Hà NộiÔng Tạ, 59 tuổi, ho, khó thở, đau tức ngực hai tháng, bác sĩ chẩn đoán vi khuẩn lao tấn công gây viêm màng ngoài tim co thắt.
ThS.BS Nguyễn Thạc Dũng, Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết ông Tạ bị tràn dịch màng phổi và màng bụng, dày lan tỏa kèm dịch khoang màng ngoài tim. Người bệnh được chọc hút dịch, làm xét nghiệm giải phẫu bệnh, vi sinh tìm nguyên nhân.
Bác sĩ siêu âm Doppler tim ghi nhận màng ngoài tim người bệnh dày, dính nhiều vị trí, làm hạn chế vận động thành tim. Người bệnh có ít dịch màng tim, kèm lớp fibrin dày 6-7 mm ở khoang màng ngoài tim. Đây là dấu hiệu đặc trưng của tình trạng viêm cấp, có thể dẫn đến dính màng tim.
Bác sĩ đang hút dịch màng phổi cho một người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Dũng chẩn đoán người bệnh bị viêm màng ngoài tim co thắt (còn gọi là hội chứng Pick) do vi khuẩn lao. Đây là bệnh lý khó chẩn đoán, xảy ra khi màng ngoài tim viêm dày dính (có thể kèm theo vôi hóa) mất tính đàn hồi, xơ hóa và trở thành lớp vỏ cứng bao quanh tim. Hậu quả là tim giảm khả năng bơm máu, lâu dài dẫn đến suy tim.
Người bệnh còn mắc nhiều bệnh nền như đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ, viêm dạ dày và thoái hóa cột sống. Bác sĩ phối hợp điều trị bằng thuốc kháng lao, kháng sinh, thuốc chống viêm, lợi tiểu, kiểm soát huyết áp và hỗ trợ chức năng gan. Sau gần hai tuần điều trị, tình trạng cải thiện rõ rệt, người bệnh cần được theo dõi chặt để kiểm soát bệnh, đánh giá đáp ứng lâu dài.
Theo bác sĩ Dũng, vi khuẩn lao gây tổn thương phổi, có thể xâm lấn màng ngoài tim, gây viêm màng ngoài tim co thắt và dẫn đến tràn dịch đa màng.
Ngoài lao, viêm màng ngoài tim co thắt còn có thể liên quan đến chấn thương ngực, bệnh tự miễn, biến chứng sau phẫu thuật tim, ung thư, virus hoặc vi khuẩn khác. Bệnh thường diễn tiến âm thầm, khó chẩn đoán, cần phối hợp lâm sàng với nhiều phương tiện chẩn đoán hình ảnh. Nếu phát hiện muộn, người bệnh có nguy cơ suy tim, suy hô hấp, tàn phế hoặc tử vong.
Theo bác sĩ Dũng, tràn dịch đa màng do viêm màng ngoài tim co thắt có thể được cải thiện tốt nếu phát hiện sớm, điều trị nội khoa kịp thời. Nếu màng ngoài tim xơ dày nhiều, người bệnh có thể phải phẫu thuật bóc màng ngoài tim để loại bỏ lớp xơ cứng, giải phóng tim, giúp tim giãn nở và hoạt động bình thường trở lại.
Bác sĩ khuyến cáo người có biểu hiện ho kéo dài, khó thở, đau tức ngực, phù chân hoặc bụng to dần, đặc biệt khi triệu chứng kéo dài nhiều tuần không cải thiện, nên đi khám sớm.
Trần Dương
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả đặt câu hỏi bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp
