Nga cam kết thúc đẩy hợp tác với ASEAN về tất cả các nguồn năng lượng

Kazan, thành phố lớn thứ năm của Nga, trở thành điểm hẹn của Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng các nhà lãnh đạo, đại diện các nước thành viên ASEAN cho Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga trong hai ngày 17 và 18-6.

Phiên họp quan trọng nhất diễn ra vào ngày 18-6, với sự tham dự của nhiều lãnh đạo, trong đó có Thủ tướng Lê Minh Hưng, người lần đầu tiên đến Nga trên cương vị người đứng đầu Chính phủ.

Nhân sự kiện đánh dấu chặng đường 35 năm hợp tác giữa ASEAN và Nga, Tuổi Trẻ Online đã có cuộc phỏng vấn riêng với Đại sứ Nga tại ASEAN Evgeny Zagaynov.

Cam kết thúc đẩy hợp tác với ASEAN trên tất cả các nguồn năng lượng

Trong bối cảnh khu vực hiện nay với sự cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt giữa các cường quốc, Đại sứ đánh giá như thế nào về vai trò của Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga tại Kazan trong việc duy trì và củng cố một trật tự khu vực mang tính bao trùm?

* Đại sứ Evgeny Zagaynov: Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị đang gia tăng, những nền tảng thúc đẩy đối thoại, tôn trọng lẫn nhau và ra quyết định dựa trên đồng thuận càng trở nên có giá trị đặc biệt. Nga luôn ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN và tin rằng sự ổn định khu vực bền vững chỉ có thể đạt được thông qua các cách tiếp cận hợp tác, trong đó tính đến lợi ích chính đáng của tất cả các quốc gia, bất kể quy mô hay mức độ phát triển.

Chúng tôi coi ASEAN là một trong những trụ cột quan trọng của thế giới đa cực đang hình thành và là đối tác không thể thiếu trong việc góp phần vào hòa bình và an ninh tại châu Á - Thái Bình Dương cũng như khu vực Á - Âu rộng lớn hơn.

Như anh đã nói, năm nay đánh dấu kỷ niệm 35 năm quan hệ giữa Nga và ASEAN. Hội nghị cấp cao vào ngày 18-6 tại Kazan là dịp tốt để tổng kết chặng đường hai bên đã đi cùng nhau và xác định những mốc mới cho sự phát triển tiếp theo của Đối tác chiến lược ASEAN - Nga, vốn đang trở nên ngày càng quan trọng đối với cả hai bên trong bối cảnh nhiều biến động toàn cầu đang diễn ra.

Chúng tôi có nhiều điểm chung với ASEAN và sự hội tụ về quan điểm cũng như cách tiếp cận đối với các vấn đề quốc tế đã tạo nền tảng vững chắc cho hợp tác thực tiễn. Chúng tôi kỳ vọng hội nghị cấp cao Kazan sẽ tạo thêm động lực để làm sâu sắc hơn quan hệ trong một số lĩnh vực hướng tới tương lai.

Vậy ông kỳ vọng những kết quả cụ thể nào từ hội nghị này, đặc biệt trong các lĩnh vực hợp tác mới nổi như năng lượng sạch, an ninh mạng và kết nối kinh tế?

* Đại sứ Evgeny Zagaynov: Trong bối cảnh hiện nay, các vấn đề liên quan đến việc nâng cao sức mạnh kinh tế nói chung trong hợp tác được sự quan tâm đặc biệt của các đối tác của Nga tại Đông Nam Á. Trong bối cảnh đó, việc Diễn đàn Kinh doanh ASEAN - Nga sẽ được tổ chức ngay trước cuộc họp cấp cao (ngày 17-6 - PV) sẽ mang lại giá trị gia tăng thiết thực.

Chúng tôi nhận thấy tiềm năng ngày càng lớn cho các sáng kiến chung trên nhiều lĩnh vực trong ngành năng lượng. Nga cam kết thúc đẩy hợp tác với ASEAN trên tất cả các nguồn năng lượng, bao gồm cả năng lượng nguyên tử dân sự.

Với sự quan tâm ngày càng tăng của các nước Đông Nam Á đối với an ninh năng lượng, phát triển bền vững và phát thải carbon thấp, việc sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình có thể trở thành một trong những tiềm năng hứa hẹn nhất trong hợp tác ASEAN - Nga.

An ninh công nghệ thông tin - truyền thông (ICT) cũng là một lĩnh vực hợp tác lâu năm giữa chúng tôi với ASEAN. Lĩnh vực này càng trở nên quan trọng hơn trong bối cảnh rủi ro số đang thay đổi.

Các nhóm tội phạm xuyên quốc gia đang sử dụng ICT cho những hoạt động phi pháp, bao gồm buôn bán ma túy và lừa đảo trực tuyến. Nga và ASEAN đã có nền tảng vững chắc cho hợp tác trong lĩnh vực này, chẳng hạn như Đối thoại ASEAN - Nga định kỳ về các vấn đề liên quan đến ICT, các cuộc họp SOM ASEAN - Nga về tội phạm xuyên quốc gia.

