TP HCMAnh Ngà, 43 tuổi, sốt tưởng cảm cúm, một tuần sau khó thở, tim đập nhanh, được bác sĩ chẩn đoán lao màng ngoài tim gây tràn dịch.
ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết vi khuẩn lao không chỉ tấn công phổi mà còn có thể xâm nhập màng ngoài tim (lớp màng bao bọc tim) dẫn tới nhiều biến chứng nặng nề.
Sau thời gian mắc Covid-19, anh Ngà vẫn sốt nhẹ mỗi buổi chiều, bắt đầu hụt hơi khi leo cầu thang, tim đập nhanh bất thường, khó thở, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.
Khi nhập viện, nhịp tim của anh Ngà lên tới 170 lần/phút (bình thường 60-100 lần/phút). Kết quả siêu âm tim xác định tràn dịch màng ngoài tim kèm tràn dịch màng phổi.
Do tràn dịch màng ngoài tim có thể do lao, ung thư, bệnh tự miễn hoặc nhiễm trùng, bác sĩ chụp CT ngực, bụng nhưng không ghi nhận tổn thương. Xét nghiệm dịch màng ngoài tim sau chọc hút phát hiện vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis, xác định lao màng ngoài tim.
BS.CKI Hoàng Thị Bình, khoa Nội tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, giải thích lao màng ngoài tim là một thể lao ngoài phổi chiếm khoảng 1% tổng số ca lao nhưng là thể bệnh nguy hiểm. Khi vi khuẩn lao xâm nhập lớp màng bao quanh tim, phản ứng viêm khiến dịch tích tụ quanh tim. Nếu không điều trị kịp thời, tim bị chèn ép, giảm khả năng bơm máu có thể dẫn đến suy tim.
Theo bác sĩ Bình, trường hợp anh Ngà, nhiều khả năng người bệnh đã mắc lao tiềm ẩn trước đó và bệnh tái hoạt động khi sức đề kháng suy giảm.
Bác sĩ Bình kiểm tra sức khỏe bệnh nhân trước khi xuất viện. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bệnh nhân được chọc dẫn lưu dịch màng ngoài tim và màng phổi để giải áp cho tim, đồng thời điều trị thuốc kháng lao theo phác đồ chuẩn. Sau gần 3 tuần, anh hết sốt, không còn khó thở, ăn uống tốt và được xuất viện. Người bệnh tiếp tục dùng thuốc kháng lao ít nhất 6 tháng theo hướng dẫn của bác sĩ.
Lao màng ngoài tim thường diễn tiến âm thầm, triệu chứng không đặc hiệu nên dễ bị nhầm với bệnh tim mạch hoặc hô hấp khác. Biểu hiện thường gặp gồm sốt nhẹ kéo dài, đau ngực, khó thở, tim đập nhanh, mệt mỏi, sụt cân và tràn dịch màng ngoài tim.
Theo bác sĩ Kiều, ở Việt Nam, bệnh lao vẫn còn lưu hành nên mọi trường hợp tràn dịch màng ngoài tim chưa rõ nguyên nhân đều cần khảo sát lao màng tim. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, bệnh nhân được phối hợp khám chuyên khoa Hô hấp và Tim mạch. Sau khi siêu âm tim phát hiện tràn dịch màng ngoài tim, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT, xét nghiệm dịch màng tim bằng kỹ thuật sinh học phân tử để nhanh chóng xác định vi khuẩn lao, từ đó điều trị đúng nguyên nhân.
Nếu được phát hiện sớm và tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị, tiên lượng của bệnh khá tốt, nguy cơ tái phát thấp. Ngược lại, việc chữa trị không đầy đủ hoặc tình trạng suy giảm miễn dịch có thể làm tăng khả năng tái phát.
Để phòng bệnh, bác sĩ khuyến cáo mỗi người cần tiêm vaccine BCG theo khuyến cáo, tầm soát lao tiềm ẩn ở nhóm nguy cơ cao, đồng thời khám ngay khi có các triệu chứng kéo dài như sốt, mệt mỏi, khó thở hoặc đau ngực không rõ nguyên nhân.
Thu Hà
* Tên bệnh nhân đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp
