Ứng dụng mô hình 4 lớp trong chuyển đổi số cấp xã, phường

Ninh BìnhCục Chuyển đổi số quốc gia cho biết, kiến trúc gồm 4 lớp gồm hạ tầng, dữ liệu và nền tảng lõi đang được ứng dụng tại các xã, phường, giúp thúc đẩy chính quyền số, kinh tế số.

Tại hội thảo tập huấn "Triển khai mô hình chuyển đổi số cấp xã, phường" tổ chức chiều ngày 4/6, tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Quốc gia Số Việt Nam 2026 (Digifest 2026), ông Hoàng Hữu Hạnh, Phó cục trưởng Chuyển đổi số quốc gia, cho biết mô hình chuyển đổi số cấp xã đã được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành, làm cơ sở để tổ chức thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước.

Mô hình được ban hành từ cuối tháng 4 nhằm hướng dẫn các xã, phường chuyển đổi số thống nhất trên phạm vi toàn quốc, đồng bộ với khung kiến trúc số tham chiếu cấp xã, cấp tỉnh và tổng thể quốc gia số.

Theo đó, mô hình xác định kiến trúc gồm 4 lớp (hạ tầng, dữ liệu và nền tảng lõi, ứng dụng và nghiệp vụ, kênh tương tác và đo lường hiệu quả) và 2 thành phần xuyên suốt (vận hành - quản trị và nguồn lực - nhân lực). Cấp xã, phường được khuyến khích sử dụng các hạ tầng, nền tảng dùng chung cấp tỉnh, cấp quốc gia và chủ động cập nhật dữ liệu, triển khai các ứng dụng, giải pháp và trực tiếp cung cấp dịch vụ số cho người dân.

Ông Hoàng Hữu Hạnh, Phó cục trưởng Chuyển đổi số quốc gia, phát biểu tại tập huấn chiều 4/6. Ảnh: Digifest

Chia sẻ kinh nghiệm từ thực tế triển khai, ông Nguyễn Duy Khiêm, Chủ tịch UBND xã Yên Bình cho biết toàn bộ hệ thống từ Đảng ủy, HĐND, UBND đến các thôn được kết nối trên môi trường số. Nền tảng quản trị thôn số được dùng để giao việc, theo dõi nhiệm vụ, trao đổi công việc và điều hành xuyên suốt từ xã đến thôn.

100% nhiệm vụ trọng tâm và 100% chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Yên Bình được theo dõi trên môi trường số. Các lĩnh vực như đầu tư công, thu ngân sách, chỉ tiêu thu ngân sách, tốc độ tăng trưởng, giải ngân đầu tư công đều được quản lý trên các nền tảng số và giao chỉ tiêu đến từng chuyên viên.

Thông qua mô hình, người dân được tiếp cận thông tin, chính sách và các dịch vụ của chính quyền thuận tiện hơn.

Ứng dụng trong lĩnh vực giáo dục, 100% trường học trên địa bàn Yên Bình đã triển khai quản trị số và học tập số.

Trong nông nghiệp, Yên Bình đang xây dựng trung tâm điều hành nông nghiệp thông minh, số hóa dữ liệu vùng trồng, dịch bệnh, thị trường và hoạt động quản lý ngành nông nghiệp. Địa phương đã tạo lập cơ sở dữ liệu cho 4.238 trong tổng số 7.600 ha rừng trồng, tương đương 55,7% diện tích, đồng thời có ứng dụng để quản lý mã số rừng trồng và truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp.

Phiên thảo luận tại hội thảo tập huấn triển khai mô hình chuyển đổi số cấp xã trong khuôn khổ Digifest 2026. Ảnh: Digifest

Tại phường Phù Liễn, TP Hải Phòng, ông Trần Quang Hưng, Phó Chủ tịch UBND cho biết, để xây dựng hệ thống điều hành, phường bắt đầu từ việc xây dựng cơ sở dữ liệu với hơn 250 khung dữ liệu quản lý, hơn 36.000 trường thông tin, hơn 56.000 tài khoản dân cư, 6.000 hộ dân. Dữ liệu được tích hợp từ nhiều khối như Đảng, UBND, Mặt trận Tổ quốc, đơn vị sự nghiệp.

Đến nay, hệ thống điều hành e-Gov DSS của phường cho phép theo dõi trực quan các nhiệm vụ, chỉ tiêu thu chi ngân sách, giải ngân đầu tư công, tiến độ thực hiện các dự án, an sinh xã hội và theo dõi việc tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân.

Báo cáo của phường Phù Liễn cho biết chuyển đổi số được triển khai đồng bộ trong toàn bộ quy trình giải quyết thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý, giảm số lượng giấy tờ và chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tại phường đạt trên 98%. Mỗi tháng, trợ lý ảo tiếp nhận khoảng 30.000 câu hỏi của người dân.

Các ý kiến tại buổi tập huấn cũng đánh giá việc xây dựng mô hình chuyển đổi số cấp xã, phường được xem là một trong những nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Chính phủ số, lấy người dân làm trung tâm.

Ông Hạnh cho biết, mỗi mô hình hiệu quả tại cơ sở sẽ được Cục Chuyển đổi số tổng hợp, đánh giá và phổ biến nhân rộng trên phạm vi toàn quốc.

Nam Nguyễn