Hà NộiPhát hiện chồng ngoại tình, thai phụ 30 tuổi hoảng loạn, gào khóc, ăn uống thất thường, muốn bỏ con, được chẩn đoán trầm cảm.
Ngày 7/7, thạc sĩ tâm lý Hoàng Quốc Lân, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, cho biết bệnh nhân nhập viện khi đang ở tam cá nguyệt thứ 2, mặt nhợt nhạt do thức trắng nhiều đêm, mắt sưng và liên tục có ý định muốn bỏ con. Trước đó, cú sốc từ sự phản bội của chồng khiến người phụ nữ không thể kiểm soát cảm xúc, thường xuyên tự trách bản thân không còn sức hấp dẫn do những thay đổi hình thể khi mang bầu.
Gia đình cho biết thai phụ vốn có tính cách vui vẻ, từng rất háo hức chờ đón con đầu lòng. Tuy nhiên, biến cố hôn nhân khiến chị trở nên khép kín, chán ăn và bỏ mặc việc chăm sóc bản thân. Sau khi thực hiện các bài kiểm tra chuyên sâu, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc chứng rối loạn lo âu và trầm cảm. Hiện thạc sĩ Lân áp dụng phác đồ điều trị kết hợp giữa thuốc dành riêng cho thai phụ và trị liệu tâm lý để ổn định sức khỏe cho cả mẹ và bé.
Các nghiên cứu y tế toàn cầu cho thấy việc điều trị trầm cảm cho phụ nữ mang thai là một bài toán cân não giữa lợi ích điều trị cho người mẹ và nguy cơ tiềm ẩn cho thai nhi. Khác với người bình thường, việc dùng thuốc ở thai phụ tuân thủ những nguyên tắc khắt khe như lợi ích vượt trội nguy cơ.
Đối với người bình thường, mục tiêu ưu tiên là dứt điểm triệu chứng nhanh nhất. Tuy nhiên, theo Hiệp hội Sản phụ khoa Mỹ (ACOG), với thai phụ, bác sĩ chỉ kê đơn khi tình trạng trầm cảm nặng có nguy cơ dẫn đến tự sát hoặc bỏ bê chăm sóc thai kỳ – những yếu tố gây hại cho thai nhi còn lớn hơn tác dụng phụ của thuốc. Nếu trầm cảm ở mức độ nhẹ đến trung bình, trị liệu tâm lý (như CBT) luôn là lựa chọn đầu tay trước khi dùng thuốc.
Trong khi người bình thường có thể tiếp cận phổ rộng các loại thuốc chống trầm cảm thế hệ mới, thai phụ thường được giới hạn trong nhóm SSRIs (ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc) do ít tác dụng phụ hơn.
Ở người bình thường, liều lượng dựa trên đáp ứng lâm sàng. Ở thai phụ, theo hướng dẫn từ Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), bác sĩ phải dùng "liều thấp nhất có hiệu quả". Việc điều trị không chỉ do bác sĩ tâm thần quyết định mà phải có sự phối hợp chặt chẽ (multidisciplinary team) với bác sĩ sản khoa để theo dõi sát sao sự phát triển của thai nhi qua siêu âm và xét nghiệm sàng lọc dị tật định kỳ, điều mà phác đồ cho người bình thường không yêu cầu.
Bác sĩ thăm khám bệnh nhân. Ảnh: Bác sĩ cung cấp
Theo ông Lân, giai đoạn mang thai khiến nội tiết tố, thể chất và cảm xúc của phụ nữ thay đổi mạnh mẽ, khiến họ trở nên nhạy cảm và cần sự bảo vệ từ bạn đời hơn bao giờ hết. Việc chồng ngoại tình vào thời điểm này không chỉ là sự phản bội mà còn làm mất đi chỗ dựa tinh thần lớn nhất. Những suy nghĩ tiêu cực về tương lai của con hoặc nỗi lo gia đình tan vỡ khiến não bộ luôn căng thẳng, dẫn đến nguy cơ trầm cảm tăng cao.
Dấu hiệu trầm cảm ở thai phụ thường biểu hiện qua sự buồn bã, mất ngủ, tuyệt vọng, cạn kiệt năng lượng hoặc mất hứng thú với việc chuẩn bị chào đón em bé. Những trường hợp nặng có thể xuất hiện ý định làm hại bản thân hoặc từ bỏ thai nhi. Tình trạng này gây nguy hiểm trực tiếp đến mẹ qua các biến chứng sản khoa, đồng thời khiến trẻ đối mặt với nguy cơ sinh non, nhẹ cân hoặc kém phát triển.
Bác sĩ khuyến cáo thai phụ không nên chịu đựng áp lực một mình mà cần chia sẻ với người thân để tìm kiếm sự hỗ trợ. Nếu các triệu chứng mất ngủ, chán ăn kéo dài trên hai tuần, bệnh nhân cần đến ngay cơ sở chuyên khoa tâm thần hoặc tâm lý. Việc duy trì chế độ ăn lành mạnh, tập thể dục, hạn chế tiếp xúc mạng xã hội và tìm đến chuyên gia sớm sẽ giúp thai phụ cân bằng tâm lý, tránh những hệ lụy đáng tiếc cho cả hai mẹ con.
Thúy Quỳnh
