Tôi 55 tuổi, từng mắc ung thư phổi đã phẫu thuật triệt căn. Bệnh có tái phát không, làm sao để nhận biết sớm? (Vân Anh, Cần Thơ)
Trả lời:
Ung thư phổi là một trong những bệnh lý ác tính có nguy cơ tái phát sau điều trị. Tình trạng này xảy ra khi các tế bào ung thư còn sót lại hoặc đã di chuyển đến các cơ quan khác trong cơ thể trước thời điểm phẫu thuật. Sau một thời gian, tế bào ác tính phát triển đủ lớn và có thể phát hiện thông qua chẩn đoán hình ảnh.
Tái phát ung thư phổi thường được chia thành hai dạng chính, gồm tái phát tại chỗ - khối u xuất hiện trở lại ở vị trí phẫu thuật hoặc các hạch bạch huyết lân cận; tái phát xa - tế bào ung thư di căn đến các cơ quan khác như xương, gan, não, tuyến thượng thận... hoặc bên phổi còn lại.
Nguy cơ tái phát phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là giai đoạn bệnh. Những người bệnh được phát hiện và điều trị ở giai đoạn ung thư sớm, khả năng kiểm soát bệnh cao, nguy cơ tái phát thấp hơn.
Các yếu tố sinh học như loại mô bệnh học hoặc các đột biến gene đặc hiệu cũng ảnh hưởng đến khả năng tái phát ung thư phổi. Những trường hợp có hạch ở vùng tổn thương hoặc khối u có kích thước lớn thường tiềm ẩn nguy cơ tái phát cao hơn so với các khối u nhỏ, khu trú hoàn toàn trong nhu mô phổi.
PGS Vĩnh (bên trái) điều khiển robot Da Vinci Xi phẫu thuật điều trị ung thư phổi cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bạn từng mắc ung thư phổi nên khám định kỳ để sớm phát hiện các dấu hiệu tái phát. Thông thường, trong khoảng 2-3 năm đầu sau phẫu thuật, người bệnh thường được chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CT) phổi, CT phổi liều thấp hoặc CT có tiêm thuốc cản quang để có thể phát hiện sớm các bất thường nhỏ tại vị trí mổ, nhu mô phổi lành, hạch trung thất.
Trong trường hợp cần khảo sát di căn, bác sĩ chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) não hoặc chụp PET/CT toàn thân để phát hiện các ổ di căn kích thước nhỏ mà kỹ thuật chụp CT có thể bỏ sót. Sau khoảng thời gian này, tần suất kiểm tra có thể được giãn cách tùy tình trạng cụ thể.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau phẫu thuật như ho kéo dài không rõ nguyên nhân, ho ra máu, đau ngực dai dẳng hoặc đau lưng, khó thở khi gắng sức, người bệnh nên đến bệnh viện để kiểm tra. Bởi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh tái phát.
Ung thư phổi tái phát có thể được điều trị bằng nhiều phương pháp như phẫu thuật nội soi phổi bằng robot, xạ trị, liệu pháp nhắm trúng đích hay liệu pháp miễn dịch.
Bên cạnh khám định kỳ, bạn nên duy trì lối sống lành mạnh, tránh xa thuốc lá và môi trường độc hại, khói bụi để giảm áp lực cho phổi. Chế độ dinh dưỡng cân đối kết hợp với các bài tập phục hồi chức năng hô hấp giúp nâng cao thể trạng và sức đề kháng để tiếp tục điều trị trong trường hợp bệnh tái phát.
PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh
Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh ung thư tại đây để bác sĩ giải đáp