Năm 2024, Nga chính thức trở thành đối tác của ASEAN trong lĩnh vực số, mở ra những cơ hội mới để mở rộng tương tác trong lĩnh vực năng động này. Chúng tôi cam kết tiếp tục củng cố nỗ lực chung với ASEAN trong việc giải quyết những thách thức này, bao gồm thông qua Diễn đàn Khu vực ASEAN.

Kết nối kinh tế cũng vẫn là ưu tiên hàng đầu. Chúng tôi hướng tới việc thúc đẩy dòng chảy thương mại và đầu tư, cải thiện kết nối logistics, thúc đẩy số hóa và liên kết giữa các tổ chức khu vực hàng đầu ở Á - Âu như Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO), Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU) và ASEAN.

Điều này không chỉ góp phần xây dựng một kiến trúc hợp tác cởi mở, công bằng và bao trùm hơn mà còn tạo ra cơ hội cho công việc chung trên nhiều lĩnh vực thực tiễn. Sự quan tâm ngày càng tăng của các nước Đông Nam Á đối với nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) mở ra triển vọng mới để thúc đẩy tương tác cùng có lợi và thúc đẩy các ưu tiên chung trên trường quốc tế.

Nỗ lực mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới

Nói như vậy ASEAN đang được định vị như thế nào trong các ưu tiên chính sách đối ngoại của Nga, thưa Đại sứ?

* Đại sứ Evgeny Zagaynov: ASEAN vẫn là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Nga tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Như Tổng thống Liên bang Nga đã khẳng định, "thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược với ASEAN là một ưu tiên lớn trong chính sách đối ngoại của chúng ta". Thực tế, quan hệ của Nga với Đông Nam Á có nguồn gốc lịch sử sâu sắc và dựa trên truyền thống hữu nghị và tôn trọng lẫn nhau lâu đời.

Trong ba thập kỷ rưỡi qua, chương trình nghị sự ASEAN - Nga đã phát triển đáng kể. Ngày nay, nó bao gồm một loạt lĩnh vực rộng lớn, đáp ứng nhu cầu hiện tại của các nước chúng tôi và giúp chúng tôi giải quyết hiệu quả những thách thức ngày càng tăng.

Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống như an ninh năng lượng và an ninh lương thực, chúng tôi đang chú trọng hơn đến chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, phát triển thành phố thông minh, đổi mới sáng tạo, khoa học và công nghệ.

Chúng tôi đang nỗ lực mở rộng đối thoại trong các lĩnh vực hứa hẹn mới, bao gồm an toàn và an ninh sinh học cũng như hợp tác trên biển. Chúng tôi cũng tìm cách tăng cường trao đổi thanh niên và mở rộng quan hệ văn hóa, vì văn hóa là cốt lõi của giao lưu nhân dân và rộng hơn là sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân Nga với các nước ASEAN.

Tôi tin rằng cần có sự đặc biệt chú trọng đến những tương tác giữa các chuyên gia trẻ, nhà nghiên cứu, doanh nhân và các viện nghiên cứu. Tính bền vững lâu dài của quan hệ đối tác của chúng ta sẽ không chỉ phụ thuộc vào các chỉ số kinh tế mà còn vào sức mạnh của các kết nối con người giữa xã hội hai bên.

Nhìn về tương lai, theo ông, hợp tác Nga - ASEAN trong 5 năm tới sẽ ra sao sau khi Kế hoạch Hành động (POA) ASEAN - Nga 2026 - 2030 dự kiến được thông qua tại Kazan lần này? Những lĩnh vực nào ông tin là có tiềm năng phát triển lớn nhất?

* Đại sứ Evgeny Zagaynov: POA toàn diện mới nhằm triển khai Đối tác chiến lược ASEAN - Liên bang Nga giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến sẽ cung cấp một khung vững chắc và hướng tới tương lai để thúc đẩy quan hệ đối tác của chúng ta trong năm năm tới.

Kế hoạch sẽ bao quát tất cả các khía cạnh của chương trình nghị sự Đối tác Đối thoại ASEAN - Nga, bao gồm chính trị - an ninh, kinh tế, xã hội - văn hóa và hợp tác liên lĩnh vực. Bên cạnh các lĩnh vực hợp tác truyền thống, kế hoạch mới dự kiến sẽ bao gồm cả các lĩnh vực mới nổi.

Mục tiêu của POA là góp phần thúc đẩy xây dựng Cộng đồng ASEAN và sự giao thoa giữa việc thực hiện Tầm nhìn ASEAN 2045 với các mục tiêu phát triển quốc gia của Liên bang Nga đến năm 2030 và sau năm 2036.