Mở hành lang riêng cho xe container, tái cấu trúc giao thông khu Đông TP.HCM

Đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu cùng với một loạt dự án đang triển khai sẽ làm thay đổi cách tổ chức giao thông của khu Đông TP.HCM.

Tách dòng xe container khỏi đường đô thị

Hiện nay toàn bộ xe container từ cụm cảng Cát Lái - Phú Hữu đều đi qua các tuyến đô thị như Võ Chí Công, Nguyễn Thị Định, Đồng Văn Cống, Nguyễn Duy Trinh, rồi kết nối với xa lộ Hà Nội, quốc lộ 1 hoặc cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. 

Xe container, xe tải nặng và xe cá nhân dùng chung hạ tầng khiến nhiều tuyến thường xuyên ùn tắc, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.

Cảng Cát Lái là cảng container lớn nhất cả nước, chiếm khoảng 50% thị phần thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam. Mỗi ngày đường Nguyễn Thị Định có khoảng 20.000 - 22.000 lượt xe container ra vào, cao điểm đến 26.000 lượt. Trục Võ Chí Công cũng ghi nhận lưu lượng lớn, khoảng 35.000 - 40.000 lượt xe.

Khu Đông TP.HCM không chỉ phục vụ xe ra vào cảng mà còn là cửa ngõ trung chuyển liên vùng. Nhiều xe container từ miền Tây đi Đồng Nai, miền Trung, miền Bắc và ngược lại phải qua khu vực này, làm áp lực giao thông gia tăng.

Để tháo gỡ điểm nghẽn, TP.HCM đang triển khai đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu, kết nối trực tiếp cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và vành đai 3 tại nút giao HLD. Đây là dự án đầu tiên xây dựng tuyến đường chuyên biệt cho vận tải hàng hóa, kết nối cảng với mạng lưới liên vùng.

Mô hình hành lang vận tải này đã được nhiều cảng lớn như Rotterdam (Hà Lan), Singapore, Thượng Hải (Trung Quốc) áp dụng nhằm tách xe container khỏi khu dân cư, giảm ùn tắc và nâng cao hiệu quả khai thác cảng.

Tuyến đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu dài gần 6km, mặt cắt ngang 60m với quy mô 12 làn xe (tùy theo đoạn). Dự án có mức đầu tư khoảng 8.782 tỉ đồng, dự kiến khởi công vào quý 4-2026 và hoàn thành cuối năm 2028.

Khi đưa vào khai thác, hàng chục ngàn xe container sẽ chuyển sang hành lang vận tải riêng, không còn đi qua các tuyến đô thị đông dân cư. 

Nhờ đó, giao thông khu Đông TP.HCM được cải thiện, quãng đường và thời gian di chuyển rút ngắn đáng kể. Xe từ cảng đến nút giao HLD - kết nối cao tốc và vành đai - dự kiến chỉ còn 10-15 phút, thay vì 45-60 phút như hiện nay.

Tuyến đường cũng giúp chấm dứt tình trạng cảng chỉ có một hướng ra vào, thay vì phụ thuộc duy nhất tuyến Nguyễn Thị Định và Nguyễn Thị Tư như hiện nay.

Đầu tư dự án liên hoàn theo các hành lang chiến lược

Cùng với dự án đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu, TP.HCM đang chuẩn bị đầu tư hàng loạt dự án trọng điểm nhằm kết nối thông suốt hành lang vận tải hàng hóa.

Trong tờ trình danh mục dự án ưu tiên đầu tư đến năm 2030, Sở Xây dựng TP.HCM đề xuất mở rộng đường Võ Chí Công (vành đai 2), đoạn từ cầu Phú Mỹ đến cầu Phú Hữu dài khoảng 8,3km, từ 6 lên 12 làn xe, vốn dự kiến gần 5.500 tỉ đồng. Cầu Phú Mỹ cũng được nghiên cứu mở rộng đồng bộ, vốn khoảng 5.300 tỉ đồng.

Đường Nguyễn Thị Định đoạn từ nút giao Mỹ Thủy đến cảng Cát Lái dài 1,6km sẽ mở rộng lên 10-12 làn xe, tổng vốn khoảng 2.600 tỉ đồng. Dự án này cần thiết để đồng bộ với đường liên cảng và cầu Cát Lái trong tương lai.

Nhìn tổng thể, TP.HCM đang đầu tư liền mạch theo các trục để tái cấu trúc mạng lưới vận tải, kết nối cảng biển với cao tốc và vành đai. 

Khi xe container có hành lang riêng, cảng biển sẽ nâng cao năng lực khai thác, giảm thời gian vận chuyển và chi phí logistics. Người dân cũng có các trục đường đô thị an toàn hơn để đi lại.

Nhờ đó, các trục đường chính khu Đông sẽ giảm áp lực xe tải nặng, xe container, mở ra dư địa phát triển đô thị, thương mại và dịch vụ dọc tuyến.