Theo ông Ngọ Duy Hiểu, Phó chủ tịch thường trực Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, Phó chủ tịch Hội đồng Tiền lương quốc gia, phương án tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 được xây dựng trên cơ sở xem xét nhiều yếu tố như tốc độ tăng trưởng kinh tế, chỉ số giá tiêu dùng (CPI), mức sống tối thiểu của người lao động, năng suất lao động và khả năng chi trả của doanh nghiệp.
Hội đồng Tiền lương quốc gia thống nhất đề xuất tăng lương tối thiểu vùng năm 2027 áp dụng từ ngày 1.1.2027
ẢNH: THU HẰNG
"Mức điều chỉnh này hướng tới sự chia sẻ, hài hòa lợi ích, vừa chăm lo tốt hơn đời sống người lao động, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển sản xuất, qua đó đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của nền kinh tế", ông Hiểu cho biết.
Vùng nào có tỷ lệ tăng lương tối thiểu cao nhất?
Hiện mức lương tối thiểu trong khu vực doanh nghiệp được chia thành 4 vùng. Theo đề xuất của Hội đồng Tiền lương quốc gia: Vùng I: tăng từ 5,31 triệu đồng lên 5,7 triệu đồng/tháng, tăng 390.000 đồng, tương ứng 7,3%. Vùng II: tăng từ 4,73 triệu đồng lên 5,08 triệu đồng/tháng, tăng 350.000 đồng, tương ứng 7,4%. Vùng III: tăng từ 4,14 triệu đồng lên 4,45 triệu đồng/tháng, tăng 310.000 đồng, tương ứng 7,5%. Vùng IV: tăng từ 3,7 triệu đồng lên 4,04 triệu đồng/tháng, tăng 340.000 đồng, tương ứng 9,2%.
Theo ông Hoàng Quang Phòng, Phó chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), trong 4 vùng, lao động vùng I được tăng nhiều nhất về số tiền với 390.000 đồng/tháng, trong khi vùng IV có tỷ lệ tăng cao nhất nhằm từng bước thu hẹp khoảng cách tiền lương giữa các địa bàn.
Để người lao động dễ hình dung, dưới đây là một số ví dụ trong trường hợp doanh nghiệp điều chỉnh tiền lương theo cùng tỷ lệ tăng của lương tối thiểu vùng.
Giả sử một công nhân may mặc làm việc lâu năm tại doanh nghiệp thuộc vùng I ở Hà Nội hoặc TP.HCM đang hưởng mức lương 10 triệu đồng/tháng. Nếu doanh nghiệp điều chỉnh lương theo cùng tỷ lệ tăng 7,3%, người lao động sẽ được tăng khoảng 730.000 đồng/tháng, nâng mức lương lên 10,73 triệu đồng/tháng. Sau một năm, tổng thu nhập từ tiền lương tăng thêm khoảng 8,76 triệu đồng.
Tương tự, nếu doanh nghiệp thuộc vùng II điều chỉnh lương theo tỷ lệ tăng 7,4%, một công nhân đang hưởng mức lương 7 triệu đồng/tháng sẽ được tăng thêm khoảng 518.000 đồng/tháng, lên 7,518 triệu đồng/tháng. Sau một năm, tổng số tiền lương tăng thêm đạt khoảng 6,22 triệu đồng.
Đối với người lao động đang hưởng đúng mức lương tối thiểu vùng III là 4,14 triệu đồng/tháng, khi áp dụng mức lương mới 4,45 triệu đồng/tháng, thu nhập sẽ tăng 310.000 đồng/tháng, tương đương khoảng 3,72 triệu đồng/năm.
Trong khi đó, người lao động đang hưởng mức lương tối thiểu vùng IV là 3,7 triệu đồng/tháng sẽ được tăng lên 4,04 triệu đồng/tháng, tức tăng 340.000 đồng/tháng. Sau một năm, khoản thu nhập tăng thêm đạt khoảng 4,08 triệu đồng.
Lương tối thiểu tăng không đồng nghĩa mọi lao động đều được tăng lương
Theo các chuyên gia lao động, lương tối thiểu vùng là mức thấp nhất doanh nghiệp phải trả cho người lao động làm công việc giản đơn trong điều kiện lao động bình thường, nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu cho người lao động và gia đình họ.
Mức lương tối thiểu được quy định theo từng vùng địa lý, phản ánh sự khác biệt về điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và chi phí sinh hoạt. Các đô thị lớn, khu công nghiệp phát triển chủ yếu thuộc vùng I và vùng II, trong khi nhiều địa bàn còn lại thuộc vùng III và vùng IV.
Tuy nhiên, việc tăng lương tối thiểu không đồng nghĩa tất cả người lao động đều được tăng lương.
Đối với những người đang hưởng mức lương cao hơn lương tối thiểu, chẳng hạn 8 triệu đồng, 10 triệu đồng hay 15 triệu đồng/tháng, doanh nghiệp không bắt buộc phải điều chỉnh lương tương ứng khi Nhà nước tăng lương tối thiểu. Việc tăng hay không phụ thuộc vào thỏa ước lao động tập thể, quy chế trả lương hoặc chính sách tiền lương của từng doanh nghiệp.
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn chủ động điều chỉnh toàn bộ thang, bảng lương sau mỗi lần tăng lương tối thiểu nhằm duy trì khoảng cách giữa các bậc lương, tạo động lực làm việc, giữ chân lao động có tay nghề và nâng cao khả năng cạnh tranh trong tuyển dụng.
Nếu được Chính phủ ban hành, nghị định mới về lương tối thiểu vùng sẽ có hiệu lực từ ngày 1.1.2027. Đây sẽ là căn cứ để doanh nghiệp rà soát, điều chỉnh tiền lương, xây dựng lại thang bảng lương và thực hiện các nghĩa vụ liên quan đối với người lao động theo quy định của pháp luật.
