Không quân Mỹ dự kiến yêu cầu ngành công nghiệp quốc phòng phát triển tên lửa đối không tầm bắn 1.600 km để tấn công mục tiêu xa tiền tuyến.
Cục Trang bị thuộc Trung tâm Quản lý Vòng đời Không quân Mỹ ngày 24/6 thông báo sẽ họp với các doanh nghiệp quốc phòng để đặt ra yêu cầu về Vũ khí Không quân Tầm xa (AFLRW), mẫu tên lửa đối không có tầm bắn tối thiểu 1.600 km.
Tầm bắn này xa gấp 10 lần biến thể mới nhất của tên lửa AIM-120 AMRAAM, vũ khí đối không tầm trung chủ lực trong biên chế quân đội Mỹ hiện nay.
"Chúng tôi có thể lựa chọn các bên cung cấp khác nhau cho biến thể đối không và đối đất của AFLRW, trọng tâm là vũ khí đối không trong giai đoạn vận hành đầu tiên. Hai biến thể sẽ có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách tối thiểu 1.600 km", thông báo có đoạn.
Tiêm kích F-35C Mỹ phóng thử tên lửa AIM-120 tháng 1/2019. Ảnh: USAF
Ngoài tầm bắn, không quân Mỹ chưa công bố thêm chi tiết về yêu cầu đối với AFLRW. Lực lượng này muốn có thêm các biến thể AFLRW nhằm mở rộng năng lực tập kích mục tiêu trên không, trên bộ và trên biển "ở khoảng cách xa và nhanh chóng".
Joseph Trevithick, biên tập viên của chuyên trang quân sự War Zone, nhận định không quân Mỹ yêu cầu tên lửa đối không đạt tầm bắn ít nhất 1.600 km là điều rất đáng chú ý. "Mẫu tên lửa với tầm bắn cực xa như vậy đặc biệt phù hợp để tấn công máy bay cảnh báo sớm, phi cơ tiếp dầu và những mục tiêu có giá trị cao hoạt động ở khu vực hậu phương", chuyên gia Mỹ nhận định.
Trong Chiến tranh Lạnh, không quân Mỹ từng phát triển Tên lửa Chiến thuật Phóng từ Máy bay (ASALM) với tầm bắn 480 km, có khả năng tấn công mục tiêu trên không và dưới đất. Tuy nhiên, chương trình ASALM bị hủy do ngân sách quốc phòng cắt giảm và Mỹ chuyển sang ưu tiên tên lửa hành trình AGM-86 ALCM.
Vào giữa những năm 2000, không quân và hải quân Mỹ hợp tác phát triển tên lửa JDRADM để thay thế mẫu AIM-120 và tên lửa diệt radar AGM-88. JDRADM sau đó chuyển thành dự án Tên lửa Thế hệ Tiếp theo (NGM), chương trình này bị chấm dứt năm 2013 với lý do dường như là chi phí quá cao.
Tiêm kích F/A-18F mang 4 tên lửa AIM-174B, ba quả AIM-120 và hai tên lửa AIM-9X trong ảnh chụp tháng 9/2024. Ảnh: USAF
Không quân Mỹ từng đề cập tên lửa đối không tầm bắn 1.600 km trong báo cáo gửi quốc hội vào tháng 12/2024. "Vũ khí đối không tầm bắn hơn 1.600 km được hỗ trợ với cảm biến trên không gian sẽ là mối đe dọa với các phi cơ thường tự do hoạt động ở xa tiền tuyến mà không gặp nguy hiểm", văn bản có đoạn.
Tên lửa đối không tầm cực xa có thể trở thành vũ khí chủ lực để không quân Mỹ bắn hạ nhiều loại mục tiêu ngoài tầm với hiện nay. "Sở hữu vũ khí tầm xa như vậy sẽ giảm yêu cầu triển khai lực lượng không quân chiến thuật và máy bay hỗ trợ ra vùng tiền tuyến để chống không kích, ít nhất trong giai đoạn đầu của xung đột", Trevithick cho biết.
Theo Trevithick, yêu cầu về tầm bắn với AFLRW là "lời thừa nhận ngầm" rằng Mỹ sẽ phải đối mặt với thách thức ngày càng tăng khi tìm cách xuyên thủng khu vực chống tiếp cận - chống xâm nhập (A2/AD) của đối phương.
Một trong những câu hỏi khác đối với AFLRW là nó sẽ được trang bị cho loại máy bay nào. Trevithick cho rằng AFLRW có thể được lắp lên oanh tạc cơ B-21, tương tự mẫu ASALM được phát triển cho B-1.
Nguyên mẫu oanh tạc cơ tàng hình B-21 chuẩn bị tiếp dầu trong ảnh công bố ngày 14/4. Ảnh: USAF
AFLRW cũng phải có tốc độ rất lớn, nhằm đối phó những mục tiêu cần bắn hạ chớp nhoáng và chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn trên chiến trường. Điều này đòi hỏi quả đạn ứng dụng thiết kế nhiều tầng hoặc tương tự tên lửa đạn đạo phóng từ trên không, thậm chí còn phức tạp hơn.
Vũ khí tầm cực xa như AFLRW cũng không thể dựa vào hệ thống dẫn đường từ máy bay mang phóng, mà phải liên kết với mạng lưới chỉ thị mục tiêu trải rộng trên không, trên biển, trên mặt đất, trong vũ trụ và thậm chí cả không gian mạng.
"Không quân Mỹ đã công khai mong muốn sở hữu vũ khí đối không có thể hạ mục tiêu ở khoảng cách ít nhất 1.600 km. Điều này báo hiệu kỷ nguyên mới của hình thức tác chiến lấy kết nối mạng làm trung tâm, nơi mạng lưới nhắm mục tiêu thật sự là yếu tố quyết định", Trevithick kết luận.
Nguyễn Tiến (Theo War Zone, AFP, AP)
