Lực lượng công an xử lý gần 6.000 tổ chức, cá nhân vi phạm an toàn thực phẩm trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 102% so với cùng kỳ năm trước.
Thông tin được Đại tá, TS Trần Viết Phương, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an), nói tại diễn đàn Ngăn chặn thực phẩm bẩn - Trách nhiệm và hành động do Báo Công an nhân dân tổ chức ngày 2/7.
"Không thể nói đến phát triển bền vững hay củng cố niềm tin xã hội khi thực phẩm bẩn vẫn len lỏi vào bữa ăn hàng ngày của người dân", ông Phương bày tỏ.
Số liệu mới nhất từ Bộ Công an cho thấy tính chất nghiêm trọng của tình trạng thực phẩm giả và kém chất lượng thời gian gần đây. Trong tổng số gần 6.000 trường hợp vi phạm, cơ quan chức năng đã khởi tố 123 vụ án với 249 bị can.
Cùng giai đoạn này, lực lượng Quản lý thị trường kiểm tra và xử lý hơn 2.100 vụ, phạt hành chính gần 17 tỷ đồng, đồng thời chuyển 128 vụ việc có dấu hiệu hình sự sang cơ quan điều tra. Các hành vi sai phạm tập trung vào việc kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc, vi phạm điều kiện bảo quản, ghi nhãn và tự ý công bố sản phẩm chưa qua kiểm nghiệm.
Cơ quan chức năng liên tiếp phát hiện nhiều vụ việc nghiêm trọng trải dài từ Bắc vào Nam. Tại Hà Nội, Hải Phòng và Bắc Ninh, các đối tượng sử dụng thịt lợn nhiễm dịch bệnh để chế biến thực phẩm. Ở Quảng Ninh và Ninh Bình, người sản xuất dùng hóa chất 6-Benzylaminopurine để kích thích giá đỗ, trong khi cơ sở tại TP HCM dùng hàn the cho mì sợi và Natri Silicate công nghiệp để sơ chế ốc. Hoạt động sản xuất thực phẩm chức năng giả cũng bị triệt phá tại Thanh Hóa, Đắk Lắk.
Đại tá, TS Trần Viết Phương thông tin tại diễn dàn. Ảnh: Trần Hằng
Theo Đại tá Trần Viết Phương, tội phạm an toàn thực phẩm không còn hoạt động nhỏ lẻ mà đã hình thành những "hệ sinh thái gian dối" có tổ chức. Các nhóm này phân công vai trò chặt chẽ, dùng pháp nhân doanh nghiệp làm bình phong để hợp thức hóa hồ sơ, quảng cáo và phân phối qua các sàn thương mại điện tử nhằm che giấu lợi nhuận bất chính.
Dưới góc độ y tế, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, chỉ ra ba nhóm nguyên nhân chính gây ngộ độc thực phẩm hiện nay là hóa chất, vi sinh vật và độc tố tự nhiên. Đáng lo ngại là nhóm hóa chất đang có xu hướng tăng khi các chất sử dụng trong sản xuất, kinh doanh thay đổi nhanh và ngày càng đa dạng hơn.
Tại diễn đàn, các chuyên gia cho rằng nguyên nhân khiến thực phẩm bẩn vẫn hiện diện trên thị trường xuất phát từ hậu kiểm còn yếu, nhiều sản phẩm chỉ cần tự công bố mà chưa qua thẩm định trước khi ra thị trường. Lợi nhuận lớn là động lực khiến nhiều đối tượng bất chấp pháp luật.
Để ngăn chặn tình trạng này, các chuyên gia đề xuất tăng cường phối hợp liên ngành, tập trung kiểm soát chặt chẽ chợ đầu mối, kho lạnh và các nền tảng số. Như ông Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cho biết Luật An toàn thực phẩm sửa đổi sẽ chú trọng vào việc xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia.
"Hệ thống này thực hiện số hóa toàn bộ vòng đời sản phẩm và kết nối dữ liệu từ hải quan đến các địa phương", ông Thịnh nói, thêm rằng biện pháp sẽ giúp cơ quan chức năng truy xuất nguồn gốc chính xác, theo dõi dòng tiền và hàng hóa để xử lý triệt để các hành vi gian lận ngay từ gốc.
Lê Nga
