàn phần, chứa nhiều theaflavin và thearubigin, cũng có tác dụng chống oxy hóa tương tự.

4 "bẫy" thường gặp khi uống trà

• Coi trà sữa, trà đóng chai là uống trà: Nhiều loại trà thương mại trên thị trường tuy gắn mác là thức uống từ trà nhưng thường bị thêm vào lượng lớn đường, đường fructose hoặc bột kem béo. Một ly trà sữa trân châu full đường có thể chứa tới hơn 40 g đường, tương đương với hơn 8 viên đường phèn. Việc nạp quá nhiều đường ngược lại sẽ làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường và các bệnh lý tim mạch.

• Uống trà đặc thay nước lọc: Mặc dù trà có thể giúp bổ sung nước cho cơ thể, nhưng nếu dùng trà đặc thay thế hoàn toàn cho nước lọc trong thời gian dài có thể dẫn đến việc hấp thụ quá nhiều caffeine, gây ra các triệu chứng như tim đập nhanh, lo âu và mất ngủ.

• Uống lượng lớn trà khi bụng đói: Axit tannic (tannin) trong trà có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, dẫn đến tình trạng khó chịu ở bụng, đầy hơi hoặc trào ngược dạ dày thực quản.

• Uống trà vào buổi tối gây ảnh hưởng giấc ngủ: Bản thân việc thiếu ngủ đã là một yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh tim mạch. Nếu bạn là người nhạy cảm với caffeine, lời khuyên là nên tránh uống trà đặc trong vòng 6 tiếng trước khi đi ngủ.

Trà không chỉ là thức uống giúp tỉnh táo tinh thần mỗi ngày, mà còn có thể trở thành một điểm cộng giúp bạn bảo vệ sức khỏe tim mạch, chỉ cần nắm vững các nguyên tắc cơ bản nêu trên. Tuy nhiên, nếu muốn cậy nhờ vào trà để chăm sóc trái tim, bạn cũng cần lưu ý uống với lượng vừa phải, tránh xa các loại trà nhiều đường và việc tiêu thụ quá mức caffeine dẫn đến tác dụng ngược.

Song, uống trà chỉ là một biện pháp hỗ trợ, để đối phó với bệnh tim mạch, chúng ta vẫn phải bắt đầu từ một chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục đều đặn và duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh. Nếu cơ thể xuất hiện dấu hiệu bất thường hoặc có các bệnh lý liên quan, nên đến cơ sở y tế để thăm khám và kiểm tra sớm.

Mỹ Ý (Theo Yahoo TW)