Vì sao Đà Nẵng muốn dời ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam khỏi Hòa Khánh?

Ngày 5.6, Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng cho biết đã có báo cáo gửi UBND thành phố đề xuất chủ trương điều chỉnh vị trí quy hoạch ga hành khách thuộc dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Theo phương án đề xuất, nhà ga sẽ được chuyển từ khu vực phường Hòa Khánh về nút giao quốc lộ 14B với cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi (Km 706+300), thuộc xã Bà Nà. Vị trí mới cách địa điểm quy hoạch hiện nay khoảng 5 km về phía đông nam.

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam được Quốc hội thống nhất chủ trương đầu tư với tổng chiều dài hơn 1.540 km

ẢNH MINH HỌA: T.N

Lý do đề xuất được Sở Xây dựng đưa ra là trước thời điểm sáp nhập đơn vị hành chính, trên cơ sở quy mô, không gian phát triển và quỹ đất của thành phố Đà Nẵng cũ, vị trí ga hành khách đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được dự kiến bố trí tại khu vực phía bắc đường Hoàng Văn Thái (phường Hòa Khánh) nhằm bảo đảm khả năng kết nối và động lực phát triển trong phạm vi đô thị hiện hữu.

Tuy nhiên, sau khi thực hiện sáp nhập thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam, không gian phát triển đô thị - kinh tế của thành phố được mở rộng đáng kể, hình thành các dư địa mới về quỹ đất, hạ tầng và khả năng tổ chức các mô hình phát triển đô thị theo định hướng đầu mối giao thông công cộng (TOD).

Trong bối cảnh mới này, việc rà soát, đánh giá lại và nghiên cứu điều chỉnh định hướng bố trí ga đường sắt tốc độ cao nhằm bảo đảm phù hợp với cấu trúc không gian phát triển mới của thành phố, nâng cao hiệu quả đầu tư, khai thác vai trò động lực của ga đường sắt đối với phát triển đô thị - vùng là cần thiết và có cơ sở thực tiễn.

Theo quy hoạch hiện hành, ga hành khách được bố trí phía bắc nút giao đường Bà Nà - Suối Mơ với tuyến cao tốc Bắc - Nam. Tuy nhiên, khu vực này có địa hình đồi núi dốc, đòi hỏi khối lượng đào đắp lớn, kỹ thuật thi công phức tạp, kéo theo chi phí đầu tư cao và thời gian triển khai kéo dài.

Bên cạnh đó, quỹ đất xung quanh vị trí quy hoạch hiện tại bị hạn chế bởi địa hình và các dự án hiện hữu, gây khó khăn cho việc phát triển các khu đô thị hỗn hợp quy mô lớn hoặc trung tâm logistics. Hệ thống giao thông kết nối cũng chưa thực sự thuận lợi khi khoảng cách đến trung tâm thành phố và sân bay còn khá xa.

 Tạo động lực phát triển khu vực phía tây - tây nam thành phố

Trong khi đó, khu vực xã Bà Nà được đánh giá có địa hình tương đối bằng phẳng với nhiều đồi thấp và đồng ruộng, thuận lợi cho thi công và giúp giảm đáng kể chi phí san lấp mặt bằng. Đây cũng là vị trí giao cắt của nhiều trục giao thông quan trọng như quốc lộ 14B, quốc lộ 14G và tuyến cao tốc Bắc - Nam.

Từ khu vực này, hành khách có thể kết nối trực tiếp đến trung tâm thành phố và sân bay thông qua quốc lộ 14B và tuyến đường Thăng Long ven sông Cẩm Lệ. Theo Sở Xây dựng, khu vực mới còn sở hữu quỹ đất đủ lớn để hình thành đô thị nén đa chức năng trong bán kính từ 800 - 1.000 m quanh nhà ga, qua đó tạo động lực phát triển khu vực phía tây - tây nam thành phố.

Ngoài ra, vị trí đề xuất cũng có điều kiện thuận lợi để phát triển trung tâm logistics kết nối đường sắt, hàng không và các khu công nghiệp, đồng thời tăng cường khả năng liên kết vùng với Hội An.

Vị trí ga cũ cách ga mới khoảng 5 km

ẢNH: SỞ XÂY DỰNG

Cơ quan chuyên môn đánh giá, vị trí mới sẽ giúp cân bằng hơn khoảng cách giữa các ga trên tuyến. Cụ thể, từ ga đề xuất đến ga Chân Mây khoảng 46 km và đến ga Tam Kỳ khoảng 61 km, trong khi phương án hiện tại lần lượt là 40 km và 67 km.

Đề xuất điều chỉnh vị trí ga đã nhận được sự thống nhất của UBND xã Bà Nà, UBND phường Cẩm Lệ và Sở NN-MT. Song song đó, thành phố cũng đang chuẩn bị triển khai nhiều dự án hạ tầng kết nối như ngầm hóa nút giao Lê Thanh Nghị - Cách mạng Tháng Tám - Thăng Long, mở rộng cầu Hòa Xuân và nghiên cứu tuyến MRT dọc đường Thăng Long nhằm giảm áp lực giao thông trong tương lai.

Sở Xây dựng kiến nghị UBND thành phố thống nhất chủ trương để báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy, đồng thời đề xuất Bộ Xây dựng xem xét chấp thuận nhằm làm cơ sở cập nhật vào quy hoạch chung của thành phố.