Viện kiểm sát lập luận gì?
Ngày 29.6, TAND tỉnh Lâm Đồng mở phiên tòa xét xử phúc thẩm lần 3 vụ án 6 cựu chiến binh kêu oan tội hủy hoại rừng với mức án từ 6 - 7 tháng tù.
Trong khoảng 1 giờ 30 phút ở phần xét hỏi, 6 bị cáo vẫn kêu oan, khẳng định mình không phạm tội hủy hoại rừng. Việc các bị cáo tham gia dọn dẹp rừng để trồng cây keo gây quỹ cho chi hội, mục đích là để "tham gia cho có phong trào".
Đại diện Viện kiểm sát đề nghị tòa bác kháng cáo kêu oan của 6 bị cáo
ẢNH: NGÂN NGA
Trong phần tranh luận, với vỏn vẹn khỏang 5 phút phát biểu, đại diện Viện KSND tỉnh Lâm Đồng cho rằng cấp sơ thẩm đã xét xử các bị cáo tội hủy họai rừng là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.
Các bị cáo kháng cáo cho rằng tòa sơ thẩm dựa vào kết luận giám định của ông Huỳnh Văn Triệu để kết tội là không đúng với quy định pháp luật. Về vấn đề này, đại diện viện kiểm sát cho rằng, ông Triệu là người có chuyên môn, kết luận của ông là khách quan, phù hợp với các chứng cứ khác.
Cũng theo Viện kiểm sát: "Hình phạt mà cấp sơ thẩm đưa ra với mức án từ 6 - 7 tháng tù là phù hợp với tính chất mức độ hành vi phạm tội đối với các bị cáo gây ra. Kháng cáo kêu oan của các bị cáo không có căn cứ, nên đề nghị tòa không chấp nhận".
Tại sao tòa sơ thẩm bỏ qua kết luận của Bộ NN-PTNT?
Bào chữa cho các bị cáo, luật sư Võ Văn Thêm, nguyên Phó viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM, sau khi vụ án bị cấp giám đốc thẩm hủy án để điều tra lại, Bộ NN - PTNT (cũ) đã ban hành kết luận giám định năm 2022 với nội dung "không thể giám định được ranh giới, diện tích rừng, trạng thái rừng bị thiệt hại".
Luật sư Võ Văn Thêm, nguyên Phó viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM (bên trái)
ẢNH: NGÂN NGA
Theo luật sư Võ Văn Thêm tòa cấp sơ thẩm không áp dụng kết luận giám định của Bộ NN-PTNT mà lại tái sử dụng các chứng cứ đã bị cấp giám đốc thẩm là TAND cấp cao tại TP.HCM không thừa nhận vì vi phạm pháp luật.
"Chúng tôi muốn được giải thích vì sao tòa sơ thẩm lại không đánh giá chứng cứ này của Bộ NN-PTNT?", luật sư Võ Văn Thêm, nguyên Phó viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM nói.
Luật sư Thêm cho rằng tội hủy hoại rừng là tội danh có đối tượng tác động đặc thù. Không phải mọi hành vi chặt cây, phát dọn cây, phát dọn thực bì hoặc tác động đến cây cối trên đất đều mặc nhiên cấu thành tội tủy hoại rừng.
Để kết tội một người về tội danh này, cơ quan tiến hành tố tụng phải chứng minh được đầy đủ 5 yếu tố.
Cụ thể, thứ nhất, khu vực bị tác động phải là rừng theo đúng tiêu chí pháp luật tại thời điểm xảy ra vụ việc. Thứ hai, phải xác định được vị trí, ranh giới, diện tích rừng bị tác động. Thứ ba, phải xác định được trạng thái rừng trước khi bị tác động. Thứ tư, phải xác định được mức độ thiệt hại, giá trị thiệt hại hoặc hậu quả pháp lý tương ứng. Thứ năm, phải chứng minh được chính hành vi của từng bị cáo đã trực tiếp gây ra thiệt hại đó.
6 bị cáo kêu oan dù đã chấp hành xong hình phạt tù
ẢNH: NGÂN NGA
"Khi nói đến tiêu chí về rừng thì phải đáp ứng được quy định của pháp luật nhưng TAND khu vực 6 - Lâm Đồng lại không làm rõ. Vụ án đã qua 11 năm mà lại không chứng minh được tiêu chí về rừng thì phải tuyên bố các bị cáo không có tội", luật sư Võ Văn Thêm nhấn mạnh.
Trước đó, năm 2020, khi xét xử giám đốc thẩm, TAND cấp cao tại TP.HCM chỉ ra 9 vấn đề cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội 6 bị cáo nên đã hủy toàn bộ các bản án sơ thẩm và phúc thẩm ở tỉnh Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng) để điều tra lại.
Ngay sau đó, Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM có văn bản hướng dẫn việc kiểm sát điều tra. Trong đó chỉ ra nhiều vấn đề về vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và chứng cứ cần được làm rõ nhằm tránh làm oan người vô tội.
Theo Viện KSND cấp cao tại TP.HCM, tại khoản 1 điều 189 bộ luật Hình sự năm 1999, điểm 3.4 Thông tư liên ngành số 19 năm 2007 của Bộ NN-PTNT - Bộ Tư pháp - Bộ Công an - Viện KSND tối cao và TAND tối cao, cùng điểm b khoản 1 điều 20 Nghị định 157 năm 2013, hủy hoại rừng sản xuất chỉ bị xử lý hình sự khi diện tích thiệt hại trên 5.000 m².
Các luật sư đề nghị tòa tuyên các bị cáo không phạm tội
ẢNH: NGÂN NGA
Tuy nhiên, hồ sơ xuất hiện nhiều tài liệu mâu thuẫn. Trong khi biên bản xác minh tháng 3.2015 của Chi cục Kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa (cũ) xác định khu vực rừng bị thiệt hại 100%, thì biên bản kiểm tra hiện trường của cơ quan điều tra lại xác định diện tích thiệt hại chỉ khoảng 0,4 ha của 2 ngày tháng 1.2015.
Vì thế viện trưởng đề nghị cần làm rõ phần diện tích còn lại do ai chặt phá. Các bị cáo có thực sự chặt phá rừng trong 2 ngày của tháng 4.2015 không và diện tích thiệt hại thực tế là bao nhiêu…
Tuy nhiên, đầu năm 2026, TAND khu vực 6 - Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lần 3 tiếp tục giữ nguyên quan điểm kết tội 6 bị cáo về tội hủy hoại rừng với mức án như cũ từ 6 - 7 tháng tù.
Cụ thể, tòa phạt 5 cựu chiến binh mỗi người 6 tháng tù gồm: Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi); riêng bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) 7 tháng tù.
Hiện phiên tòa đang tiếp tục diễn ra. Báo Thanh Niên đang cập nhật diễn biến phiên tòa.
